Μην ασχολείσαι

Γνωστή ηθοποιός στη δύση της καριέρας της δήλωσε προχθές: «Ισως ήρθε ο καιρός να ασχοληθώ με την πολιτική». Η φράση είναι αποκαλυπτική του πώς αντιλαμβάνονται ορισμένοι την πολιτική: ως μια εκ του περισσού, σχεδόν πάρεργη ενασχόληση με τα κοινά – το ρήμα «ασχοληθώ», πλήρες αλαζονείας και κάποιας ασχετοσύνης είναι χαρακτηριστικό.

Σαν να λέει ότι τώρα που βγαίνω στη σύνταξη θα ασχοληθώ με την κοπτορραπτική, με τη ζαχαροπλαστική, θα κάνω πιλάτες,

ή κέντημα για να περνάει η ώρα.  (Βλέποντας λοξά και λίγο Μενεγάκη). Αυτή είναι η πολιτική – κι όχι η υπέρτατη τέχνη του κυβερνάν, υπαρξιακής σημασίας για όλους, απόλυτα μοιραία για έναν λαό ή για μια πόλη, είτε με θετικό αποτέλεσμα, είτε με καταστροφικό. Δεν είναι παίξε γέλασε, ούτε το πώς θα μαγειρέψουμε τα ρεβίθια, ή τους λαχανοντολμάδες.

Κι όμως υπάρχουν λαχανοντολμάδες που «ασχολούνται» με την πολιτική,  ψευτοκαταγίνονται, πιστεύοντας ότι πολιτεύονται, ότι σώζουν τον λαό, σώζουν τους φτωχούς, σώζουν το έθνος, ή και την ήπειρο ολόκληρη, χωρίς να έχουν τα στοιχειώδη προσόντα, τις γνώσεις και το τάλαντο για μιαν, έστω, καλούτσικη ρεβιθάδα. Διότι όλα τα καλά απαιτούν τάλαντο και το πολιτεύεσθαι περισσότερο.

Ακόμα και ο συνοικιακός Μαυρογιαλουρισμός, ακόμα και ο κάποιος λαϊκισμός (σε μικρή, πλην κρίσιμη δοσολογία) απαιτεί χάρισμα, προσήνεια, ευπροσηγορία, και χαρακτήρα που να αρέσκεται στην ανθρωπίλα και στη διαπραγμάτευση – ίσως ακόμα και να έχει ολίγη ροπή προς τον νταλαβερισμό. Αν βαριέσαι τους ανθρώπους και τα ομαδικά παίγνια, αν σου αρέσει η μοναξιά κι έχεις μουντρουχισμό, ή ανθρωποδιώκτη, μην παιδεύεσαι τζάμπα με την πολιτική. Δεν έχεις μέλλον.

Κάνε καμιά άλλη, πιο τυπική δουλειά και μην ζορίζεσαι – βέβαια οι αυταπάτες μεγαλείου διαλύονται δύσκολα, ή ποτέ, οπότε πολλοί συνεχίζουν λαβωμένοι κι απτόητοι ως το τέλος παραπατώντας στην πασαρέλα. Βέβαια. Αν μάθεις έτσι, στο γκίρι-γκίρι, είναι δύσκολο, πια, να επανέλθεις.

Η πολιτική σε υψηλό επίπεδο απαιτεί χαρισματικούς πολίτες και αρετή. Τα ‘χει πει πρώτος ο Πλάτων κι άλλοι μετά, οπότε τα αναμασούμε τώρα κι εμείς χάριν της μνήμης: τι είναι ο λίντερ στην πολιτική, το διπλό ψεύδος του Αλκιβιάδη (όχι μόνο δεν ξέρει, αλλά δεν ξέρει ότι δεν ξέρει), πώς δοκιμάζονται και πώς αναδεικνύονται οι ηγέτες και τα σχετικά. Κομίζουμε γιάφκαν εις Αθήνας.

Αλλά δεν είναι εντελώς μάταιο, αφού τα ίδια και τα ίδια συνεχίζονται με ολόιδιο και βαρετό τρόπο και κάθε τόσο βγαίνουν διάφοροι και διάφορες να «ασχοληθούν» με την πολιτική, λες και πρόκειται να παίξουνε φεύγα στο τάβλι, ή μονόπολη. Χωρίς να έχουν ιδέα.

