Η ιστορία της τέχνης στην Ελλάδα

08:18 22/4/2026 - Πηγή: Diastixo

Η ιστορία της τέχνης στην Ελλάδα έχει συγκεκριμένα χωρικά και χρονικά όρια και περιλαμβάνει την εξέλιξη των εικαστικών τεχνών από τον 18ο αιώνα μέχρι τις πρώτες δεκαετίες του 21ου αιώνα. Ο αντίστοιχος όρος για την ευρωπαϊκή τέχνη έχει εξαιρετικά διευρυμένα όρια, καθώς σε αυτόν συμπεριλαμβάνεται ο δυτικός Μεσαίωνας και η Αναγέννηση και φυσικά η σύγχρονη τέχνη. Τα κριτήρια με τα οποία προσδιορίζεται η κάθε περίοδος, λ.χ. κλασική, βυζαντινή ή νεότερη, είναι συγκεκριμένα και έχουν να κάνουν με τα ιστορικά,

τεχνοτροπικά, πολιτισμικά και άλλα γνωρίσματα, αλλά και με εφαρμογές μιας μεθοδολογίας που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες μιας επιστήμης με συγκεκριμένα γνωσιολογικά χαρακτηριστικά.

Για τη νεοελληνική τέχνη, ο κανόνας με τον οποίο «μετράει» κανείς τα στοιχεία εκείνα που εντάσσουν μια τέχνη σε ένα ιστορικό πλαίσιο αντλείται από την Αναγέννηση και επιταχύνεται ανάλογα με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες μεταβάλλεται και εξελίσσεται το έργο τέχνης. Για τον συγγραφέα αυτής της μελέτης οι λόγοι και οι αιτίες των κάθε είδους μεταβολών, όπως είναι οι αλλαγές, πρώτα πρώτα στη μορφολογία, αλλά και εκείνες που αφορούν στην αφύπνιση της εθνικής συνείδησης του νέου ελληνισμού, είναι οι βασικοί πυλώνες προσδιορισμού των ορίων της νεοελληνικής τέχνης. Γι’ αυτό επιλέχθηκε ως αφετηρία ο 18ος αιώνας, ο οποίος συγκεντρώνει τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Οι ισχυρές ελληνικές κοινότητες, όπως αυτές διαμορφώθηκαν είτε στην ηπειρωτική Ελλάδα και στα Επτάνησα είτε στο εξωτερικό, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην αλλαγή των ιδεολογικών προτύπων και στην αναζήτηση παραδειγμάτων τόσο από τη Δύση όσο και από την Ανατολή. Σε κάθε περίπτωση και με βάση τα γεγονότα οι ελληνικές κοινωνίες είχαν παγιώσει τον δυτικό τρόπο σκέψης και ανάλογα με τις επιδράσεις προσέδωσαν νεωτερικό χαρακτήρα στην καλλιτεχνική έκφραση.

Σε ό,τι αφορά στην πορεία της τέχνης από τον 20ό αιώνα στον 21ο, αυτή συνέπεσε με τη μετάβαση από τον μοντερνισμό στη μεταμοντέρνα εκδοχή της, που χαρακτηρίζεται από την απόλυτη ελευθερία στη χρήση των μέσων και των υλικών. Ήταν μία επιστροφή στην πραγματικότητα και στα κοινωνικά δρώμενα, ύστερα από μία μακρά προσκόλληση σε αυτοαναφορικές πρακτικές και σε μορφολογικές επιλογές προς ένα συγκεκριμένο στιλ. Η παράδοση και ό,τι έσερνε μαζί της εγκαταλείφθηκε προς χάρη των εννοιών και των ιδεών, που βρίσκονται πέρα από την υλική μορφή του καλλιτεχνικού έργου. Σε αυτή την πορεία η επεξεργασία της «εικόνας» στον απόλυτο βαθμό θα προέλθει από την ψηφιακή τέχνη, η οποία θα καταργήσει την αναλογικότητα, θα αναμετρηθεί με το χωρικά «άπειρο», θα διερευνήσει τα χρονικά όρια της εικόνας, αποκαλύπτοντας έναν νέο κόσμο του οποίου οι συνέπειες καταγράφονται ακόμη, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο ερωτημάτων γύρω από ζητήματα αισθητικής, καλλιτεχνικού εμπορίου, συλλεκτικής πρακτικής και πρόσληψης των σύγχρονων έργων τέχνης.

Η ιστορία της τέχνης στην Ελλάδα
18ος-21ος αιώνας
Μιλτιάδης Μ. Παπανικολάου
Επίκεντρο
768 σελ.
ISBN 978-618-204-613-5
Τιμή €85,00

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο >>

Keywords