Μύθοι

Η κυοφορούμενη νέα ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ως αποτέλεσμα αυτή τη φορά της ανακήρυξης τουρκικών θαλάσσιων πάρκων πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων, δεν εκπλήσσει, ή τουλάχιστον δεν θα έπρεπε να εκπλήσσει, κανέναν. Ο μύθος ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ των ελληνικών συμφερόντων έχει καταρριφθεί προ πολλού, τόσο στην Κύπρο όσο και στο Αιγαίο: βλέπουμε ακριβώς το αντίθετο, να έρχεται

όλο και πιο κοντά το σενάριο των δύο κρατών εκεί, να δυσκολεύει όλο και περισσότερο η λύση της ευέλικτης επέκτασης των χωρικών υδάτων εδώ.

Το ίδιο συμβαίνει και με έναν άλλο μύθο, ότι η Ελλάδα είναι ισχυρότερη από την Τουρκία επειδή είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης και φίλη μεγάλων δυνάμεων όπως η Γαλλία: το «Σύμφωνο της Μέκκας» έδειξε ότι η Αγκυρα όχι μόνο δεν είναι διεθνώς απομονωμένη, αλλά έχει σοβαρές εναλλακτικές λύσεις.

Η νέα τουρκική «πρόκληση» (μια λέξη που χρησιμοποιείται τόσο συχνά, ώστε έχει χάσει πλέον το νόημά της) ήταν αναμενόμενη από τη στιγμή που ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός και τα θαλάσσια πάρκα εντάχθηκαν κι αυτά στο πλαίσιο του ελληνοτουρκικού ανταγωνισμού. Κάθε χώρα προσπαθεί να δημιουργήσει τετελεσμένα ή, τουλάχιστον, να παρουσιάσει τις μέγιστες δυνατές διεκδικήσεις της ώστε όταν έρθει η αναπόφευκτη στιγμή των ουσιαστικών διαπραγματεύσεων να έχει περιθώριο υποχωρήσεων.

Η Ελλάδα κραδαίνει το δικαίωμά της στα 12 μίλια, γνωρίζοντας πολύ καλά ότι δεν θα το ασκήσει ποτέ σε όλη την επικράτειά της, αφού το Αιγαίο θα μετατρεπόταν έτσι σε ελληνική λίμνη. Η Τουρκία «περικυκλώνει» ελληνικά νησιά και προβάλλει θεωρίες για «γκρίζες ζώνες», γνωρίζοντας πολύ καλά ότι καμιά ελληνική κυβέρνηση δεν θα κάνει βήμα πίσω από τα κυριαρχικά της δικαιώματα.

Υπάρχουν λύσεις; Πρακτικά δεν διαφαίνονται, αφού και οι δύο κυβερνήσεις φοβούνται το πολιτικό κόστος μιας ειλικρινούς και επί της ουσίας διαπραγμάτευσης. Είναι γεγονός, πάντως, ότι η λέξη «συμβιβασμός» βγαίνει ευκολότερα από το στόμα του Ερντογάν παρά από εκείνο του Μητσοτάκη.

Θεωρητικά, πάλι, ένας οραματιστής πολιτικός θα μπορούσε να σκεφτεί διάφορες ιδέες για μια διέξοδο από το αδιέξοδο. Σε συνέντευξή της τον περασμένο Νοέμβριο στο «ΒΗΜΑ», η Μαρία Δαμανάκη είχε εκφραστεί θετικά για μια κοινή πρωτοβουλία με αντικείμενο την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος στο Αιγαίο, ένα κοινό πάρκο δηλαδή που θα μπορούσε να επεκταθεί εκτός των χωρικών υδάτων των δύο χωρών.

Οι «πατριώτες του καναπέ» έπεσαν να τη φάνε, όπως είχαν κάνει και με τον σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας του Πρωθυπουργού, Θάνο Ντόκο, όταν είχε τολμήσει να μιλήσει για συνεκμετάλλευση των κοιτασμάτων του Αιγαίου. Και όπως αποδεικνύεται, η κατηγορία αυτή των συμπατριωτών μας μπορεί να καταγγέλλεται από τον Πρωθυπουργό, αλλά είναι σε θέση να καθορίζει την ατζέντα.

Θα συνεχίσουμε έτσι λοιπόν, με αμοιβαία σκλήρυνση, έως ότου τα πολυσυζητημένα «ήρεμα νερά» περάσουν οριστικά στο παρελθόν. Και μετά;

Keywords
Τυχαία Θέματα