Κόμματα ατομικής ιδιοκτησίας

Στη «Μαύρη Τουλίπα» υπάρχει μια φράση γραμμένη στη Γαλλία το 1850 για την Ολλανδία του 1672 – αλλά θα μπορούσε πολύ εύκολα να έχει γραφτεί αυτή την εβδομάδα για την Ελλάδα: «όπως όλοι οι νικημένοι λαοί, ελπίζανε πως ένας άλλος αρχηγός θα μπορούσε να τους σώσει από την καταστροφή και την ταπείνωση». Στην ελληνική κοινωνία εγκαθίσταται ξανά όλο και πιο έντονο, ύστερα από μια δεκαετία, ένα βαθύ αίσθημα ήττας.

Από το αδιέξοδο, το έλλειμμα έμπνευσης και

Η περίπτωση Τραμπ είναι η πιο ακραία και επιδραστική επειδή κατέλαβε εξ εφόδου δυο φορές την ηγεσία της σημαντικότερης δημοκρατίας του κόσμου. Συμβαίνει το ίδιο στη μεγαλύτερη δημοκρατία – την Ινδία – όπου ο Μόντι επιβάλλει ένα προσωπικό μείγμα εθνικισμού και καπιταλισμού και είναι ο πιο ισχυρός πρωθυπουργός από την εποχή του Νεχρού, του πρώτου πρωθυπουργού της ανεξαρτησίας.

Επίσης, στην παλιότερη δημοκρατία του κόσμου, στη Βρετανία, ένα άτομο – ο Φάρατζ – όχι μόνο την οδήγησε εκτός Ευρώπης αλλά προηγείται και στις δημοσκοπήσεις με ένα ιδιόκτητο κόμμα. Και δεν είναι μόνο οι δημοκρατίες.

Στην Κίνα, ο Σι συγκεντρώνει στα χέρια του τόση δύναμη όση είχε μόνο ο Μάο. Και η Ρωσία του Πούτιν είναι ακριβώς αυτό: μια χώρα όπου η εξουσία αρχίζει και τελειώνει στον ένοικο του Κρεμλίνου.

Μετά τον Ψυχρό Πόλεμο και ξανά στις αρχές του 21ου αιώνα, η Δύση (κυρίως η Αμερική) είχε τη φιλοδοξία εξαγωγής του δυτικού δημοκρατικού μοντέλου σε όλο τον κόσμο. Στο τέλος αυτής της περιπέτειας, όλες οι χώρες-πειραματόζωα από το Ιράκ μέχρι τις εστίες της Αραβικής Ανοιξης είτε δεν υπάρχουν είτε έχουν αυταρχικά καθεστώτα – και ο αυταρχισμός έχει μολύνει τις δυτικές δημοκρατίες.

Στην Ελλάδα δεν συμβαίνει το ίδιο, αλλά αρχίζουν να διαμορφώνονται ορατές αναλογίες. Από την κρίση και μετά ιδρύονται συνεχώς κόμματα. Με την εξαίρεση του αρχικού ΣΥΡΙΖΑ (και τη μικρής εμβέλειας περίπτωση της Νέας Αριστεράς), όλα εξαντλούνται στο πρόσωπο του αρχηγού τους. Τι έμεινε από τους Ανεξάρτητους Ελληνες μετά τον Καμμένο, από τον ΛΑΟΣ μετά τον Καρατζαφέρη ή από το ΚΙΔΗΣΟ χωρίς τον Γιώργο Παπανδρέου;

Ποια είναι η υπόσταση της Πλεύσης Ελευθερίας χωρίς Κωνσταντοπούλου, του ΜέΡΑ25 χωρίς Βαρουφάκη, των Δημοκρατών χωρίς Κασσελάκη, της Ελληνικής Λύσης χωρίς Βελόπουλο, της Φωνής Λογικής χωρίς Λατινοπούλου; Και το ίδιο συμβαίνει και σήμερα σε μεγαλύτερης εμβέλειας πολιτικά εγχειρήματα. Στην Αριστερά, ο αρχηγισμός ήταν δείγμα πολιτικής έκπτωσης.

Η αποχώρηση Τσίπρα από τον ΣΥΡΙΖΑ στηρίχθηκε στην κατανόηση ότι μέσα στους κόλπους του ο ίδιος δεν είχε μέλλον, αλλά εξίσου στην πρόθεση δημιουργίας ενός χώρου ατομικής αναφοράς. Η ΕΛΑΣ δεν είναι κόμμα της Αριστεράς, ούτε της Κεντροαριστεράς, ούτε κάποιας πολιτικής πλατφόρμας – είναι το κόμμα Τσίπρα, με τα πρόσωπα που επιλέγει και τις πολιτικές που αποφασίζει ή θα αποφασίσει εν λευκώ. Οπως η Ελπίδα για τη Δημοκρατία κεφαλαιοποιεί την απήχηση ενός και μόνο ανθρώπου, της ιδρύτριάς του. Οι μόνοι πραγματικοί πολιτικοί φορείς παραμένουν τα ιστορικά κόμματα της Μεταπολίτευσης – η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ και το ΚΚΕ, που κανείς δεν ταυτίζει με τους επικεφαλής τους, όσο καλύτερες ή χειρότερες κι αν είναι οι επιδόσεις τους.

Πριν επιχειρηματολογήσει κανείς εάν κάνουν σωστά ή λάθος οι άνθρωποι που αισθάνονται ηττημένοι και αναζητούν σωτήρες, είναι πιο χρήσιμο να προσπαθήσει να καταλάβει τι είναι εκείνο που δημιουργεί την γκρίζα περιρρέουσα ατμόσφαιρα – αυτήν που θα κυριαρχήσει και στην πορεία προς τις εκλογές.