Η μπάλα με την αλυσίδα

Ζηλεύω αυτούς που αδιαφορούν για το ποδόσφαιρο – ειδικά τις γυναίκες. Στην οθόνη πέφτουν κορμιά. Στον καναπέ σπάνε καρδιές και βγαίνουν ψυχές. Και αυτές ατάραχες χαζεύουν στο κινητό. Ξέρουν κάτι που εγώ δεν μπόρεσα να μάθω ποτέ· δεν είχα καν την ευκαιρία. Τα κορίτσια της γενιάς μου έπαιζαν με κούκλες· τα αγόρια με μπάλα. Εκείνες χάζευαν αστραφτερές ξανθομαλλούσες σε ιλουστρασιόν εξώφυλλα· εμείς κάτι μαντράχαλους στα πρωτοσέλιδα των αθλητικών εφημερίδων. Το ποδόσφαιρο δεν είναι επιλογή για τους άνδρες.

Επιλογή είναι, όταν το απορρίπτεις. Είναι ψυχολογικός καταναγκασμός. Το μαθαίνεις από μωρό. Κοινωνικοποιείσαι μέσω του ποδοσφαίρου. Και κολλάς στο κούτελο την πινακίδα με το όνομα και τα σύμβολα της ομάδας. Το μόνο που δεν αλλάζει στη ζωή σου. Είναι χάραγμα.

Κι έτσι, ενώ είσαι ακόμα μικρό, αμούστακο, αγνό αγόρι, έρχεται η στιγμή που αισθάνεσαι το πόδι σου, βαρύ. Σου έχουν δέσει μία μπάλα με αλυσίδα, όπως έκαναν στις φυλακές στην Αγρια Δύση. Θα την κουβαλάς μια ζωή. Και θα αποκτήσει πολλαπλές χρήσεις. Θα την κάνεις σημαδούρα μέσα σε μία θάλασσα αναμνήσεων. Παίζεις με τον μπαμπά σου. Βλέπετε μαζί εκείνο τον τελικό. Την μπάλα θα καβαλήσουν οι πρώτοι σου ήρωες και ένα μυθικό κανόνι θα τους στείλει στα αστέρια. Θα τοποθετηθεί στη μέση του τραπεζιού, όταν είσαι με τους φίλους. Θα παίξεις πασούλες κουβέντας με τον άγνωστο που θα σου πει την ομάδα, αλλά όχι και το όνομά του. Και έτσι η μπάλα γίνεται μπόλι. Μπαίνει στο αίμα σου και δεν βγαίνει ποτέ.

Μην το γελάτε. Αρρώστια είναι. Ενας παθογόνος οργανισμός που τρέφεται από τον χρόνο και την ηρεμία σου· και στοχεύει με ακρίβεια τον προμετωπιαίο φλοιό του εγκεφάλου, εκεί που αρχίζει, αλλά και τελειώνει η λογική σκέψη. Η παρακολούθηση ποδοσφαίρου είναι η μοναδική ανθρώπινη δραστηριότητα κατά την οποία μπορείς να φας τον αγλέορα, ενώ σε τρώει η αγωνία – μαζί με τα νύχια σου.

Συχνά αναρωτιέμαι πώς θα ήταν η ζωή μου αν αντί για μπάλα έβλεπα μπαλέτο. Αν δεν μεγάλωνα με τον Διακογιάννη, αλλά με τον Κωστάλα. Να θαύμαζα την πιρουέτα της μπαλαρίνας και όχι τις νευρικές στροφές του κοντού με τους θηριώδεις τετρακέφαλους. Νομίζω ότι η ζωή μου θα ήταν πολύ καλύτερη. Εντάξει, θα μου έφευγε ένα δάκρυ στη «Λίμνη των Κύκνων», όταν η Οντέτ και ο Ζίγκφριντ πεθαίνουν και ξανασμίγουν μετά θάνατον. Αλλά όταν ο ΠΑΟΚ αποκλείστηκε από την Μπάγερν, το 1983, έκλαιγα για μία ώρα στο πάτωμα. Μεταξύ μας, αν δεν έβλεπα μπάλα θα είχα τόσο διαθέσιμο χρόνο που θα έφτανα στα όρια της πλήξης. Αλλά θα ήταν και διαθέσιμος προς δημιουργική αξιοποίηση. Θα διάβαζα όλη την αρχαία ελληνική γραμματεία, που λέει ο λόγος.

Τώρα διαβάζω δηλώσεις κάτι τύπων που, αν δεν κλωτσούσαν καλά την μπάλα, θα φόρτωναν σακιά σε αφρικανικό λιμάνι ή βαλίτσες σε ευρωπαϊκό αεροδρόμιο. Και θα έδειχναν τα τατουάζ τους σε μπαρ της κακιάς ώρας. Διότι μόνο το ποδόσφαιρο και η πολιτική σε υποχρεώνουν να πάρεις στα σοβαρά κάτι παρακμιακούς χαρακτήρες που, υπό άλλες συνθήκες, αρκετοί εξ αυτών θα απασχολούσαν ποινικές υποθέσεις. Και όμως. Οχι μόνο τους βλέπεις, αλλά τους λατρεύεις κιόλας. Οταν είσαι παιδί, τους έχεις στον τοίχο σου· και ως ενήλικας στην καρδιά σου. Φέρε μου τον Γιώργο Κούδα. Θα του φιλήσω τα χέρια με τρεμάμενα γόνατα. Λάθος. Τα πόδια. Δώσε μου για ένα βράδυ τον Κωνσταντέλια. Να τον νανουρίσω και να του διαβάσω παραμύθια.

Ναι, είναι φαιδρά όλα αυτά· παράλογα. Και συχνά ηλίθια. Αλλά έτσι δεν συμβαίνει με τις μεγάλες αγάπες; Αν κάνεις λεπτομερή λογιστικό έλεγχο, το αποτέλεσμα είναι καταστροφικό. Ομως τι μπορείς να κάνεις; Μασκαρεύεις το πάθος σε απόλαυση και το ζεις. Ναι το ξέρω, είναι χαμένος χρόνος. Αλλά και αυτός πάει εκεί που καταλήγει ο κερδισμένος, το ίδιο λούκι τον καταπίνει. Το Μουντιάλ ξεκίνησε· και ζητάει ξενύχτι. Δεν αντέχω να του το προσφέρω, εκτός ορισμένων εξαιρέσεων. Θα είναι μοναχικό Μουντιάλ. Οι ώρες διεξαγωγής δεν προσφέρονται για παρέα, πίτσα, μπίρες και σουβλάκια. Κι όμως, μέχρι να έρθει η αυγή, θα υπάρξει μία στιγμή που θα αξίζει. Πάντα υπάρχει. Αυτή ψάχνεις.