Άλλοι, πήρανε κάποτε ένα κάποιο πτυχίο και αγνοούν την Ιστορία και τις περιπέτειες της χώρας, τους παγκόσμιους συσχετισμούς, την οικονομία, τη διοίκηση – δεν έχουνε μυρωδιά από τίποτε, κατά βάθος, παρά μόνο λαϊκίστικα πασαλείμματα για μερικά θέματα και θέλουν, ωστόσο, να κυβερνήσουν και να γίνουνε Καρλομάγνοι επί πώλου όνου, έστω καθισμένοι ανάποδα.

Θέλουν «να ασχοληθούν», ή ασχολούνται με την πολιτική. Τι θα πει αυτό, κανείς δεν ξέρει. Ασχολούμαι με την πολιτική. Φτιάχνω μια φακή. Ζω το δικό μου παραλήρημα. Καταφανώς ανεπαρκείς, ορισμένοι, με αυτοπεποίθηση αγέρωχου αξιωματούχου, χρησμοδοτούν περί παντός – κι αν έχουν πέσει έξω είκοσι φορές, αυτό δεν έχει σημασία. Επιμένουν ψυχωτικά στην ίδια ιδεοληψία, μέχρι να έρθει η πραγματικότητα να κουμπώσει από μόνη της στην εμμονή τους, πράγμα που δεν συμβαίνει ποτέ. Κι αν μια στο εκατομμύριο συμβεί, τότε προκύπτουν τέρατα, οπότε ξαναπήγαινε κι άναψε ένα κερί στην Αγία Αναστασία τη Φαρμακολύτρια. (Το έχουμε ζήσει, πρόσφατα, εξάλλου).

Ο κάθε νεοεισερχόμενος, πλήρους σχεδόν άγνοιας, αλλά ένθερμης πίστης, ονειρεύεται αξιώματα – θέλει να «ασχοληθεί» με την πολιτική. Κι αυτός μες στη βουλή, κι αυτός στην αγορά, που λέει ο Αλεξανδρινός: να φέρει τη δικαιοσύνη στην οικουμένη, να λύσει το πρόβλημα της βενζίνης ή της Γάζας με μαγικά, να πλειοδοτήσει σε αβάσταχτα κλισέ.

Θα πεις: μόνοι οι προικισμένοι έχουν το δικαίωμα να κατεβούν στον στίβο; Οχι βέβαια, ο καθείς δικαιούται, αλλά καλό είναι να έχουμε και λίγη επίγνωση των ορίων και των κιλών μας. Ή, ως ψηφοφόροι, να βλέπουμε, τουλάχιστον σε υψηλό, ηγετικό επίπεδο, ποιος έχει τα προσόντα και ποιος είναι αντανάκλαση της παλιάς αυταπάτης μας – κάτι δύσκολο, βέβαια, καθότι η εθελοτυφλία είναι η πιο διαδεδομένη στάση, ανέκαθεν.

Μια άλλη μια ηθοποιός, λοιπόν, στη δύση της καριέρας της, θέλει «να ασχοληθεί με την πολιτική». Δεν είναι η τελευταία, διότι ο πολιτικός χώρος μαγνητίζει ανάλογες περιπτώσεις που ψάχνουν επέκταση της πασαρέλας – και γιατί κυρία μου, δεν κάνετε καμιά άλλη δουλειά; Ποιος ο λόγος να υποφέρει κι άλλο η πολιτική που πάσχει από ήδη πλεονάζοντες; Κάντε μιαν εθελοντική εργασία ανιδιοτελούς προσφοράς. Τι θέλετε, τώρα, να μπείτε στην παράνοια των πραγμάτων, με τόσους καθηγητές πέριξ, με τόσον Πουλαντζά, με τόσους φερέλπιδες της περιφέρειας, με τόσα ικανά παιδιά που πασκίζουνε από χρόνια για τη χώρα; Κατ’ αρχάς, έχετε διαβάσει Πουλαντζά; Οχι; Ε, τότε κόβεστε αμέσως· διότι χωρίς ανάλογες γνώσεις, χωρίς έστω ολίγον Γκράμσι, πώς θα κατακτήσετε το κράτος και την εξουσία;