Ντόναλντ Τραμπ: Δύο χρόνια καταστροφής

«Ο άνθρωπος είναι καταστροφή, όμως αυτό δεν είναι λόγος για να μην τον βρίσκουμε ενδιαφέροντα ως προσωπικότητα και πεπρωμένο», γράφει ο Τόμας Μαν στο περίφημο δοκίμιο του 1939 με τον τίτλο «Bruder Hitler». Και, ναι, σωστά καταλάβατε, ο μεγάλος γερμανός συγγραφέας του 20ού αιώνα αναφερόταν στον γνωστό Χίτλερ, ίσως το μεγαλύτερο κάθαρμα στην Ιστορία της Ανθρωπότητας. (Μολονότι θα πρέπει να παραδεχθούμε ότι απέχουμε πάρα πολύ από τον 13ο αιώνα, ώστε να μπορούμε σήμερα να εκτιμήσουμε τον Τζένγκις Χαν σε όλο το μεγαλείο της βαρβαρότητάς του…) Εν πάση περιπτώσει, για την εποχή μας, ο Χίτλερ είναι

το μέτρο του απόλυτου κακού σε όλα τα έθνη του πολιτισμένου κόσμου. Μάλλον όχι στο Ιράν όμως, γιατί εκεί οι ιθύνοντες τον έχουν ως πρότυπο, αλλά ας μην ξεχνάμε ότι το Ιράν δεν βρίσκεται στην εποχή μας – με μόνη εξαίρεση τα οπλικά συστήματα, όπως βαλλιστικούς πυραύλους και ντρόουν.

Με τον ίδιο τρόπο που προσέγγισε τον Χίτλερ ο Τόμας Μαν, πρέπει να προσεγγίσουμε και εμείς τον Ντόναλντ Τραμπ, αν και πρέπει να επισημάνουμε εξαρχής ότι τα μεγέθη διαφέρουν σε βαθμό ώστε να μην είναι συγκρίσιμα. Μπορεί ο 47ος αμερικανός πρόεδρος να προκαλεί την αποστροφή, ειδικά σε εμάς τους Ευρωπαίους, όμως πόλεμο με πενήντα εκατομμύρια νεκρούς δεν έκανε – προς το παρόν τουλάχιστον.

Αν «αφανίσει» το Ιράν των ογδόντα εκατομμυρίων κατοίκων, όπως απείλησε από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, τότε θα έχει καταρρίψει το ρεκόρ του Αδόλφου, αλλά δεν το εννοεί σε καμία περίπτωση, γιατί στην πραγματικότητα έχει ανάγκη την ειρήνη στον Περσικό όσο και οι Ιρανοί. Ομως, η απειλή του πολέμου δεν αρκεί πια για να ασκήσει πίεση στο Ιράν. Την ξόδεψε όλη ο πρόεδρος των ΗΠΑ, μαζί με μεγάλο μέρος του αμερικανικού οπλοστασίου, βομβαρδίζοντας αδιάκοπα επί δίμηνο το Ιράν, χωρίς κανένα στρατηγικό αποτέλεσμα. Συνεπώς, τώρα, αναβαθμίζει την απειλή σε «αφανισμό». Βλέπετε και οι απειλές υπόκεινται σε πληθωριστικές πιέσεις.

Παρότι τελείως αβάσιμη, η σύγκριση του Τραμπ με τον Χίτλερ γίνεται συχνά, λόγω των έντονων αισθημάτων αποστροφής που προκαλεί στους αντιπάλους του. Ετσι έγινε διεθνώς γνωστός ο σημερινός αντιπρόεδρος, Τζέι Ντι Βανς, όταν παρομοίασε τον Τραμπ με τον Χίτλερ. Για τον λόγο αυτόν η μεταστροφή του είχε τέτοια αξία για τον Τραμπ, ώστε να τον επιλέξει ως αντιπρόεδρο. Τι πιο κολακευτικό για έναν θεό (και ξέρουμε ότι ο Ντόναλντ νιώθει θεός, έχει δημοσιεύσει και τη σχετική εικόνα…) από έναν Σαούλ, που μεταμορφώνεται σε Παύλο; Πάνω στην παρομοίωση με τον Χίτλερ έχτισε την καριέρα του ο Τζέι Ντι Βανς.

