Τα θολά νερά του Ελληνικού

Η υπόθεση του Ελληνικού φέρνει στην επιφάνεια όλες τις στρεβλώσεις και τις παθογένειες της χώρας μας, οι οποίες προφανώς θα επηρεάσουν και όλες τις επερχόμενες αποκρατικοποιήσεις.

Προκηρύσσεται ένας διαγωνισμός χωρίς να έχει γίνει γνωστό το σχέδιο και χωρίς την παραμικρή δημόσια συζήτηση και δημοκρατική διαβούλευση για το τι ακριβώς χρειάζεται η ελληνική οικονομία και κοινωνία στην περιοχή του Ελληνικού. Η αξιολόγηση αλλά και όλη η δημόσια συζήτηση περιορίζεται στο οικονομικό τίμημα, ενώ η λεγόμενη «τεχνική αξιολόγηση», δηλαδή το τι ακριβώς θα περιλαμβάνει

Το Ελληνικό δεν είναι ένα «οικόπεδο», αλλά μια μεγάλη περιοχή η οποία έχει ευρύτερη σημασία για όλο το Λεκανοπέδιο. Για κάθε επένδυση, πολύ περισσότερο για τη συγκεκριμένη, θα πρέπει να υπάρχει μια ιεραρχία προϋποθέσεων για την αξιολόγηση.

Πρώτα θα κοιτάξουμε αν τηρούνται το Σύνταγμα και οι περιβαλλοντικές διατάξεις, μετά θα δούμε αν υπηρετείται το δημόσιο συμφέρον με τον καλύτερο τρόπο, στη συνέχεια θα εξετάσουμε αν είναι σκόπιμη η επένδυση και με ποια μορφή, και στο τέλος θα φτάσουμε στο τίμημα και το επιχειρηματικό κέρδος.
Ολες οι παράμετροι πρέπει να συνυπάρχουν - κατά σειρά. Ο επιχειρηματίας, από την πλευρά του, θα κάνει τη δουλειά του που είναι να επιδιώξει το μέγιστο όφελος. Αυτό είναι δεδομένο και αποδεκτό, αλλά δεν μπορούμε να βασιζόμαστε στην καλή διάθεση και τον πατριωτισμό των επενδυτών ότι θα κάνουν κάτι ευρύτερα «καλό και ωφέλιμο», αν η Πολιτεία δεν τους υποχρεώνει σε κάτι τέτοιο.

Για τον λόγο αυτό ήταν απαραίτητο το Δημόσιο πρώτα να περιγράψει τι ακριβώς πρέπει να γίνει στην περιοχή, ύστερα από επισταμένη δημόσια μελέτη και διάλογο με την κοινωνία, και στη συνέχεια να προκηρύξει το έργο με τις ανάλογες προδιαγραφές. Θα έπρεπε επίσης να έχουν γίνει εκ προοιμίου οι χωροταξικές και όλες οι άλλες διευθετήσεις -με γνώμονα πάντα το δημόσιο συμφέρον- ώστε οι όροι να είναι ξεκάθαροι στους πάντες και έτσι το τίμημα να είναι το μέγιστο δυνατό.

Στην περίπτωση του Ελληνικού, αντιθέτως, ακούμε γενικότητες για «Μόντε Κάρλο» και «δημιουργία θέσεων εργασίας» χωρίς να γνωρίζουμε ούτε τι ακριβώς θα κατασκευαστεί εκεί, ούτε αν υπάρχουν δεσμεύσεις για την απασχόληση και τις υποδομές που θα δημιουργηθούν. Υπάρχουν ασάφειες, γενικότητες, ενώ απουσιάζει ο σχεδιασμός. Ισως εξαιτίας του θολού πεδίου και επειδή είναι παγκοσμίως γνωστό ότι δεν τα βγάζεις πέρα με την ελληνική γραφειοκρατία να αποσύρθηκαν οι άλλοι διεκδικητές και να έμεινε μόνο η κοινοπραξία όπου συμμετέχει και ελληνική εταιρεία, η οποία έχει «τεχνογνωσία» της ελληνικής πραγματικότητας και ενδεχομένως μπορεί κατά τεκμήριο να αντιμετωπίσει καλύτερα τον λαβύρινθο.

Η λογική «ας πάρουμε το έργο και βλέπουμε» είναι καθαρά ελληνική πατέντα. Ιδιαίτερα καθώς η οικονομική προσφορά -με βάση τα λίγα που έγιναν γνωστά- προβλέπει την καταβολή ενός μικρού σχετικά ποσού τώρα και το υπόλοιπο εντός δεκαετίας, με πρόβλεψη μάλιστα ότι το Δημόσιο δεν θα έχει συμμετοχή στα κέρδη αν η απόδοση της επένδυσης δεν ξεπεράσει το 15%. Με λίγα λόγια, ο επενδυτής θα αποκτήσει την έκταση και η συνέχεια θα καθορίσει την πορεία.

Ενδεικτική της όλης υπόθεσης είναι μια ενδιαφέρουσα πτυχή. Το έργο προβλέπει, ανάμεσα σε άλλα, κατασκευή και λειτουργία καζίνο. Είναι δυνατόν; Καζίνο μέσα στον αστικό ιστό; Πρόκειται για «κακή» επένδυση, η οποία είναι βλαπτική για την τοπική κοινωνία και συχνά προσελκύει παράνομες δραστηριότητες στην ευρύτερη περιοχή. Ποιος ρώτησε την ελληνική κοινωνία αν θέλει ένα καζίνο στην καρδιά της πρωτεύουσας;

Δυστυχώς φαίνεται ότι η υπόθεση διεκπεραιώνεται με συνοπτικές διαδικασίες, χωρίς διαφάνεια και χωρίς πρόνοια για το δημόσιο συμφέρον και το χειρότερο είναι ότι με το ίδιο σύστημα προωθούνται όλες οι αποκρατικοποιήσεις.