Αποφάσισαν ευέλικτη… πειθαρχία

Πολύ κοντά σε κοινή κατανόηση για περισσότερη ευελιξία, αλλά και προσήλωση στους δημοσιονομικούς στόχους βρίσκεται η Ε.Ε. μετά τις διήμερες συζητήσεις των υπουργών Οικονομικών. Το σενάριο που προωθείται αφορά την ανακατανομή της ευελιξίας που έχει δοθεί ήδη για την ενέργεια όχι μόνο σε επενδύσεις, αλλά και σε στοχευμένα μέτρα για τους πολίτες.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η συζήτηση ήταν μακρά και δύσκολη στο Eurogroup. Πολλές χώρες τοποθετήθηκαν υπέρ των αιτημάτων Ελλάδας και Ιταλίας για περισσότερη ευελιξία, ωστόσο

Η ζύμωση φαίνεται ότι έφερε αποτέλεσμα, αφού οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι βρέθηκε ένας κοινός τόπος (landing zone) για να… τετραγωνιστεί ο κύκλος. Η ευελιξία για την ενέργεια που έχει δοθεί ήδη -χθες εγκρίθηκε και από το Συμβούλιο το αίτημα της Ελλάδας- να μην αφορά μόνο επενδύσεις υποδομής αλλά και στοχευμένα μέτρα (τύπου fuel pass) για νοικοκυριά.

Φυσικά η συζήτηση δεν έχει τελειώσει. Οπως είπε χθες και ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής, αρμόδιος για θέματα οικονομίας, Βάλντις Ντομπρόφσκις, το θέμα θα συζητηθεί στη σύνοδο κορυφής την επόμενη εβδομάδα από τους ηγέτες. Συνεπώς, μένει ακόμα πολλή τεχνική δουλειά να γίνει σε επίπεδο Επιτροπής, αλλά το κλίμα είναι θετικό.

Στο μεταξύ χθες, οι Ευρωπαίοι υπουργοί στο Συμβούλιο Οικονομικών και Δημοσιονομικών Θεμάτων συζήτησαν για το ενδεχόμενο ευρωπαϊκής φορολόγησης των υπερκερδών (windfall profits) στον τομέα της ενέργειας. Η συζήτηση εντάσσεται στο πλαίσιο του ζητήματος της ενέργειας, συνεπώς η ανταλλαγή απόψεων των υπουργών στο Λουξεμβούργο θα οδηγήσει την Κομισιόν σε μια συγκεκριμένη νομοθετική πρόταση για ευρωπαϊκή απάντηση.

Το ζήτημα έχει ανακύψει μετά την πίεση μιας ομάδας έξι κρατών-μελών της Ε.Ε. Γερμανία, Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία, Πολωνία και Αυστρία πιέζουν για την επιβολή ενός πανευρωπαϊκού φόρου στα απροσδόκητα κέρδη, που στοχεύει τις εταιρείες πετρελαίου και ενέργειας.

Οπως υποστηρίζουν, οι κατακόρυφες αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας, τα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων, αλλά και το κόστος διαβίωσης τροφοδοτούνται από τις διαταραχές στον εφοδιασμό και τις συγκρούσεις στις οποίες εμπλέκονται το Ιράν και η Μέση Ανατολή. Σε κοινή επιστολή προς την εκ περιτροπής προεδρεύουσα του Συμβουλίου Ιρλανδία, ζήτησαν τη διεξαγωγή συζητήσεων στο ECOFIN, με σκοπό τη θέσπιση ενός κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου, παρόμοιου με την προσωρινή εισφορά αλληλεγγύης του 2022.

Η Επιτροπή έχει δηλώσει μέχρι στιγμής ότι, αν τα κράτη-μέλη επιθυμούν να προχωρήσουν σε μια τέτοια κίνηση σε εθνικό επίπεδο, είναι ελεύθερα να το πράξουν, ωστόσο έχει αντισταθεί στο αίτημα για εφαρμογή του μέτρου σε επίπεδο Ε.Ε. ή ακόμα και για την έναρξη μιας τέτοιας διαδικασίας.

Ωστόσο, λόγω της νέας αύξησης των τιμών ενέργειας, η Κομισιόν ξεκίνησε να το συζητάει. «Ολοι αισθανόμαστε -και ιδίως οι πιο ευάλωτοι πολίτες μας- την πίεση που ασκούν καθημερινά αυτές οι δραματικές τιμές ενέργειας. Επομένως, είναι φυσικό οι κυβερνήσεις μας να έχουν την υποχρέωση να αναζητήσουν λύσεις, εξετάζοντας ακόμη και πιο ανορθόδοξες προσεγγίσεις», δήλωσε ο Βόπκε Χούκστρα, επίτροπος για το Κλίμα.

Πάντως, υπάρχουν και κράτη-μέλη που δεν βλέπουν με τόση θέρμη την ιδέα. Για την Κομισιόν, υπάρχει ανησυχία νομικών επιπλοκών.