Εντούτοις, υπάρχουν αξιοσημείωτα κοινά στοιχεία, στο επίπεδο της επιφάνειας τουλάχιστον. Το ξενύχτι και ο κακός ύπνος είναι ένα παράδειγμα. Τις νύχτες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, μέχρι να κρυφτεί στο μπούνκερ, ο Χίτλερ τις περνούσε αγορεύοντας σε έναν κύκλο κολάκων μέχρι τις 4 και τις 5 τα ξημερώματα. Μιλούσε μόνο αυτός και έλεγε κυριολεκτικά ό,τι του κατέβαινε μπροστά σε ένα κοινό έκθαμβων θαυμαστών.

Ο κοινωνικός κύκλος του, δηλαδή, ήταν μια μικρογραφία της δικτατορίας του, αλλά στην τραπεζαρία. Φυσικά, ποτέ δεν ξυπνούσε πριν από τις 11-12, ακόμη και αν οι Σύμμαχοι αποβιβάζονταν στις ακτές της Νορμανδίας.  Παρομοίως, ο Τραμπ αναπτύσσει το μεγαλύτερο μέρος της επικοινωνιακής δραστηριότητάς του στο διάστημα των πρώτων πρωινών ωρών, μέχρι τις 4. Τότε βομβαρδίζει τον κόσμο με τις αναρτήσεις του στο Truth Social, προφανώς με τη συνεργασία της Νάταλι Χαρπ. Εχει συμβεί να κάνει ακόμη και 50 αναρτήσεις μέσα σε μία νύχτα. Με τέτοιο ωράριο, λοιπόν, είναι φυσικό να τον παίρνει ο ύπνος κατά τη διάρκεια της μέρας, ακόμη και στην τελετή για τα 25 χρόνια από την ιστορική 11η Σεπτεμβρίου.

Η μεγάλη επιθυμία

Το άλλο σημείο, στο οποίο μοιάζουν επικίνδυνα οι δυο τους, είναι στην επιθυμία – μια επιθυμία κοινή σε αυταρχικούς ηγέτες – να αφήσουν τη σφραγίδα τους στο ανθρωπογενές περιβάλλον, με τη μορφή μνημείων που θα μείνουν για πάντα και θα διαιωνίζουν τη μνήμη τους. Ποιος δεν έχει δει τη φωτογραφία του Χίτλερ να ονειροπολεί μπροστά στη μακέτα της Germania των ονείρων του (έτσι θα μετονόμαζε το Βερολίνο), ενώ έξω το πραγματικό Βερολίνο ήταν ήδη ερειπιώνας και ο ίδιος σε μερικές εβδομάδες θα αυτοκτονούσε;

Στη δεύτερη θητεία του, παρατηρούμε και στον πρόεδρο Τραμπ την ίδια επιθυμία, σε βαθμό μανίας και εμμονής. Πρόσθεσε αυθαίρετα το όνομά του στον τίτλο του Kennedy Center, με αποτέλεσμα να το καταστρέψει οικονομικά και, τώρα, επειδή τα δικαστήρια έκριναν παράνομη τη μετονομασία, του στερεί την οικονομική επιχορήγηση, για να το κλείσει. Η εκδικητικότητά του έφτασε στο σημείο ώστε να αφήνει να διαρρέει η φήμη ότι θα κατεδαφίσει το Kennedy Center. Πρόλαβε, πάντως, να κατεδαφίσει την ανατολική πτέρυγα του Λευκού Οίκου, χωρίς να προλάβει κανείς να διαμαρτυρηθεί. Στη θέση του, ετοιμάζει τερατούργημα, που θα αλλοιώνει τελείως τον αρχιτεκτονικό χαρακτήρα του κτιρίου. Θα είναι ένα νεοκλασικό μεγαθήριο με κορινθιακούς κίονες, που θα στεγάζει αίθουσα δεξιώσεων, με ολόκληρη στρατιωτική βάση στα υπόγεια και βάση για ντρόουν στην οροφή – τη νεοκλασική οροφή, σημειωτέον. Επεται το ακόμη χειρότερο, γιατί ονειρεύεται και μία αψίδα θριάμβου, ρωμαϊκού στυλ, αλλά με πολυβολεία και ελεύθερους σκοπευτές στην κορυφή.

Οχι, ο Τραμπ δεν είναι Χίτλερ! Μέσα στα δύο χρόνια που πέρασαν, κατέστρεψε την αξιοπιστία των Ηνωμένων Πολιτειών ως υπερδύναμης. Κατέστρεψε επίσης το κόμμα που ίδρυσε ο Αβραάμ Λίνκολν – γιατί δεν υπάρχει αμφιβολία ότι, για τους  Ρεπουμπλικάνους, ο Τραμπ δεν ήταν μια παρένθεση που άνοιξε και έκλεισε. Την Ευρώπη, πάντως, δεν την ισοπέδωσε…