Θερινής νύχτας

Στο «Ονειρο θερινής νύχτας» του Ουίλιαμ Σαίξπηρ παίζουν διάφοροι βασιλιάδες, βασίλισσες, δούκες, δούκισσες, ξωτικά, νεράιδες, ερωτευμένοι κι ό,τι άλλο βάλει το μυαλό του ανθρώπου, συνήθως με αρχαιοελληνικά ονόματα.

Αφού ανακατεύονται όλοι με όλους, η παράσταση τελειώνει με το σκανταλιάρικο ξωτικό Πουκ να λέει στους θεατές «αν εμείς, οι σκιές σάς δυσαρεστήσαμε, σκεφτείτε το έτσι και συγχωρήστε μας».

Διότι «αυτή η αδύναμη και χαζή παράσταση, δεν ήταν τίποτα άλλο παρά ένα όνειρο». Με άλλα λόγια,

Πάντα πίστευα πως ο ανακατωσούρας και παραμυθάς Πουκ είναι το πραγματικό πρότυπο του έλληνα δημοσιογράφου. Αν ήμασταν δίκαιοι, μια δική του φράση θα έπρεπε να στολίζει την αίθουσα συνεντεύξεων της ΕΣΗΕΑ κι όχι το γνωστό απόφθεγμα του Ιωάννη-Ιάκωβου Μάγιερ για τη δικαιοσύνη.

Ετσι η έγκυρη δημοσιογραφία που μας περιτριγυρίζει ερευνητικά θα άφηνε τον Ντίλιαν στον «χορό των κατασκόπων» παρέα με το ξυλόλιο και την κυρία Πόπη, για να επικεντρωθεί στον γάμο του δούκα των Αθηνών με τη βασίλισσα των Αμαζόνων.

Να είμαστε ειλικρινείς. Παραμύθι για παραμύθι, τουλάχιστον του Σαίξπηρ είναι πιο ωραίο. Κι εκεί να δεις γλέντια στα πρωινάδικα.

Παραμένοντας όμως στον χώρο της μυθοπλασίας έχουμε μερικά καινούργια ευρήματα.

– Πρώτον, ότι θα φτιαχτεί μια «κυβέρνηση ειδικού σκοπού» για να φύγει ο Μητσοτάκης. Πώς θα φτιαχτεί, από ποιους και με ποιες διαδικασίες, άγνωστο. Και ο «ειδικός σκοπός» της θα είναι μόνο να φύγει ο Μητσοτάκης επειδή εκνευρίζει τον Σαμαρά ή μήπως και κάτι πιο σέξι; Λεπτομέρειες.

– Δεύτερον, ότι θα πέσει τόσο πολύ η ΝΔ στις εκλογές που ακόμη κι αν είναι πρώτη με διαφορά, θα έχει ηττηθεί, κι ο Μητσοτάκης θα φύγει μόνος του. Και ποιος θα τον διώξει ή έστω θα του ανοίξει την πόρτα; Λεπτομέρειες.

– Τρίτον, ότι θα κερδίσει τις εκλογές ο Τσίπας, όπως εξηγούσε από ραδιοφώνου έγκυρος συντάκτης των συντακτών. Αλλωστε κι ο ίδιος ο Τσίπρας είπε πως «σε λίγους μήνες θα γίνουμε και κυβέρνηση» (Νίκαια, 15/6).

Δεν διευκρίνισε αν αυτό θα συμβεί πριν πάρουν το Τσάμπιονς Λιγκ ή μετά. Κι αυτό σίγουρα δεν είναι λεπτομέρεια.

Εκεί με πιάνει το παράπονο. Αντί να διακινούν ή να ονειρεύονται διάφορα παραμύθια θερινής νύχτας γιατί δεν στρώνονται σοβαρά στη δουλειά μπας και καταφέρουν κάτι καλύτερο στις εκλογές; Δεν έχουν να συζητήσουμε κάτι σοβαρότερο από σαχλαμάρες και ίντριγκες καφενείου;

Φαίνεται πως όχι. Κι αυτό διαπερνά όλα τα επίπεδα του δημόσιου λόγου.

Προ ημερών πανεπιστημιακός του ΑΠΘ έκρινε «φλύαρη και ατελή» την πρόταση συνταγματικής αναθεώρησης της ΝΔ. Καμία αντίρρηση και δικαίωμά της.

Αλλά αναρωτιέμαι τι σημαίνει «διατάξεις συντηρητικής αισθητικής» και τι σόι εχθρός της δημοκρατίας είναι αυτός ο «πλειοψηφικός κοινοβουλευτισμός». Ξέρει μήπως η κυρία καθηγήτρια κανέναν κοινοβουλευτισμό στον κόσμο που λειτουργεί ως «μειοψηφικός»; (Λίνα Παπαδοπούλου, Vima.gr, 10/6).

