Πηνελόπη Αλεξίου

Η ποιητική συλλογή Millennials – Χρονικό βιωμάτων μιας γενιάς σε κρίση αποτελεί την πρώτη και μοναδική μονοθεματική ποιητική σύνθεση που αφορά τη γενιά των millennials, όπως αυτή αποτυπώνεται στο ελληνικό παράδειγμα. Είναι ένα βιβλίο που αποτυπώνει ποιητικά την πραγματικότητα μιας ολόκληρης γενιάς, που λαξεύτηκε από τις προηγούμενες και παράλληλα λαξεύει τις επόμενες. Τι γενιά είναι αυτή; Οι millennials είναι η γενιά της επισφάλειας (οικονομικά, εργασιακά, στεγαστικά), του burnout, του ατέλειωτου άγχους, του ακυρωμένου μέλλοντος,

του δυστοπικού παρόντος. Είναι μια γενιά που ζει τον έναν πόλεμο μετά τον άλλο, ενώ έμαθε πως το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και του Ψυχρού Πολέμου ήταν η αρχή μιας θεσμοθετημένης παγκόσμιας ειρήνης, η γενιά που βρέθηκε στο μεταίχμιο των τεχνολογικών αλλαγών, ζώντας τη γέννηση του internet και τη μετάβαση από την αναλογική στην ψηφιακή εποχή, η γενιά που έζησε την αλλαγή των θεσμών στην εποχή της μεταπολίτευσης, η γενιά που είδε τρομοκρατικές ενέργειες να καταγράφονται και να αναμεταδίδονται τηλεοπτικά σε όλον τον πλανήτη, η γενιά που μεταναστεύει για ένα καλύτερο αύριο σε μία καλύτερη χώρα και την ίδια στιγμή παρακολουθεί έντρομη την απανθρωποποίηση των μεταναστών στη χώρα της, είναι, εν τέλει, μια γενιά σε σοκ.

Με το πρόσφατο ποιητικό μου έργο εισάγω με ευθύ και άμεσο τρόπο στο ελληνικό λογοτεχνικό γίγνεσθαι την κατηγορία του millennial poetry (ποίηση της γενιάς των millennials). Η κατηγορία αυτή, προσδίδοντάς της ορατότητα και θεμελιώδη βάση για τα εγχώρια λογοτεχνικά δεδομένα, αφορά ένα γενεακό έργο που θέτει στον πυρήνα του ζητήματα ψυχικής υγείας, τραύματος, πολιτικής, φύλου, ταυτότητας, καθώς και εργασιακών κι ανθρώπινων σχέσεων στο φόντο της εποχής της ψηφιακής κουλτούρας. Ενδεικτικά είναι τα παρακάτω αποσπάσματα από τα ποιήματα της συλλογής:

Απόσπασμα από το ποίημα «MILLENNIALS I»

Γεννήθηκα millennial.
Έρευνες δείχνουν πως στο μεταίχμιο
μιας εποχής που βρέθηκα τυχαία
λίγο προτού προκύψει η επόμενη γενιά των genz
η ταξινόμηση που μου ταιριάζει
είναι εκείνη των zillennials

επειδή πρόλαβα τις βιντεοκασέτες
αλλά ήμουν πολύ παιδί για να κατανοήσω την 11η Σεπτέμβρη
επειδή πρόλαβα τη ζωή δίχως κινητά
αλλά ήμουν πολύ παιδί για να κατανοήσω το πέρασμα απ’ τη δραχμή στο ευρώ
επειδή πρόλαβα το παιχνίδι στην αυλή και τα σκισμένα γόνατα
αλλά ήμουν πολύ παιδί για να κατανοήσω την εποχή της μεταπολίτευσης […]

{jb_quote}Ένα βιβλίο που αποτυπώνει ποιητικά την πραγματικότητα μιας ολόκληρης γενιάς.{/jb_quote}

Απόσπασμα από το ποίημα «MILLENNIALS ΙI»

