Η ιστορική ευθύνη της ανασύνταξης

11:01 27/6/2026 - Πηγή: efsyn

Η συζήτηση για την περίοδο 2015-2019 εντός της Αριστεράς εγκλωβίζεται συχνά στη ρητορική του «έντιμου συμβιβασμού». Ωστόσο, η πραγματικότητα δείχνει ότι δεν επρόκειτο για ελιγμό, αλλά για μια δομική, στρατηγική ήττα, η οποία πάγωσε τις ελπίδες των προοδευτικών κινημάτων παγκοσμίως.

Η εκλογή του ΣΥΡΙΖΑ το 2015 αποτέλεσε σημείο αναφοράς για τη διεθνή ριζοσπαστική Αριστερά, που επιθυμούσε έντονα να αποδειχτεί ότι η λιτότητα δεν είναι μονόδρομος. Η συνθηκολόγηση του Ιουλίου, αμέσως μετά το εμβληματικό 62% του δημοψηφίσματος,

επιβεβαίωσε το δόγμα «There Is No Alternative» (TINA). Η πρώτη αριστερή κυβέρνηση στην Ευρώπη (έστω με ολίγη ευκαιριακή Δεξιά) εφάρμοσε το πρόγραμμα που κατήγγειλε, προκαλώντας αποστράτευση στα διεθνή κινήματα και κυνική υπαναχώρηση στο «δεν αλλάζει τίποτε».

Η διακυβέρνηση παρήγαγε μια ιδεολογική μετάλλαξη, υιοθετώντας τη γλώσσα του τεχνοκρατικού πραγματισμού. Η απώλεια της ιδεολογικής ηγεμονίας αποτυπώθηκε στην υποχώρηση της προστασίας της πρώτης κατοικίας και στις ιδιωτικοποιήσεις που βαφτίστηκαν «αξιοποίηση». Η χώρα μέχρι το 2115 θα ταλαιπωρείται με δεσμεύσεις των «ασημικών» της από το Υπερταμείο (νυν Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο), ανατρέποντας ακόμη και κυβερνητικές ή τοπικές ρητορικές και στοχεύσεις, όπως στην έκταση της ΔΕΘ. Οταν η Αριστερά εφαρμόζει μνημονιακές πολιτικές χωρίς κοινωνική έκρηξη, απονομιμοποιείται στα μάτια των λαϊκών στρωμάτων.

Η εφαρμοσμένη περιβαλλοντική πολιτική αποκάλυψε τα όρια ενός ξεπερασμένου παραγωγισμού. Η κυβέρνηση συμπορεύτηκε με το παλιό μοντέλο των εξορύξεων υδρογονανθράκων και χρυσού, αφήνοντας τα τοπικά κινήματα μόνα τους. Χάθηκε η ευκαιρία σύνδεσης της κοινωνικής δικαιοσύνης με την κλιματική κρίση και επιλέχτηκε η συνέχεια του κράτους – εισπράκτορα από πολυεθνικές της ενέργειας αντί για την ενεργειακή δημοκρατία.

Η απογοήτευση άνοιξε τον δρόμο για την ηγεμονική επιστροφή της Ν.Δ., που ήδη υφίσταται πιέσεις για εφαρμογή ακόμη πιο συντηρητικών πολιτικών παντού. Η Ακροδεξιά διεθνώς εμφανίζεται ως η μόνη αντισυστημική δύναμη. Οταν η Αριστερά αδυνατεί να προσφέρει διέξοδο, η λαϊκή οργή μετατοπίζεται στον εθνικιστικό λαϊκισμό και στη συνωμοσιολογία.

Η αναγνώριση όλων των διαστάσεων και των αιτίων της ήττας είναι η βάση για μια ειλικρινή αυτοκριτική, όχι για ιστορικούς λόγους, για αυτοδικαίωση ή για ευκαιρία μετάθεσης ευθυνών, αλλά ως εγγύηση για μη επανάληψη των ίδιων επιλογών. Το διακύβευμα σήμερα δεν είναι η επιστροφή σε μια κεϊνσιανή μεγέθυνση που λεηλατεί τη φύση. Η πραγματική πρόκληση είναι η ριζική αντικατάσταση του τυφλού παραγωγισμού από τις αρχές της βιωσιμότητας και της οικολογικής αναδιάρθρωσης. Κοινωνική δικαιοσύνη, όμως, σημαίνει ενεργειακή δημοκρατία, προστασία των κοινών αγαθών και επανασχεδιασμό της παραγωγής με βάση τα πλανητικά όρια.

Γι’ αυτό η συμμετοχή των Πράσινων σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν είναι γαρνιτούρα, αλλά βασίζεται σε αναλυτική προγραμματική συμφωνία διακριτών σχημάτων για όλες τις πολιτικές, με ουσιαστικές αλλαγές σε μια «πράσινη» και κοινωνικά αλληλέγγυα κατεύθυνση. Μόνον έτσι η ελπίδα μπορεί να γίνει ξανά κοινωνική δυναμική αλλαγής.

*Πρώην ευρωβουλευτής, ΠΡΑΣΙΝΟΙ-Οικολογία

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο >>

Keywords