Jordan Moore: «Ήξερες ότι…»

Το βιβλίο που υπογράφει ο Τζόρνταν Μουρ και κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Κλειδάριθμος, σε μετάφραση της Γεωργίας Οικονομοπούλου, υπόσχεται να μας δώσει 1.572 πληροφορίες, οι οποίες βεβαίως θα μας καταπλήξουν. Οι πληροφορίες αυτές αφορούν όλο τον χώρο του επιστητού: ιστορία, επιστήμη, ποπ κουλτούρα και άλλα, και για να μας δελεάσει, μας παρουσιάζει

Προσωπικά, και χωρίς να παραβλέπω τη σημασία καμιάς πληροφορίας, θα αρχίσω από το δώρο που κατασκεύασε ο Σαλβαδόρ Νταλ για τον δικτάτορα Τσαουσέσκου: ένα σκήπτρο. Ο δικτάτωρ το χάρηκε, αλλά ο πολύς κόσμος θεώρησε πως το πειραχτήρι Νταλί τρόλαρε τον δικτάτορα... Βλέπετε, ήταν της μοίρας του να χάσει το κεφάλι του και το χέρι που κρατούσε το σκήπτρο, επειδή, ως γνωστόν, κανένας τύραννος δεν προλαβαίνει να γεράσει.

Αλλά ας πάμε καλύτερα στη μουσική. Τα πρώτα μουσικά όργανα ήχησαν στη Μεσοποταμία και στην Αίγυπτο το 2800 π.Χ. Ήταν λύρες, σείστρα και κύμβαλα. Μουσικά όργανα έχουμε από το 2550 π.Χ. στην πόλη Ουρ, σημερινό Ιράκ, και είναι η «άρπα του ταύρου» ή η «λύρα του κεφαλιού του ταύρου» (ως εκ του σχήματος, βεβαίως). Στον Πόλεμο των άστρων μια μπάντα παίζει κλαρινέτο, μόνο που το λένε Κόρνο κλου (κόρνο θα πει κέρατο..). Το σείστρο είναι ένα κρουστό σαν κουδουνίστρα (από το ρήμα σείω), που το χρησιμοποιούσαν σε ιερές τελετές στην αρχαία Αίγυπτο... (Ο Γιώργος Σεφέρης κάνει λόγο για «τα σείστρα του ανέμου».)
{jb_quote}Το βιβλίο αυτό είναι μια τράπεζα πληροφοριών που φέρνει ευχάριστη έκπληξη στον επισκέπτη της και κάνει πλούσιο όποιον το φυλλομετρήσει.{/jb_quote}

Οι Αζτέκοι είχαν έναν σημαντικό πολιτισμό – πόλεις, δρόμους γέφυρες, παλάτια και τους άρεσε η μουσική, γι’ αυτό την ώρα της ανθρωποθυσίας χρησιμοποιούσαν κάτι νεκροκεφαλές που τις ονόμαζαν «σφυρίχτρες του θανάτου». Δυστυχώς, ο Κορτές και οι Ισπανοί του τους κατέσφαξαν και έτσι χάθηκε αυτή η… ωραία μουσική γιορτή της ανθρωποθυσίας!

Το τσέμπαλο και το πιάνο μοιάζουν σαν παππούς με εγγόνι, αλλά το τσέμπαλο είναι έγχορδο ενώ το πιάνο κρουστό... Η ηλεκτροακουστική κιθάρα του Κερτ Κομπέιν, τραγουδιστή των Νιρβάνα, πουλήθηκε σε δημοπρασία το 2020 για 6,1 εκατομμύρια δολάρια. Είναι η πιο ακριβή κιθάρα στον κόσμο, όπως και το πιο ακριβό βιολί είναι ο Μεσσίας του Αντόνιο Στραντιβάρι, που κοστίζει περισσότερο από 20 εκατομμύρια δολάρια, δεν έχει πουληθεί ούτε αγοραστεί ποτέ και δεν έχει παιχτεί ποτέ. Βεβαίως, υπάρχουν και άλλα Στραντιβάριους που θα έχουν παιχτεί, πουληθεί κι αγοραστεί.

Και ας περάσουμε στους εκκεντρικούς δικτάτορες. Ο Χίτλερ έτρωγε μόνο πουρέ πατάτας και ζουμί λαχανικών (σίγουρα θα ήταν δυσκοίλιος, γι’ αυτό σφιγγόταν έτσι όταν μιλούσε στα πλήθη). Ο Στάλιν εξέταζε τα κόπρανα των πολιτικών ηγετών για να μάθει τις προθέσεις τους... Ο Σαντάμ Χουσεΐν έγραψε σε ένα βιβλίο –και το μοίρασε στα σχολεία– ότι ο Θεός δεν έπρεπε να έχει δημιουργήσει τρία πράγματα: «τους Πέρσες, τους Εβραίους και τις μύγες».