[…] Φτάνοντας πανεπιστήμιο,
αγώνες δρόμου
δάκρυα χαράς
χαρτιά της νέας ευκαιρίας
όσο πεινάνε οι γονείς για να στείλουν στο παιδί το νοίκι
και το παιδί στους κάδους ψάχνει φαγητό μα δεν το λέει για να μην τους στενοχωρήσει
το παιδί είσαι εσύ κι είμαι εγώ
τρώγαμε λέξεις, όπως «Περίμενε! Υπομονή! Θα ’ρθει καλύτερη μέρα!»
και στο αύριο βρήκαμε τα atm κλειστά
και τα σουπερμάρκετ σπασμένα και κλεμμένα
κι εμείς κλεισμένοι στα 20 τετραγωνικά με το διπλό σύρτη στην πόρτα
τι ζούμε
τι ζούμε. […]

Απόσπασμα από το ποίημα «MILLENNIALS ΙI»

[…] Έχω γυρίσει απ’ τη δουλειά και φτιάχνω μακαρονάδα
μ’ εκείνη την βάιραλ συνταγή με τη λιωμένη φέτα και τα τοματίνια,
όμως εγώ την κάνω στη βίγκαν εκδοχή
γιατί όλες μας προσπαθούμε να κάνουμε μια αλλαγή στον κόσμο,
θέλουμε να φέρουμε ιδέες για την έμφυλη ισότητα,
να μην μας αποκλείουν εργασιακά,
να μας παίρνουν σοβαρά,
να μας πληρώνουν αξιοπρεπώς για τη δουλειά που προσφέρουμε
και να μπορούμε να ζούμε, να ζούμε, να ζούμε, να ζούμε.

Δεν τρώμε (τόσο) κρέας και προσπαθούμε ν’ ανακυκλώνουμε,
ο πλανήτης μάς χρειάζεται,
όπως και ο μπαμπάς στο νοσοκομείο.

Είμαστε κουρασμένες,
περασμένα τριάντα,
δεν συζητάμε πια για σχέσεις ή τα ερωτικά. […]

Τα παραπάνω αποσπάσματα είναι μονάχα μερικές από τις στιγμές ενός συλλογικού βιώματος που κάθε millennial μπορεί να ανακαλέσει τόσο από οικείες ιστορίες όσο κι από ειδήσεις που έχει παρακολουθήσει. Υπήρξαν δικά μου ή βιώματα άλλων. Στο ποιητικό αυτό έργο κατέθεσα τη δική μου μαρτυρία (με λογοτεχνικά, κοινωνικά και ιστορικά χαρακτηριστικά) για τη γενιά μου, για το παρόν μου, για ένα παρόν που μοιράζομαι με άλλους ανθρώπους που, επίσης, βιώνουν ως ζοφερό.

Η συνειδητοποίηση της συλλογικότητας των βιωμάτων αυτών ήταν καθοριστική. Το πιο ενδιαφέρον, ίσως, είναι ότι το κατάλαβα μέσα από μία μη συνειδητή διαδικασία, καθώς παρατήρησα ότι τα τελευταία χρόνια, όσα ποιήματα κι αν έγραφα, είχαν έναν πολύ συγκεκριμένο χαρακτήρα. Για την ακρίβεια, είχαν έναν σαφώς προσδιορισμένο θεματικό άξονα. Ήταν μια ποίηση γεμάτη θυμό, αγανάκτηση, ορθώνοντας παράλληλα το αίτημα για μια κοινωνική αλλαγή. Μια ποίηση που αποτυπώνει ωμά το καθημερινό και καλεί σε δράση. Οι Millennials, έτσι, προέκυψαν ως σημείο των καιρών και των προσωπικών μου βιωμάτων. Ευχή κι ελπίδα μου είναι να μιλήσουν στην καρδιά κάθε ανθρώπου της γενιάς αυτής, να αφήσουν τροφή για σκέψη αλλά και θέματα για πολλή και ουσιαστική συζήτηση. Εμμένω, φυσικά, στη συζήτηση και τη συνδιαλλαγή, καθώς αυτή δεν πρέπει μόνο να εξαντλείται στην ανάγνωση ενός έργου, αντιθέτως οφείλει να γίνεται πράξη κοινωνική, να πυροδοτεί την επικοινωνία των ανθρώπων, την ανταλλαγή σκέψεων και ιδεών, την από κοινού κινητοποίησή τους (πνευματικά και κοινωνικά).

Millennials
Χρονικό βιωμάτων μιας γενιάς σε κρίση
Πηνελόπη Αλεξίου
Εκδόσεις Βακχικόν
78 σελ.
ISBN 978-618-231-314-5
Τιμή €10,60