Romy Hausmann: συνέντευξη στον Χρήστο Ιωάννου

Η Ρόμι Χάουσμαν γεννήθηκε στην Ανατολική Γερμανία το 1981 και σε ηλικία είκοσι τεσσάρων ετών έγινε αρχισυντάκτρια σε εταιρεία παραγωγής στο Μόναχο. Διατηρεί το ιστολόγιο Mymonk, όπου εξιστορεί τις προσωπικές της εμπειρίες με στόχο να εμφυσήσει αισιοδοξία στους αναγνώστες και στις αναγνώστριές της. Από τη γέννηση του γιου της και μετά εργάζεται στον χώρο της τηλεόρασης ως ελεύθερη επαγγελματίας. Ζει με την οικογένειά της σε ένα απομονωμένο σπίτι στα

δάση κοντά στη Στουτγκάρδη. Το πρώτο της ψυχολογικό θρίλερ, Καλό μου παιδί (μτφρ. Δέσποινα Κανελλοπούλου, Εκδόσεις Μεταίχμιο, 2020), απέσπασε το βραβείο Crime Cologne 2019 και διασκευάστηκε σε τηλεοπτική σειρά για το Netflix. Ακολούθησαν τα μυθιστορήματά της Η Μάρτα κοιμάται και Perfect Day, τα οποία επίσης κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Μεταίχμιο, σε μετάφραση της Δέσποινας Κανελλοπούλου.

Στα βιβλία σας ξεδιπλώνετε συγκλονιστικές, αλλά και βαθιά ανθρώπινες ιστορίες. Πώς επιλέγετε το θέμα κάθε βιβλίου και ποια είναι η πρόθεσή σας πίσω από αυτές τις επιλογές;

Δεν επιλέγω συνειδητά τα θέματα, είναι σαν να με βρίσκουν εκείνα. Με ελκύουν ζητήματα που με απασχολούν σε μια συγκεκριμένη περίοδο της ζωής μου, ερωτήματα στα οποία συχνά δεν έχω η ίδια ξεκάθαρες απαντήσεις. Μπορεί να είναι ψυχολογικής ή φιλοσοφικής φύσεως. Η συγγραφή είναι για μένα ένας τρόπος να τα διερευνήσω και να τα κατανοήσω καλύτερα.

Τι έρχεται πρώτο για εσάς όταν ξεκινάτε να γράφετε ένα βιβλίο: η ιδέα, ένας χαρακτήρας ή ένα ηθικό ερώτημα;

Θα έλεγα το ηθικό ερώτημα. Έπειτα, έρχεται η ιδέα για το τι θα μπορούσε να αφηγείται μια ιστορία γύρω από αυτό το θέμα και μετά οι χαρακτήρες. Μόνο μία φορά ήταν διαφορετικά: στο μυθιστόρημα που ολοκλήρωσα πρόσφατα και o κεντρικός χαρακτήρας είναι ένας άνδρας που πάσχει από άνοια.

Στα βιβλία σας, τα παιδιά (συχνά κορίτσια) και οι γυναίκες παίζουν κεντρικό ρόλο. Η απόφασή σας να δώσετε φωνή σε αυτές τις φυσιογνωμίες είναι προσωπική ανάγκη ή μορφή κοινωνικού σχολίου; Για παράδειγμα, στην Ελλάδα τα περιστατικά κακοποίησης και γυναικοκτονιών έχουν αυξηθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια.

Οι δημοσιεύσεις μου μου δίνουν μια φωνή. Νιώθω την ανάγκη να τη μεταδώσω σε όσους δεν ακούγονται. Δεν θέλω να περιορίζομαι αποκλειστικά στις γυναίκες, αλλά γενικά σε εκείνους που συχνά δεν φαίνονται. Για παράδειγμα, σε συγγενείς των θυμάτων, αλλά και σε δράστες. Μια δολοφονία, για παράδειγμα, δεν σημαίνει μόνο ότι ένας άνθρωπος χάνεται, αλλά ότι ολόκληρες οικογένειες χάνονται μαζί του. Πιστεύω ότι το είδος του θρίλερ είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να συζητηθούν σημαντικά κοινωνικά ζητήματα, όχι απλώς να παραχθεί αγωνία και ψυχαγωγία. Εμείς οι συγγραφείς θα έπρεπε να αξιοποιούμε αυτήν τη δυνατότητα!

