Πορεία στον ανήφορο

Με τον πρώτο κύκλο δημοσκοπήσεων μετά τη ΔΕΘ να έχει ολοκληρωθεί, στο κυβερνητικό επιτελείο έχουν ανοίξει διάπλατα και τις μετρήσεις που έγιναν τον Σεπτέμβριο του 2022, αναζητώντας συγκρίσεις και κρυμμένα μηνύματα.

Στη δική τους λογική, εκείνη η περίοδος απείχε 8-9 μήνες από τις εκλογές, συνεπώς θα μπορούσε να αποτελεί έναν οδικό χάρτη στον δρόμο για τις κάλπες του 2027. Με τη διαφορά – που μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο – ότι το 2022 η κυβέρνηση Μητσοτάκη ήταν τέσσερα χρόνια νεότερη, κάποια συμπεράσματα έχουν ήδη προωθηθεί στο πρωθυπουργικό γραφείο. Και το κεντρικό συμπέρασμα είναι ότι στην πρόσφατη ΔΕΘ η κυβέρνηση κατάφερε να τονώσει την εικόνα της, έστω κι αν δεν έχει αποκτήσει μια νέα δυναμική.

Οι εξαγγελίες από τη Θεσσαλονίκη, αλλά και οι πρωτοβουλίες που ακολούθησαν, εμπέδωσαν μια γενική εικόνα ότι η κυβέρνηση διατηρεί τον έλεγχο των εξελίξεων. Πέραν των οικονομικών μέτρων που ανακοινώθηκαν, η τριμερής στην Αίγυπτο, η προαναγγελία παρεμβάσεων για το ενεργειακό κόστος και η κυβερνητική εκστρατεία στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, εξέπεμψαν σήμα ότι η κυβέρνηση παραμένει στην πρώτη γραμμή – εν ολίγοις, ότι κρατά στα χέρια της και το μαχαίρι και το πεπόνι.

Πρόκειται για κρίσιμη παράμετρο, σε μια φάση κατά την οποία βασικός στόχος είναι να μην αμφισβητηθεί μια κυρίαρχη πολιτική εικόνα για τη ΝΔ και τον Πρωθυπουργό. Η ανάλυση των δημοσκοπικών ευρημάτων διατηρεί στο Μαξίμου την αισιοδοξία ότι μπορεί να αποφευχθεί μια χαμηλή εκλογική πτήση που την επομένη της κάλπης θα ανοίξει μια σειρά από άλλα ζητήματα, μέσα σε ένα νέο σκηνικό.

Eνα δεύτερο βασικό συμπέρασμα από τον νέο κύκλο μετρήσεων έχει να κάνει με την τάση για πολιτική αλλαγή που παγιώνεται σε ποσοστό άνω του 65%. Είναι σαφές ότι η ΝΔ δεν έχει πλέον καμία πρόσβαση σε αυτούς του ψηφοφόρους, οι οποίοι – παρά την εικόνα συντριπτικής πλειοψηφίας που διαμορφώνουν – δεν έχουν κοινά στοιχεία και διασκορπίζονται σε μια πολυκερματισμένη αντιπολίτευση. Στο Μαξίμου αρκούνται με τους υπόλοιπους.

Πέρα από αυτά τα δύο βασικά συμπεράσματα, στο πρωθυπουργικό γραφείο αναζητούν τον… διάβολο στις λεπτομέρειες. Από τον Σεπτέμβριο του 2022 έως τον εκλογικό Μάιο του 2023 η ΝΔ κατέγραφε στην πρόθεση ψήφου ποσοστά από 29,5% έως 31,5%, ανάλογα με τη δημοσκόπηση (και με εξαίρεση ένα δίμηνο κάμψης μετά τη τραγωδία των Τεμπών). Στην εκτίμηση ψήφου το ποσοστό της μεσοσταθμικά ανερχόταν εκείνη την περίοδο στο 36,5%.

Στις τελευταίες δημοσκοπήσεις και επίσης ανάλογα με την εταιρεία, η πρόθεση ψήφου κυμαίνεται από το 23,8% έως 25,5%. Και στην εκτίμηση κινείται στο όριο του 30%. Εν ολίγοις, η αφετηρία της φαίνεται να βρίσκεται πέντε-έξι ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα. Η διαφορά αποδυναμώνει το αφήγημα της νέας αυτοδυναμίας, αλλά και πάλι δεν είναι για μαύρες πλερέζες για μια κυβέρνηση που έχει εισέλθει στον όγδοο χρόνο της.

Κάπου εδώ, ωστόσο, αναδεικνύονται δύο ζητούμενα για τα οποία δεν υπάρχουν ακόμη σαφείς απαντήσεις. Το ένα έχει να κάνει με τον Αλέξη Τσίπρα, όχι τον σημερινό, αλλά του 2023, όταν η δυναμική του είχε εξαντληθεί στην πρόθεση ψήφου, εξηγώντας και την υπερεκτίμηση ή την αστοχία από την πλευρά των δημοσκόπων.

Τότε ο ΣΥΡΙΖΑ του Τσίπρα κατέγραφε στην πρόθεση ψήφου ποσοστά της τάξης του 21-22% και στην κάλπη μόλις που βρήκε μισή με μία μονάδα παραπάνω. Οταν μεσοσταθμικά οι δημοσκοπήσεις εκτιμούσαν την εκλογική επίδοσή του στο 26,5%. Εν ολίγοις, όσοι δεν απαντούσαν ξεκάθαρα ότι θα τον ψήφιζαν, στην κάλπη ακολούθησαν άλλο δρόμο. Σε μια προσαρμογή στη σημερινή εικόνα, είναι ένα ερώτημα πόσο ανηφορικός θα αποδειχθεί ο δρόμος για την κυβέρνηση στα επίπεδα πάνω από την πρόθεση ψήφου που καταγράφει.

Το δεύτερο ζητούμενο έχει να κάνει με τον Αντώνη Σαμαρά. Οχι μόνον γατί δεν μετριέται με σαφήνεια, αφού η ανακοίνωση του δικού του κόμματος εκκρεμεί, αλλά πρωτίστως επειδή το ακροατήριο που θα μπορούσε να τον ακολουθήσει δείχνει ευμετάβλητο. Η απόσταση από μια οριακή κοινοβουλευτική εκπροσώπηση έως ένα διψήφιο ποσοστό, που δεν αποκλείουν κάποιοι δημοσκόποι, οδηγεί σε έναν άλλο πολιτικό χάρτη. Αλλάζοντας, προφανώς, και τα ποσοστά όσων θέλουν πολιτική αλλαγή.