Επιστροφή στην πολιτική;

Στην Κύπρο επιταχύνονται οι εξελίξεις ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2028. Το σκηνικό απέκτησε καθαρότερο σχήμα στον Δημοκρατικό Συναγερμό, το μεγαλύτερο κόμμα, και αυτό θα επηρεάσει σημαντικά την κορυφαία πολιτική αναμέτρηση στη χώρα.

Η μάχη για τον ΔΗΣΥ

Στις 28 Νοεμβρίου, ο τέως πρόεδρος του ΔΗΣΥ Αβέρωφ Νεοφύτου και ο βουλευτής και πρώην υπουργός Γιώργος Παμπορίδης θα διεκδικήσουν το χρίσμα του προεδρικού υποψηφίου. Θα ψηφίσουν τα μέλη του κόμματος και εκτιμάται ότι θα προσέλθουν περισσότεροι από 23.000.

Με

τις παρεμβάσεις του, ο Νεοφύτου διαμόρφωσε έναν βασικό κορμό προγραμματικών θέσεων, επιδιώκοντας να αμφισβητήσει την πολιτική υπεροχή του προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη, ο οποίος βρίσκεται ήδη σε παρατεταμένη, ακήρυκτη προεκλογική εκστρατεία. Ο Παμπορίδης διεμήνυσε επίσης ότι ο ΔΗΣΥ δεν πρέπει να συρθεί πίσω από τις επιδιώξεις Χριστοδουλίδη. Οι δύο υποψηφιότητες δείχνουν ότι το κόμμα θα επιχειρήσει να χαράξει καθαρότερη αντιπολιτευτική γραμμή και να αποκρούσει τον διεμβολισμό του από το Προεδρικό.

Η εξέλιξη αυτή ανοίγει μια ευρύτερη συζήτηση, πέρα από τον ΔΗΣΥ: την ανάγκη επιστροφής στην ουσία της πολιτικής, στις θέσεις, στις επιλογές και στο πραγματικό διακύβευμα.

Το αντιπολιτευτικό κενό

Η εκλογή Χριστοδουλίδη το 2023 έγινε εφικτή με την υπόγεια στήριξη του τότε προέδρου Νίκου Αναστασιάδη. Γύρω του διαμορφώθηκε συμμαχία συντηρητικών δυνάμεων και της Ακροδεξιάς, η οποία αντιτίθεται στην ομοσπονδιακή επανένωση της Κύπρου.

Ο ΔΗΣΥ πέρασε στην αντιπολίτευση, αλλά παρέμεινε εγκλωβισμένος στη σκιά Αναστασιάδη, ο οποίος ευνοεί την επανεκλογή Χριστοδουλίδη. Υπό την Αννίτα Δημητρίου δεν απέκτησε σαφές πολιτικό στίγμα και, κατά βάση, συμπορεύθηκε με το Προεδρικό. Ούτε το ΑΚΕΛ κάλυψε το αντιπολιτευτικό κενό. Ανέκαμψε στις βουλευτικές εκλογές του Μαΐου, αλλά οι επιλογές του στις προεδρικές αναμετρήσεις δεν έπεισαν ότι διαθέτει αξιόπιστη πρόταση διακυβέρνησης.

Ετσι, ο Χριστοδουλίδης καθορίζει σχεδόν αποκλειστικά την ατζέντα. Παρά τη χαμηλή αξιολόγηση του κυβερνητικού έργου, διατηρεί επικοινωνιακή υπεροχή απέναντι σε μια άνευρη αντιπολίτευση και αποφεύγει το πολιτικό κόστος των πραγματικών προβλημάτων. Η λαϊκή δυσαρέσκεια παραμένει διάχυτη, αλλά δεν μετατρέπεται σε συγκροτημένη πολιτική αμφισβήτηση. Η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται έτσι γύρω από πρόσωπα και δημοσκοπήσεις, αντί γύρω από το περιεχόμενο της επόμενης διακυβέρνησης.

Πίσω από την εικόνα

Στο Κυπριακό, οι επιλογές του Χριστοδουλίδη βαθαίνουν τη διαίρεση, οδηγώντας το νησί προς μη αναστρέψιμες συνέπειες. Ο ΟΗΕ διατυπώνει όλο και πιο αιχμηρές επισημάνσεις για την απουσία προόδου και η Ε.Ε. τηρεί αποστάσεις. Επειτα από σχεδόν δέκα χρόνια αδιεξόδου, παραμένει άγνωστο εάν θα καταστεί ξανά εφικτή η έναρξη συνομιλιών. Η επιστροφή στο τραπέζι απαιτεί σοβαρή προεργασία και συγκεκριμένες δεσμεύσεις από τις ηγεσίες των δύο κοινοτήτων – κάτι που ο Χριστοδουλίδης δεν απέδειξε.

Στην οικονομία, ο Χριστοδουλίδης αξιοποιεί τα δημοσιονομικά πλεονάσματα για τη μεγέθυνση του κρατικού μηχανισμού: την τελευταία πενταετία οι εργαζόμενοι στον ευρύτερο δημόσιο τομέα αυξήθηκαν κατά 6.000, ή 8,3%. Η ενεργειακή εξάρτηση, το υψηλό κόστος, η χαμηλή παραγωγικότητα, η δημογραφική γήρανση και το συνταξιοδοτικό παραμένουν χωρίς επαρκείς απαντήσεις. Στο κράτος δικαίου, η αναγκαία συνταγματική τροποποίηση για τον περιορισμό του ανέλεγκτου των αποφάσεων του γενικού εισαγγελέα παραμένει σε εκκρεμότητα, μαζί με τη μεταρρύθμιση της Νομικής Υπηρεσίας.

Καθαρές επιλογές

Στη Βρετανία, ο πρωθυπουργός Αντι Μπέρναμ άνοιξε τη συζήτηση για τη σχέση της χώρας με την Ε.Ε., λέγοντας ότι το Brexit «έκανε περισσότερο κακό παρά καλό». Παρέθεσε καθαρά τις επιλογές: σημερινή σχέση, τελωνειακή ένωση, ενιαία αγορά ή πλήρης επανένταξη. Τόλμησε, δηλαδή, να επαναφέρει ένα πολιτικό ταμπού και να θέσει ενώπιον της κοινωνίας τις πραγματικές εναλλακτικές.

Αυτό είναι το είδος πολιτικής ηγεσίας που χρειάζεται η Κύπρος το 2028, ιδίως για το Κυπριακό: καθαρές θέσεις, συγκεκριμένες επιλογές και ειλικρίνεια. Οι πολίτες κουράστηκαν να ακούν πολιτευτές που αποφεύγουν τα επίμαχα ζητήματα, δεν προτείνουν λύσεις και μιλούν ακατάσχετα χωρίς να λένε τίποτε. Η επιστροφή στην πολιτική θα κριθεί από το περιεχόμενο της αναμέτρησης και όχι από τα ονόματα των υποψηφίων.