Βαγγέλης Μπέκας: «Γένεσις»

Η αστυνομική λογοτεχνία εξελίσσεται διαρκώς. Από το ορθόδοξο αγγλικό μυθιστόρημα μυστηρίου περάσαμε στο σκληρό αμερικανικό ή hard-boiled, στο θρίλερ και αγωνίας, στο true crime και το επίσης αμερικανικό police procedural. Αυτό το τελευταίο αστυνομικό λογοτεχνικό υποείδος είναι και το πλέον ρεαλιστικό, αφού σε αυτό δρα μια ομάδα αστυνομικών, οι οποίοι συνεργάζονται για την επίλυση μιας εγκληματικής υπόθεσης μαζί με ιατροδικαστές και άλλους ειδικούς.

Ασφαλώς, υπάρχουν και αστυνομικά μυθιστορήματα χωρίς καθόλου αστυνομικούς, διότι η πρόθεση των συγγραφέων τους δεν είναι η εξιχνίαση

Αφορμή για τον πρόλογο αυτόν είναι η έκδοση του μυθιστορήματος του Βαγγέλη Μπέκα Γένεσις (εκδ. Ψυχογιός, 2024), το οποίο είναι αρκετά πρωτότυπο, καθώς εκτός από τους βασικούς ήρωες (αστυνομικούς, γιατρούς, δικαστές και επιχειρηματίες) έχει κι έναν ήρωα-αφηγητή, δημιούργημα της τεχνητής νοημοσύνης. Στο οπισθόφυλλο του βιβλίου διαβάζουμε λίγα κατατοπιστικά λόγια: «Θα μπορούσε να ήταν απλώς ένα λοξό love story με φόνους, όμως ο οραματιστής αστυνόμος Αντύπας θα σπεύσει να επέμβει με τις τεχνικά εξελιγμένες μεθόδους του». Επίσης, σε αυτό «η τεχνητή νοημοσύνη ανατρέπει τους κανόνες της αστυνομικής λογοτεχνίας, διαταράσσοντας τις έννοιες της αλήθειας, της ελευθερίας και της δημιουργίας».

Ας δούμε την υπόθεση. Σ’ ένα νησί, την Κέρκυρα, δύο παράξενες οικογένειες, του Καρρά και του Στεργίου, που λυμαίνονται τον τουρισμό –«δύο αντιμαχόμενες λούμπεν οικογένειες», διαβάζουμε– προκαλούν την ανάμειξη μιας νεαρής αντεισαγγελέως, της Δήμητρας, η οποία ύστερα από δύο φόνους ανακαλύπτει την πλεκτάνη που συνδέει τη δικαστίνα μητέρα της με το κύκλωμα των παρανόμων.

{jb_quote} Ένα άψογο μυθιστόρημα. {/jb_quote}

Ο υιός Στεργίου περνάει από δίκη για ξυλοδαρμό του υιού Καρρά και αθωώνεται. Εκεί παρευρίσκεται κι ο Νίκος, εξάδελφος του δράστη, ο οποίος ερωτεύεται τη Δήμητρα, η οποία μαθαίνει πως η μητέρα της είχε προηγούμενα με τον πατέρα Καρρά. Κι όταν αυτός την παρακολουθεί και γίνεται η σκιά της δικαστίνας, τα πράγματα περιπλέκονται. Και τι ρόλο παίζει στην υπόθεση ο πατέρας της Δήμητρας, ο οποίος έχει χωρίσει με τη μητέρα της, αλλά και ο παππούς της, συνταξιούχος δικαστής, ο πατριάρχης της δικαστικής δυναστείας; Η Δήμητρα καταφεύγει στον αστυνόμο Αντύπα, λάτρη της τεχνητής νοημοσύνης. Κι ύστερα κάποιος επιχειρεί να σκοτώσει τον αθωωθέντα Στεργίου, ενώ δολοφονείται ο υιός Καρράς.

Και οι δύο οικογένειες είναι εγκληματικές, δεν διαφέρουν στις πρακτικές τους, αφού πραγματοποιούν ένα σωρό παράνομες πράξεις ώστε να αποκτήσουν περισσότερο χρήμα, αλλά ο Αντώνης Καρράς μόλις έχει βγει από τη φυλακή, όπου έμεινε δώδεκα χρόνια, και το παρατσούκλι του είναι «bad wolf» («κακός λύκος»). Γιατί όμως η κόρη του πρέπει να πεθάνει, καταδικασμένη από κάποιους;

Όλα τα γεγονότα τα εξιστορεί ένας ανώνυμος αφηγητής, ο οποίος προκαλεί ερωτηματικά στον αναγνώστη – όχι ο συγγραφέας. Ποιος είναι και σε ποιον απευθύνεται; Γιατί δηλώνει: «Για μένα παρόν και παρελθόν είναι ένα;». Στοιχεία του μυθιστορήματος είναι η προστασία μαγαζιών, οι εκβιασμοί, οι έρωτες κάθε λογής, τα μυστικά των οικογενειών, τα ναρκωτικά, οι πληρωμένοι δολοφόνοι. Υπάρχουν και αρκετές ανατροπές. Βασικός ήρωας είναι ο αστυνόμος Αντύπας, ο οποίος γνωρίζει τα πάντα μέσω κρυφών και φανερών καμερών, εφαρμογών στο διαδίκτυο και παρακολούθησης κινητών τηλεφώνων. Υπάρχει κι ένας μικρός πρόλογος που παραπέμπει στα σκανδιναβικά μυθιστορήματα, αλλά και ορισμένα σύγχρονα βρετανικά και αμερικανικά που είναι της μόδας, όπου διαβάζουμε κάποια αινιγματικά λόγια του αφηγητή, όπως: «Ας είναι αυτό το κύκνειο άσμα μου».

Θεωρούμε ότι το Γένεσις είναι ένα άψογο μυθιστόρημα, αν κι ενδεχομένως κάποιοι αναγνώστες να σταθούν στο ότι από αυτό απουσιάζει ο ρεαλισμός, έστω και αν η λογοτεχνία, ελληνική και ξένη, δεν είναι πάντα ρεαλιστική. Πάντως, ο Βαγγέλης Μπέκας σημειώνει πως δεν είναι μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας, αλλά «μεταμοντέρνο ταξίδι αναψυχής σε ένα νησί».

Γένεσις
Βαγγέλης Μπέκας
Εκδόσεις Ψυχογιός
336 σελ.
ISBN 978-618-01-5867-0
Τιμή 17,70€