{jb_quote}Μια δολοφονία δεν σημαίνει μόνο ότι ένας άνθρωπος χάνεται, αλλά ότι ολόκληρες οικογένειες χάνονται μαζί του.{/jb_quote}

Το Perfect Day είναι αφιερωμένο στον πατέρα σας. Η σχέση γονέα-παιδιού φαίνεται να είναι ένα κυρίαρχο θέμα στα έργα σας. Ποια είναι η δική σας σχέση με τους γονείς σας και τι ρόλο έχει παίξει στη συγγραφή και την προσωπική σας ζωή;

Πάντα είχα πολύ καλή σχέση με τους γονείς μου και ο οικογενειακός δεσμός είναι πολύ ισχυρός – είμαι τυχερή! Πιστεύω γενικά ότι η σχέση γονέα-παιδιού είναι το πιο καθοριστικό πράγμα που βιώνουμε στη ζωή μας. Διαμορφώνει την ταυτότητά μας και τον τρόπο που υπάρχουμε στον κόσμο. Και επειδή αυτή η σχέση είναι τόσο σημαντική, είναι και ευάλωτη σε ρήξεις. Για μένα ως συγγραφέα, είναι ένα συναρπαστικό και ουσιώδες πεδίο που εξερευνώ μέσα από τη γραφή.

Στο έργο σας, τα συναισθήματα είναι η κινητήρια δύναμη – το κέντρο του σύμπαντος για την ιστορία και τους χαρακτήρες της. Πόσο σημαντική θεωρείτε τη συναισθηματική επίγνωση και έκφραση στη ζωή μας; Εσείς προσωπικά λειτουργείτε περισσότερο με βάση το συναίσθημα ή τη λογική;

Τα συναισθήματά μας κάνουν τη διαφορά. Καθορίζουν ποιοι είμαστε, πώς φερόμαστε στους άλλους, πώς λειτουργούμε σε όλες μας τις σχέσεις – όχι μόνο στις ερωτικές, αλλά και στην οικογένεια, στις φιλίες και στη δουλειά. Ένα από τα πιο πολύτιμα πράγματα που μπορεί να μάθει κανείς, κατά τη γνώμη μου, είναι πώς να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του χωρίς ντροπή.

Η ένταση και η αγωνία είναι χαρακτηριστικά του έργου σας. Πώς επιτυγχάνετε αυτήν την ατμόσφαιρα κατά τη διάρκεια της συγγραφής;

Είναι σαν το μαγείρεμα: χρειάζεται μια καλή συνταγή και τα σωστά υλικά. Δηλαδή, σκεφτείτε την πραγματική ζωή – από εκεί προκύπτει η αληθινή ένταση και αγωνία. Προσπαθώ να σκιαγραφώ χαρακτήρες όσο το δυνατόν πιο αυθεντικούς και, όταν τους δίνω ένα πρόβλημα να λύσουν, η ένταση έρχεται σχεδόν αυτόματα.

Στις ιστορίες σας, το κακό συχνά προέρχεται από κάτι οικείο στο θύμα. Γιατί επιλέγετε να παρουσιάζετε τον τρόμο ως κάτι που προέρχεται από κάτι κοντινό μας και τι σας συναρπάζει στην εξερεύνηση του κακού στην ανθρώπινη φύση;

Διότι πιστεύω ότι αυτός είναι ο πραγματικός τρόμος: να σε προδώσουν και να σε πληγώσουν οι άνθρωποι που αγαπάς και εμπιστεύεσαι περισσότερο. Φοβάστε μήπως πέσετε θύμα ενός κατά συρροή δολοφόνου; Εγώ όχι, διότι στατιστικά είναι πιο πιθανό να μας χτυπήσει κεραυνός. Αλλά πώς μπορούμε ποτέ να ξεπεράσουμε αυτήν τη μορφή προσωπικής προδοσίας;