Αλλος πανεπιστημιακός του ιδίου Πανεπιστημίου αναρωτιόταν αν «θέλει ο Μητσοτάκης να διώκονται οι πολιτικοί για τα εγκλήματά τους όπως οι πολίτες;» (Γ. Καλφέλης, Vima.gr, 13/6).

Ελπίζω πως όχι. Και γι’ αυτό προβλέπουν ειδικές διαδικασίες όλα τα ελληνικά Συντάγματα από τον 19ο αιώνα.

Τι σημαίνει άλλωστε πως δεν μπορεί να κρίνει «η εκάστοτε τυχαία κυβερνητική πλειοψηφία»; Διότι οι πάντες γνωρίζουμε πως, σύμφωνα με το Σύνταγμα, η εκάστοτε κυβερνητική πλειοψηφία βγαίνει από εκλογές και το λένε «λαϊκή κυριαρχία». Τυχαίο είναι μόνο το Λότο.

Αντιθέτως η λογική τού «όπως όλοι» είναι βαθιά ισοπεδωτική, απλουστευτική και ολοκληρωτική. Επικίνδυνη, με λίγα λόγια.

Ιδίως όταν οι υποστηρικτές της επικαλούνται «τη δυσπιστία των πολιτών», την οποία οι ίδιοι έχουν προηγουμένως θωπεύσει και τροφοδοτήσει.

Μου έκανε εντύπωση μια ομιλία του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας Πρ. Παυλόπουλου για τη συνταγματική αναθεώρηση (ημερίδα Δικηγορικού Συλλόγου Ναυπλίου, 12/6).

Ο πρώην Πρόεδρος δεν περιορίζεται όπως θα περίμενε κανείς να διατυπώσει αντιρρήσεις, ενστάσεις ή επιφυλάξεις στα προτεινόμενα που πολλές θα ήταν και θεμιτές και βάσιμες. Αλλά εξαπολύει μια κινδυνολογία κρυμμένων σκοπιμοτήτων για «αλλαγή ατζέντας» στα όρια της παράνοιας.

Ωραία ιδέα αλλά ποια είναι η ατζέντα που επιδιώκεται να αλλάξει και πώς θα την αλλάξει η αναθεώρηση μερικών άρθρων του Συντάγματος που η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών ούτε ξέρει τι λένε;

Η αναθεώρηση φυσικά δεν είναι το βασικό. Αν όμως δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε στα αυτονόητα και στα στοιχειώδη για μια συνταγματική αναθεώρηση που προσωπικά θα θεωρούσα περισσότερο αχρείαστη παρά επικίνδυνη, πώς θα διαμορφώσουμε ένα σύστημα διακυβέρνησης για μετά τις εκλογές;

Κι έως ότου ανακαλύψουμε τον «μειοψηφικό κοινοβουλευτισμό» κι αναθέσουμε τη διακυβέρνηση σε επιτροπή πρόθυμων συνταγματολόγων, πώς θα παρακάμψουμε το πρώτο κόμμα ή τον αρχηγό του ώστε να βοηθήσουμε τους υπολογισμούς και τις φιλοδοξίες του κάθε ενδιαφερόμενου;

Παρόλο που δεν ξέρω αν μιλάμε ακόμη για όνειρα θερινής νύχτας ή για τους εφιάλτες της.

Διότι από τη δημοκρατική αμφισβήτηση μιας κυβέρνησης κι ενός Πρωθυπουργού δεν είναι δύσκολο κουβέντα στην κουβέντα να καταλήξουμε στην απαξίωση της δημοκρατίας και στον ευτελισμό του κοινοβουλευτισμού.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι κάποιοι αυτό επιδιώκουν. Η εξουσία όμως δεν φθείρει απλώς, ούτε φθείρει μόνο εκείνους που δεν την ασκούν (κατά την ευφυή διευκρίνιση του Τζούλιο Αντρεότι), αλλά φθείρει και όσους πασχίζουν να τη διεκδικήσουν με διαδικασίες διαλυτικές για την ίδια τη δημοκρατία.

Κι ευτυχώς που έρχεται πάλι ο σκανταλιάρης Πουκ να καθησυχάσει τις θερινές νύχτες βάζοντας τα πράγματα στη θέση τους.

Διότι «αυτή η αδύναμη και χαζή παράσταση δεν ήταν τίποτα άλλο παρά ένα όνειρο».

Παραμύθια, δηλαδή.