Ίλια Σρντάνοβιτς: Μαχητής… από καρδιάς ο επικεφαλής της «Λίστας των Φοιτητών» στη Σερβία

Δεν είναι ο κλασικός ηγέτης και ουδέποτε διεκδίκησε τέτοιο ρόλο. Αλλωστε αυτό που ταρακούνησε τον παγκόσμιο Τύπο από αυτή την αναίμακτη, ειρηνική ανατροπή ενός καθεστώτος που μέχρι πριν από έναν χρόνο έμοιαζε ακλόνητο, και έκανε πολλούς να μιλήσουν για το «θαύμα της Σερβίας», ήταν το γεγονός ότι ένα κίνημα γεννήθηκε, ανδρώθηκε και άντεξε στις επιθέσεις για να νικήσει τελικά, χωρίς κάποιες ηγετικές φυσιογνωμίες στην κορυφή του.

Ο Ιλια Σρντάνοβιτς επιλέχθηκε από τους φοιτητές να οριστεί επικεφαλής του μοναδικού αυτού εκλογικού σχήματος, ακριβώς επειδή μπόρεσε να αντιπροσωπεύσει την επαναστατικότητα

αυτού του κινήματος και παράλληλα τη σοβαρότητα και αξιοπιστία που απαιτούν οι περιστάσεις, ειδικά τώρα μετά την απροσδόκητα θριαμβευτική νίκη που βάζει στο τραπέζι την πρόκληση της διακυβέρνησης ενός κράτους με σάπιες δομές. Ο ίδιος δηλώνει απλώς στρατιώτης του επαγγέλματός του και της ελευθερίας, έτοιμος να βοηθήσει όπου κριθεί απαραίτητο.

Στο κίνημα από την πρώτη στιγμή

Ο Ιλια Σρντάνοβιτς είναι καθηγητής Επεμβατικής Καρδιολογίας. Σίγουρα για την επιλογή του έπαιξε ρόλο ότι είναι γεννημένος στο Νόβι Σαντ, εκεί όπου γεννήθηκε και αυτό το κίνημα μετά την «τραγωδία» του Νοεμβρίου του 2024, με την κατάρρευση της στέγης του σιδηροδρομικού σταθμού, που στα μάτια των φοιτητών ήταν ένα «έγκλημα» με 16 νεκρούς, ένα ακόμα αποδεικτικό στοιχείο από τα πολλά που είχαν μαζεμένα για το σύστημα διαφθοράς και αυταρχισμού του τέως προέδρου Αλεξάνταρ Βούτσιτς.

Ο 56χρονος γιατρός είναι όμως και καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Νόβι Σαντ και από την πρώτη μέρα βρέθηκε στα «χαρακώματα» για να καταγγείλει δημόσια και αψηφώντας απειλές και εκφοβισμούς ακριβώς αυτό το σύστημα, που ειδικά για τη σερβική νεολαία έμοιαζε να βάζει χειροπέδες στο μέλλον της. Το έκανε «με την καρδιά του» χωρίς λαϊκισμούς και ακρότητες και δεν λάκισε όταν τα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ άρχισαν την εκστρατεία λασπολογίας εναντίον του. Ο κόσμος στο Νόβι Σαντ ήξερε τον άνθρωπο, για να μπορέσουν να τον λεκιάσουν κάποια παπαγαλάκια της εξουσίας.

Δεν ήταν λοιπόν τυχαίο που τον επέλεξαν, όπως θα μπορούσαν φυσικά να έχουν επιλέξει κάποιον άλλο από τους πολλούς μεσήλικες Σέρβους, ακαδημαϊκούς, καλλιτέχνες, επιστήμονες που αποφάσισαν να μιλήσουν και να πάρουν το μέρος της νεολαίας σε αυτό το κίνημα «χωρίς αρχηγούς». Οσοι δεν είχαν παρακολουθήσει την πορεία αυτού του κύματος που άρχισε να κατακλύζει τη χώρα έπεσαν τώρα από τα σύννεφα. Ομως η νίκη της «Λίστας των Φοιτητών» δεν ήρθε από το πουθενά. Οι συγκλονιστικές διαδηλώσεις των τελευταίων 23 μηνών, η άρνηση των διαδηλωτών να υποχωρήσουν μπροστά στην καταστολή των δυνάμεων ασφαλείας και τους τραμπουκισμούς βαλτών από το καθεστώς «οργισμένων νοικοκυραίων» είναι ο καλύτερος μάρτυρας της ανθεκτικότητας του κινήματος, της προσήλωσής του σε αποφάσεις που λαμβάνονταν πάντα από τη βάση με συμμετοχικές, ανοιχτές διαδικασίες.

Η «επιβίωση της Σερβίας»

Απέναντι στο σκοτεινό και υποχθόνιο χαμόγελο του Βούτσιτς και των παρατρεχάμενών του, απέναντι στις συκοφαντίες περί ξενόδουλων ταραξιών, με τις οποίες το καθεστώς επιχείρησε να τους απαξιώσει, οι «Φοιτητές» είχαν να αντιτάξουν καθαρά πρόσωπα σαν του Ιλια Σρντάνοβιτς.

Είναι ακόμη ασαφές αν τελικά θα είναι αυτός που θα αναλάβει το βάρος της πρωθυπουργίας, μέσα σε ένα πολιτικό περιβάλλον που δεν έχει προϋπάρξει όχι μόνο στη Σερβία, αλλά σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το σίγουρο είναι ότι θα συνεχίσει να μιλάει για ένα Σύστημα Υγείας που θα υπηρετεί με αξιοπρέπεια και ισοτιμία όλους τους πολίτες, στηριγμένο σε καλύτερη χρηματοδότηση και με μεγαλύτερη ευελιξία χάρη σε έναν πιο αποκεντρωμένο χαρακτήρα. Ο ίδιος θεωρείται επίσης φιλοευρωπαίος, αν και σε πρόσφατες συνεντεύξεις του παραδέχτηκε ότι η ενσωμάτωση στην Ε.Ε. δεν είναι αυτή τη στιγμή στην κορυφή της ημερήσιας διάταξης.

Αυτό που προέχει είναι να «καθαρίσει» ο κρατικός μηχανισμός και να εξασφαλιστεί η σταθερότητα ενός νέου δημοκρατικού πλαισίου για να «επιβιώσει η Σερβία». Αυτό είναι έτσι κι αλλιώς ένα τιτάνιο έργο από μόνο του. Θα είναι το μεγάλο στοίχημα για τον Σρντάνοβιτς, αλλά και για όλους αυτούς που πολέμησαν μαζί του. Το καθεστώς Βούτσιτς έχει σίγουρα εφεδρείες και πυρομαχικά. Η ήττα του στις εκλογές δεν σημαίνει απαραιτήτως και το τέλος όσων ενσάρκωνε. Είναι άλλο να είσαι «κατά» ενός συστήματος και άλλο να πρέπει να καταθέσεις εσύ τα «υπέρ» σου. Αν προεκτείνουμε τη σκέψη του Σρντάνοβιτς, η «ασθενής» Σερβία επέζησε από μια δύσκολη επέμβαση. Τώρα θα πρέπει να μπορέσει να σταθεί στα πόδια της ακμαία και με συγκεκριμένο προσανατολισμό, χωρίς να απειλείται από υποτροπή.

Γιατί τoν επιλέξαμε

Διότι με την ταπεινότητα που τον διακρίνει, ηγήθηκε μιας ιστορικής κινηματικής νίκης που τάραξε τα νερά στη Σερβία