Ο Κροίσος έγινε ο πλουσιότερος άνθρωπος της εποχής του στην αρχαία Λυδία, εξορύσσοντας ένα κράμα χρυσού και ασημιού, ήλεκτρο δηλαδή, κοντά στην πόλη των Σάρδεων. Ωστόσο, δεν υπήρξε και ο πιο ευτυχισμένος... (Μηδένα προ του τέλους μακάριζε, του είπε ο σοφός Σόλων και αποδείχτηκε προφητικός, εφόσον ο Κροίσος έχασε τα πάντα ηττημένος από τον Κύρο.) Πολύ πλούσιος ήταν και ο Μίδας, αλλά δεν μπορούσε να φάει τίποτα γιατί ό,τι άγγιζε γινόταν χρυσός. Κι έτσι, πέθανε από την πείνα. Αυτά όμως τα λέει ο Λατίνος ποιητής Οβίδιος, ενώ ο Ηρόδοτος λέει πως είχε και γαϊδουρινά αυτιά.

Η ινδοευρωπαϊκή γλωσσική κοινότητα είναι η μεγαλύτερη στον κόσμο. Όλες οι ευρωπαϊκές γλώσσες, τα χίντι και τα φαρσί ανήκουν σε αυτήν. Οι πρώτες γραπτές λέξεις εντοπίστηκαν στη Μεσοποταμία πριν από το 3100 π.Χ. Στις περισσότερες ευρωπαϊκές γλώσσες χρησιμοποιείται το λατινικό αλφάβητο, το οποίο πήραν οι Λατίνοι από τους Έλληνες και οι Έλληνες από τους Φοίνικες. Το Λεξικό της Οξφόρδης προσθέτει κάθε χρόνο 4.000 λέξεις στα λήμματά του. Αν αλλάξεις τη σειρά των γραμμάτων της λέξης silent (ήσυχος) θα έχεις τη λέξη listen (ακούω). Το φαινόμενο καλείται αναγραμματισμός.

Οι ερωτικές και θελκτικές χοντρούλες ονομάζονται «σώματα του Ρούμπενς» από τα μοντέλα του Ολλανδού ζωγράφου.

Φριχτό αλλά πραγματικό: Στην Κίνα έσπαζαν τα κόκαλα των ποδιών των γυναικών και δίπλωναν τις πατούσες για να έχουν το σχήμα του λωτού. Ήταν στοιχείο ομορφιάς και ίσχυσε από τον 10 αιώνα έως το 1912.

Ο πρώην παλαιστής και βαμπίρ Τζόναθαν ο παλουκωτής ίδρυσε το Κόμμα των Βρικολάκων, των Μαγισσών και των Παγανιστών το 2005, διότι έχουν και τα βαμπίρ τα πολιτικά τους δικαιώματα.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν όλοι εκείνοι που δηλώνουν πως ήταν απόγονοι βασιλέων, όπως και ο Πουγκατσιόφ, ο οποίος ξεκίνησε μια εξέγερση και ισχυρίστηκε ότι ήταν ο Πέτρος Γ’, αλλά την εξέγερση κατέπνιξε η Μεγάλη Αικατερίνη και τον εκτέλεσε (με αυτό το θέμα έγραψε ο Αλεξάντερ Πούσκιν το έργο του Η κόρη του Λοχαγού, που παίχτηκε τον χειμώνα σε αθηναϊκό θέατρο).

Το ηρεμιστικό Valium πήρε το όνομά του από τη λέξη Vale, που σημαίνει «καληνύχτα» (δεν ξέρω αν είναι αλήθεια, σίγουρα πάντως είναι ευχή –προστακτική– και σημαίνει: υγίαινε).

Τα ρούχα που καταλήγουν στις χωματερές, χρειάζονται 40 χρόνια για να αποσυντεθούν. Οι σύγχρονοι ανεμόμυλοι –ανεμογεννήτριες– είναι πιο περίπλοκοι από αυτούς του Δον Κιχώτη (ουδεμία έκπληξις): έχουν ύψος 90 μέτρα και 3.000 εξαρτήματα.

Ο ελληνικός Εθνικός Ύμνος είναι ο μεγαλύτερος του κόσμου και έχει 158 στροφές. (Η αλήθεια είναι πως ο «Ύμνος εις την Ελευθερίαν» έχει 158 στροφές, αλλά μόνο οι δύο πρώτες στροφές του αποτελούν τον Εθνικό μας Ύμνο. Ποιητής του είναι ο Διονύσιος Σολωμός και συνθέτης του ο Νικόλαος Μάντζαρος.)

H NASA εκτόξευσε το Voyager 1 το 1977. Αν και βρίσκεται σε πάρα πολύ μεγάλη απόσταση από τη Γη, εξακολουθεί και στέλνει μηνύματα.

Παιδί-θαύμα ο Μότσαρτ, αλλά και η αδελφή του, που όμως ως γυναίκα όφειλε να παντρευτεί. Ένα παιδί-ιδιοφυΐα έχει καλή μνήμη και εμμονή στη λεπτομέρεια. Ένας εντεκάχρονος εφηύρε το γουόκι-τόκι, μια εξάχρονη το ψήσιμο του μπέικον στα μικροκύματα.

Υπάρχουν κι άλλα που ενδιαφέρουν πολύ, γιατί το βιβλίο αυτό είναι μια τράπεζα πληροφοριών που φέρνει ευχάριστη έκπληξη στον επισκέπτη της και κάνει πλούσιο όποιον το φυλλομετρήσει.

Ήξερες ότι…
Ενδιαφέρουσες πληροφορίες για ψαγμένα μυαλά
Jordan Moore
μετάφραση: Γεωργία Οικονομοπούλου
Κλειδάριθμος
392 σελ.
ISBN 978-960-645-720-3
Τιμή €17,70