Δύσκολες μέρες

Πριν από λίγες μέρες ανακοινώθηκε η μείωση του ΦΠΑ, από το 24% στο 13%, για τα προϊόντα περιόδου. Πλην ελαχίστων περιπτώσεων, η είδηση έγινε αντικείμενο αντιδράσεων κάπου ανάμεσα στην ειρωνεία και τη διαμαρτυρία. «Είπαν ότι θα μειώσουν τον ΦΠΑ σε βασικά είδη και τον μείωσαν στα προϊόντα περιόδου», έγραφε ο ένας με emoji που γελάνε αντί αποσιωπητικών. Οτι θα έπρεπε να τον μειώσει στην εστίαση έλεγε γνωστός

σεφ, με την υποσημείωση ότι σε λίγο οι εστιάτορες θα πουλάνε σερβιέτες και ταμπόν. Κάποιος άλλος το χαρακτήρισε μέτρο αστείας κλίμακας. Ενας απ’ το χωριό, δεν τον ξέρεις, θέλει να τα λέμε προϊόντα γυναικείας υγιεινής, δεν του αρέσει ρε παιδί μου να ακούει τη λέξη περίοδο. Και κάποιος άλλος προτείνει να συμπεριληφθούν στα προϊόντα περιόδου αλκοολούχα ποτά, στριπτιζάδικα και προφυλακτικά για να αντέχουν οι σύζυγοι την γκρίνια της γυναίκας όταν έχει περίοδο και να μπορούν να εκτονωθούν με ασφάλεια. Πού προσγειώθηκα; Στο 1960 ή ακόμη πιο πίσω;

Τι καθόμαστε και συζητάμε για πλήρη ισότητα, για ίσες ευκαιρίες, για το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης της γυναίκας, το δικαίωμα στην άμβλωση ή δεν ξέρω εγώ τι άλλο όταν εκεί έξω δεν υπάρχει σεβασμός στον πυρήνα της γυναικείας φύσης; Διότι αυτό ακριβώς είναι η περίοδος. Το αποτέλεσμα, η συνέπεια, η απόδειξη, το αποτύπωμα και, στην τελική, το τίμημα της ικανότητας για κυοφορία. Η «φωλιά» που δημιουργεί κάθε μήνα ο γυναικείος οργανισμός για να κουρνιάσει εκεί το γονιμοποιημένο ωάριο και η οποία αποβάλλεται όταν δεν υπάρχει «φιλοξενούμενος». Από εκεί περάσαμε όλοι.

Και όμως, μέχρι πριν από λίγες δεκαετίες εθεωρείτο στίγμα. Η εκκλησία απαγόρευε την είσοδο των γυναικών σε ναό όταν είχαν περίοδο. Μια χυδαία, υβριστική λέξη αναφέρεται σε συγκεκριμένο προϊόν περιόδου. Οι γυναίκες εκπαιδεύτηκαν να χρησιμοποιούν άλλες εκφράσεις αναφορικά με την περίοδο λες και ήταν ντροπή. Αυτό το «έχω τα ρούχα μου» το λένε ακόμη. Και στην κοινή συνείδηση ανδρών και γυναικών οι μέρες της περιόδου είναι συνδεδεμένες με υστερία και δυσθυμία.

Ε, όχι, ρε φίλε. Δεν έχω τα ρούχα μου. Τα νεύρα μου έχω διότι οι ορμόνες μου παίζουν ταμπούρλο. Και κυρίως έχω τους πόνους μου. Πόνους αλλόκοτους που πρώτη φορά γνώρισα στα 12, 13 ή 14 χρόνια μου. Και έζησα μαζί τους άλλα 40, ενώ τους κουβαλάω ακόμη ως σωματική μνήμη, χρόνια μετά την εμμηνόπαυση. Κάθε μήνα ύπουλοι πόνοι χαμηλά στην κοιλιά, σαν να δουλεύουν εκεί δυο τρυπάνια. Και πιασίματα στη μέση έχω και πρηξίματα στα πόδια και στα χέρια. Και από πάνω έχω και την αγωνία μην ξεφύγει κάτι, μη φανεί, μη λερωθώ και λερώσω. Σκέψου τώρα να τα έχω όλα αυτά, αλλά να μην έχω την οικονομική ευχέρεια να θωρακιστώ με προϊόντα περιόδου.

Αποκλεισμοί

Τα στοιχεία είναι σοκαριστικά. Και δεν αφορούν κάποια χώρα της Αφρικής αλλά την Ελλάδα του 2026. Χονδρικά, μία γυναίκα στις δέκα, για τουλάχιστον μία φορά μέσα σε ένα χρόνο, δεν είχε χρήματα να αγοράσει προϊόντα περιόδου. Και επίσης, μία στις δέκα μαθήτριες έχασε τουλάχιστον μία ημέρα σχολείου λόγω έλλειψης αυτών των προϊόντων ενώ, για τον ίδιο λόγο, μία στις δέκα εργαζόμενες έλειψε, μέσα στον χρόνο, μία ημέρα από τη δουλειά της.

Για ποια δικαιώματα, λοιπόν, μιλάμε όταν φορολογείται με αυτόν τον τρόπο η γυναικεία φύση; Δεν είναι πολυτέλεια η σερβιέτα ή το ταμπόν, είναι προϋπόθεση στοιχειώδους αξιοπρέπειας. Ουδεμία γυναίκα επέλεξε να έχει περίοδο, ακόμη και αν έχει επιλέξει να μην κάνει παιδί. Οχι, λοιπόν, χαμηλό, αλλά μηδενικό ΦΠΑ θα έπρεπε να έχουν τα προϊόντα περιόδου όπως λέει και το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ, ενώ ανάλογη πρόταση έχει φέρει στη Βουλή και ο ΣΥΡΙΖΑ. Για να μην πω ότι θα έπρεπε να διανέμονται δωρεάν σε όλες τις μαθήτριες, έτσι ώστε να μην αισθάνονται μειονεκτικά οι οικονομικά ασθενέστερες.

Και την επόμενη φορά που το κορίτσι στο σουβλατζίδικο σου δώσει λάθος ρέστα, σκέψου ότι μπορεί να έχει περίοδο, ενώ η συνάδελφός της στερείται το μεροκάματό της επειδή δεν έχει πρόσβαση σε προϊόντα περιόδου. Οσο κι αν σε ενοχλεί η λέξη.