Peter Englund: «Εφιαλτικές νύχτες: Νοέμβριος 1942»

22:26 4/2/2025 - Πηγή: Diastixo

Ένα μωσαϊκό επικών διαστάσεων δημιουργεί ο Σουηδός συγγραφέας και ιστορικός Πέτερ Ένγκλουντ χρησιμοποιώντας αρχειακό υλικό, ημερολόγια, αναμνήσεις, άρθρα, συνεντεύξεις και επιστολές απλών ανθρώπων, αλλά και διάσημων που έζησαν από πρώτο χέρι τα συγκλονιστικά γεγονότα του Νοεμβρίου του 1942.

Στις σελίδες του βιβλίου του μιλούν Ρώσοι πολεμιστές από τα βάθη της Ασίας, Γερμανοί στρατιώτες και αξιωματικοί που βλέπουν τις ζωές τους να χάνονται μέσα στις απέραντες στέπες της Ανατολής, Ιταλοί αξιωματικοί που αναθεματίζουν τον Μουσολίνι επειδή κατέστρεψε τη χώρα τους, εξωμότες Βρετανοί που

αποφάσισαν να πουληθούν στον Χίτλερ και να υπηρετήσουν τους σκοτεινούς σκοπούς του, κρατούμενοι των στρατοπέδων του θανάτου, ναυτικοί σε λιμάνια του Ατλαντικού που ετοιμάζονται να μπουν στα υποβρύχια και να βυθιστούν κάτω από τον ωκεανό. Οι περιγραφές και οι σκέψεις όλων αυτών των ανθρώπων παρουσιάζουν ανάγλυφα το παράλογο ενός πολέμου που ξεκίνησε από παράφρονες, ιμπεριαλιστές δικτάτορες και απλώθηκε παντού. Αφηγούνται την ατμόσφαιρα των μαχών αλλά και της ειρήνης, αναπαριστώντας εικόνες πολιτών απ’ όλες τις κοινωνικές κατηγορίες, οι οποίοι συγκεντρώνονται γύρω από ραδιόφωνα ή συνωστίζονται σε τεράστιες αίθουσες για να δουν ταινίες με τα αγαπημένα τους θέματα, ταινίες που μιλούν για προδότες, αντιστασιακούς και έρωτες καταδικασμένους. Εξιστορούν το σοκ όσων έζησαν τον φόβο των βομβαρδισμών, περιγράφουν την οργή εκείνων που είδαν τους διοικητές να τους χρησιμοποιούν σαν κρέας που θρέφει το τέρας του πολέμου, διηγούνται τις ελπίδες και τα όνειρα του τέλους της φρίκης και των συρράξεων.

{jb_quote}Οι περιγραφές και οι σκέψεις όλων αυτών των ανθρώπων παρουσιάζουν ανάγλυφα το παράλογο ενός πολέμου που ξεκίνησε από παράφρονες, ιμπεριαλιστές δικτάτορες και απλώθηκε παντού.{/jb_quote}

Ο Νοέμβριος του 1942 αποτέλεσε το σημείο καμπής του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου· εκείνη την περίοδο, οι σύμμαχοι αποβιβάζονται στη βόρεια Αφρική και νικούν στο Ελ Αλαμέιν, ο σοβιετικός στρατός ανοίγει ένα κρίσιμο ρήγμα στο αδύναμο σημείο της γερμανικής άμυνας, ενώ στο μέτωπο του Ειρηνικού η αμερικανική πολεμική μηχανή, που έχει αρχίσει να ξυπνά, απωθεί τους Ιάπωνες από σημεία-κλειδιά όπως η νέα Γουινέα, εξασφαλίζοντας την κυριαρχία στις θάλασσες. Την ίδια στιγμή, αντιστασιακοί μέσα στην καρδιά της Γερμανίας προσπαθούν να πλήξουν το πανίσχυρο ναζιστικό καθεστώς με πράξεις αυτοκτονικές, ενώ οι Ιταλοί και οι Ιάπωνες στρατιώτες αρχίζουν να συνειδητοποιούν τους παράλογους στόχους των καθεστώτων τους, που επεδίωκαν να κατακτήσουν τον κόσμο δίχως καμιά φροντίδα για την επιμελητεία του στρατού τους. Μέσα από τα πρωτοσέλιδα εκείνου του Νοεμβρίου, πολίτες όλων των κατηγοριών προσπαθούν να μαντέψουν την έκβαση των συγκρούσεων, το ραδιόφωνο αναδεικνύεται σε πανίσχυρο μέσο ενημέρωσης και προπαγάνδας, ενώ τα κινηματογραφικά στούντιο δουλεύουν πυρετωδώς ετοιμάζοντας ταινίες όπως η Καζαμπλάνκα, που θα τις παρακολουθήσουν αμέτρητοι θεατές σε όλες τις κινηματογραφικές αίθουσες της υφηλίου.

Ο πόλεμος συντάραξε τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων, απλών πολιτών και αξιωματούχων, έφερε στην επιφάνεια ιδιότητες του χαρακτήρα τους που αγνοούσαν, δοκίμασε τις αντοχές τους, ανέδειξε τις ηγετικές τους ικανότητες, τους έδωσε την ευκαιρία να ταξιδέψουν σε χώρες μακρινές και τόπους άγνωστους. Η συγκέντρωση και διαχείριση του υλικού της ζωής τόσων ανθρώπων ήταν ασφαλώς δύσκολη, όμως ο Ένγκλουντ καταφέρνει να ελέγξει την πληθώρα των πηγών του έχοντας μια καθαρή εκτίμηση των γεγονότων και των πρωταγωνιστών. Η δουλειά του, σύμφωνα με τα λόγια του διάσημου Βρετανού ιστορικού Άντονι Μπίβορ, είναι ένα πραγματικό επίτευγμα.

Εφιαλτικές νύχτες: Νοέμβριος 1942
Καθοριστικές στιγμές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου σε 360 σύντομα κεφάλαια
Peter Englund
μετάφραση: Γρηγόρης Κονδύλης
Μεταίχμιο
728 σελ.
ISBN 978-618-03-3249-0
Τιμή €22,00

Keywords
Τυχαία Θέματα