Ποιος δολοφονεί το Ιντερνετ;

Πεθαίνει το Διαδίκτυο; Κι αν ναι, ποιοι είναι οι δολοφόνοι του; Στο ερώτημα αυτό επιχειρεί να απαντήσει η δημοσιογράφος στο αμερικανικό περιοδικό «The Atlantic» με ειδίκευση σε θέματα που αφορούν την κουλτούρα του Διαδικτύου και συγγραφέας, Κέιτλιν Τίφανι, καθώς η θεωρία του «Νεκρού Διαδικτύου» (Dead Internet Theory) επιστρέφει δυναμικά στον δημόσιο διάλογο, ως συνέπεια της ραγδαίας εξάπλωσης της τεχνητής νοημοσύνης που απειλεί να εκτοπίσει την ανθρώπινη αλληλεπίδραση από τον ψηφιακό κόσμο.

Ο,τι πριν από λίγα χρόνια ακουγόταν ως υπερβολική εικασία κάποιων γραφικών – ότι το Διαδίκτυο έχει

κατακλυστεί από bots – σήμερα μοιάζει με απλή περιγραφή της καθημερινότητας: εργαλεία όπως το ChatGPT ενσωματώνονται πλέον κανονικά στις εφαρμογές γραπτών μηνυμάτων και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, θολώνοντας τα όρια ανάμεσα σε αυτό που γράφει ένας άνθρωπος και σε αυτό που παράγει μια μηχανή.

Η ιδέα δεν είναι καινούργια. Είχε πρωτοεμφανιστεί το 2016, όταν η Google παρουσίασε το νευρωνικό της δίκτυο για αυτόματη μετάφραση, και είχε ενισχυθεί το 2021, όταν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πλημμύρισαν από ψεύτικες προβολές, ψεύτικα likes και ψεύτικη αλληλεπίδραση. Τότε η σκέψη ότι η αυτοματοποίηση θα μπορούσε κάποτε να κυριαρχήσει στο Διαδίκτυο έμοιαζε παρανοϊκή. Σήμερα η ίδια θεωρία μοιάζει προφητική.

Τα στοιχεία το επιβεβαιώνουν. Τον Ιούνιο, το Ερευνητικό Κέντρο Pew κατέγραψε ότι σχεδόν ένας στους τέσσερις ενήλικες στις Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιεί πλέον καθημερινά chatbots. Δύο μήνες αργότερα, η OpenAI ανακοίνωσε την επίσημη ενσωμάτωση του ChatGPT στο iMessage. Πρόκειται για μια εξέλιξη που ουσιαστικά θεσμοποιεί κάτι που πολλοί έκαναν ήδη μόνοι τους, αντιγράφοντας κείμενο από το ένα παράθυρο στο άλλο. Κείμενα παραγωγής της ΤΝ έχουν πια γίνει κοινός τόπος σε επαγγελματικά email, σε επιστολές, ακόμη και σε προσωπικά μηνύματα ανάμεσα σε φίλους και συγγενείς.

Διάχυτη καχυποψία

Το αποτέλεσμα είναι μια νέα, διάχυτη καχυποψία. Στην παγκόσμια πλατφόρμα συζητήσεων Reddit, πολλαπλασιάζονται καθημερινά οι αναρτήσεις από χρήστες που ζητούν βοήθεια για να καταλάβουν αν μια αγγελία ενοικίασης διαμερίσματος, ένα προφίλ σε εφαρμογή γνωριμιών, ένα μήνυμα υποστήριξης από κάποιο αγαπημένο πρόσωπο, είναι αυθεντικό ή προϊόν αλγορίθμου.

Μια πρόσφατη μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον και το Πανεπιστήμιο της Πολιτείας της Αριζόνας, που εξέτασε τα φόρουμ r/RealOrAI και r/isthisAI, κατέγραψε τον τρόπο που οι χρήστες προσπαθούν να ξεχωρίσουν αν μια ανάρτηση έχει γίνει από άνθρωπο ή από μηχανή: βασίζονται κυρίως στην αληθοφάνεια των εικόνων και των βίντεο. Επιχειρούν να εντοπίσουν τις «υπερβολικά περίτεχνες αλλά κενές νοήματος φράσεις και την εμμονικά επαναλαμβανόμενη χρήση συγκεκριμένων λέξεων και σημείων στίξης.

Το συμπέρασμα της μελέτης, ωστόσο, είναι δυσοίωνο: τα μοτίβα αυτά έχουν ήδη αρχίσει να ξεπερνιούνται, καθώς τα γλωσσικά μοντέλα εξελίσσονται με ταχύτητα μεγαλύτερη από όση προλαβαίνουν να παρακολουθήσουν οι χρήστες. Ο,τι σήμερα προδίδει ένα κείμενο ως προϊόν ΤΝ, αύριο μπορεί να μην υφίσταται καν.

Ισως αυτή η ανησυχία είναι απλώς στιγμιότυπο μιας μεταβατικής εποχής, και το στίγμα γύρω από τη χρήση chatbot για τη σύνταξη ενός μηνύματος ή ενός κειμένου να ξεθωριάσει σύντομα. Ή, ίσως, η θεωρία του «Νεκρού Διαδικτύου» να αποδειχθεί, τελικά, τόσο απίθανη, όσο πίστευαν ανέκαθεν οι περισσότεροι, υποστηρίζει η Κέιτλιν Τίφανι.