Τα βιβλία σας δείχνουν ότι σας ενδιαφέρει περισσότερο το «γιατί» ενός εγκλήματος παρά το «ποιος». Πώς αντιλαμβάνεστε τον ρόλο της ψυχολογίας στο σύγχρονο αστυνομικό μυθιστόρημα/θρίλερ;

Καθώς κατακλυζόμαστε από ιστορίες αληθινών εγκλημάτων, είτε μέσω podcasts είτε μέσω ντοκιμαντέρ στο Netflix, νομίζω ότι ως αναγνώστες/-τριες έχουμε αρχίσει να ενδιαφερόμαστε περισσότερο για το βάθος ενός εγκλήματος. Έχουμε κουραστεί από κλισέ, όπως ένας κατά συρροή δολοφόνος που σκοτώνει γυναίκες επειδή μισεί τη μητέρα του – και προσωπικά μου αρέσει αυτή η εξέλιξη, διότι σημαίνει ότι το αστυνομικό είδος δεν είναι πλέον μόνο ψυχαγωγία, αλλά ένας χώρος για πιο σύνθετα θέματα.

Πώς ξεκίνησε το συγγραφικό σας ταξίδι και ποιοι/ποιες συγγραφείς θεωρείτε ότι επηρέασαν τη λογοτεχνική σας ταυτότητα;

Δεν είχα διαβάσει ποτέ θρίλερ, μέχρι που έπιασα στα χέρια μου το Κορίτσι που εξαφανίστηκε της Τζίλιαν Φλιν [μτφρ. Βάσια Τζανακάρη, Εκδόσεις Μεταίχμιο, 2012]. Σκέφτηκα: «Ουάου, αυτό μπορεί να είναι θρίλερ;». Απείχε πολύ απ’ ό,τι νόμιζα πως είναι το είδος (αιματηρό και ρηχό), αλλά ήταν δελεαστικά σύνθετο και πρωτότυπο. Εκείνη τη στιγμή σκέφτηκα: «Ίσως αυτός είναι ένας χώρος για μένα», καθώς πάντα με ενδιέφεραν τα ψυχολογικά και φιλοσοφικά ζητήματα. Δεν θα έλεγα ότι επηρεάζομαι από άλλους συγγραφείς ή βιβλία – με επηρεάζουν οι άνθρωποι που συναντώ στη ζωή μου και οι προσωπικές τους ιστορίες.

Τι να περιμένουμε από εσάς στο μέλλον; Ποιο είναι το μήνυμά σας προς το ελληνικό αναγνωστικό κοινό;

Σύντομα θα κυκλοφορήσει στη Γερμανία το τέταρτό μου θρίλερ. Εκτός αυτού, έχω εκδώσει ένα μη λογοτεχνικό βιβλίο για αληθινά εγκλήματα, με συνοδευτικό podcast, και μια ποιητική συλλογή στα αγγλικά με τίτλο Princess Standard, την οποία έγραψα σε μια παλιά γραφομηχανή από τη δεκαετία του ’60 και την οποία έκανα και μουσικό άλμπουμ. Οπότε, τι να περιμένετε στη συνέχεια; Δεν ξέρω – και αυτό είναι υπέροχο! Μ’ αρέσει να είμαι απρόβλεπτη. Και το μήνυμά μου προς το ελληνικό αναγνωστικό κοινό: Ήταν χαρά μου που γνώρισα κάποιες και κάποιους από εσάς την άνοιξη στην Αθήνα και ανυπομονώ να επιστρέψω. Δεν θα μπορούσα να ευχηθώ να είχα καλύτερους αναγνώστες από εσάς!

Καλό μου παιδί
Romy Hausmann
μετάφραση: Δέσποινα Κανελλοπούλου
Εκδόσεις Μεταίχμιο
416 σελ.
ISBN 978-618-03-2462-4
Τιμή €17,70

Η Μάρτα κοιμάται
Romy Hausmann
μετάφραση: Δέσποινα Κανελλοπούλου
Εκδόσεις Μεταίχμιο
360 σελ.
ISBN 978-618-03-2798-4
Τιμή €17,70

Perfect Day
Romy Hausmann
μετάφραση: Δέσποινα Κανελλοπούλου
Εκδόσεις Μεταίχμιο
408 σελ.
ISBN 978-618-03-3240-7
Τιμή €18,80