Το τέλος ενός κινήματος

Το κίνημα των Τεμπών, το μόνο μαζικό κίνημα τα τελευταία δέκα χρόνια, πυροδότησε σε πολλούς τη σκέψη πως πιθανώς θα μεταφραζόταν και σε ένα πιο οργανωμένο πολιτικό ρεύμα. Κάτι που θα έθετε το μίνιμουμ ενός νέου κοινωνικού συμβολαίου με αποκατάσταση της δικαιοσύνης, ισότητα, ισονομία, δημοκρατία και διεύρυνσή της.

Το ίδιο το κίνημα βέβαια δεν είχε συνέχεια αν εξαιρέσει κανείς τις μεγαλειώδεις συγκεντρώσεις της 28ης Φεβρουαρίου του 2025 και μια σταθερή παρουσία στο Σύνταγμα με τα κεριά ανθρώπων που θέλουν να τιμούν

και να διατηρούν τη μνήμη των θυμάτων από το δυστύχημα. Οπως φάνηκε, η πολιτική πρωτοβουλία της Μαρίας Καρυστιανού και μιας σειράς προσώπων μέχρι σήμερα δεν μπόρεσε να μετασχηματιστεί σε σοβαρή πλατφόρμα με πολύπτυχη παρουσία και θέσεις σε σειρά κρίσιμων ζητημάτων για τη χώρα και για την κοινωνία.

Πολύ περισσότερο οριοθετήθηκε και περιορίστηκε σε μια εσωτερική δίνη και σε θολή ταυτότητα και θέσεις που αναίρεσαν τις δυναμικές που μπορούσε να συνδυάσει και η ευρύτερη Αριστερά. Σε καμία περίπτωση το κίνημα των Τεμπών δεν έχει μεταφραστεί σε ένα αντίστοιχο πολιτικό εγχείρημα όπως το δυστύχημα στο Νόβι Σαντ, που κατέληξε σε ένα ευρύ κίνημα πολιτών που σήμερα το βλέπουμε να πραγματεύεται την κυβερνώσα εξουσία στη Σερβία. Με επιφυλάξεις για την έκβαση βέβαια.

Αυτή ακριβώς η δυναμική και το γεγονός της αδυναμίας της να μετασχηματιστεί σε κάτι σοβαρά πολιτικό εδώ προξενεί ζημιά και βλάβη στην κάθε φορά κοινωνική διαθεσιμότητα. Αυτό έγινε με τα Τέμπη. Η Ελπίδα για τη Δημοκρατία αναζητά τη θέση της στο πολιτικό σκηνικό, απομειωμένη όμως και σχεδόν αποσυνδεδεμένη από την ίδια τη δυναμική του κινήματος.

Την ίδια ώρα, οποιαδήποτε προσομοίωση με τη Σερβία αλλά και με κινήματα όπως της Γαλλίας φαίνεται πως στην Ελλάδα δεν βρίσκει έδαφος και χώρο και για δύο βασικούς λόγους: πρώτον γιατί ποτέ μια τελετουργία δεν μπορεί να μιμηθεί μια άλλη. Και δεύτερον γιατί η χώρα μας έχει συγκεκριμένα πολιτικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά και στα μαζικά κινήματα διεκδίκησης με διαφορετικές αφετηρίες και με διαφορετικές ανθρωπογεωγραφίες από αυτές της Γαλλίας ή άλλων χωρών.

Με δεδομένα όλα αυτά, χάνεται μία ακόμα ευκαιρία ένα κοινωνικό κίνημα να διεμβολίσει ή να προστεθεί στο πολιτικό σκηνικό. Να το μετασχηματίσει, να το ανανεώσει ή να το εμπλουτίσει. Αντίθετα, μένει στις χαμηλές καλένδες της πολιτικής επικαιρότητας και οριοθετείται απλώς στην έκβαση της δίκης και στον αγώνα των συγγενών και των δικηγόρων τους.

Στη χώρα διατηρείται μια παραδοσιακή σχέση των πολιτών με τα κόμματα, τις μαζικές οργανώσεις και τα συνδικάτα. Μπορεί ο βαθμός συμμετοχής να μην είναι μεγάλος, όμως παραμένουν καθοριστικά για την έκβαση των εδώ κοινωνικών διεκδικήσεων. Το μεγάλο στοίχημα για την Αριστερά είναι να ανανεώσει τη σχέση της με τις διεκδικήσεις του κόσμου. Να δώσει αέρα και φαντασία στα νέα επίδικα πολύ πριν και προτού μια νέα μοντέρνα κοινωνική Ακροδεξιά διεκδικήσει αυτό το έδαφος.

Αυτός, Αυτός, Αυτό: Ελπίδα

Με τη Βραζιλία το μόνο βέβαιο είναι πως ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν θα χάρηκε και πολύ. Ο υιός Μπολσονάρο δεν τα κατάφερε, έφυγε και από τη χώρα προς τις ΗΠΑ και αναγνώρισε και το αποτέλεσμα της νίκης του Λούλα (τι μεγαλόψυχος!). Πολλοί ξεχνούν την καταστροφική πολιτική του πατρός Μπολσονάρο με τον Αμαζόνιο αλλά και τι θα σήμαινε σήμερα μια εκλογή του γιου του. Και ακόμη περισσότεροι στην Ελλάδα έβγαλαν τα αριστερόμετρα για τον Λούλα, τον πρώην μαζικό συνδικαλιστή στα τέλη του ’70 και παλαιότερα ξανά πρόεδρο. Κανείς δεν ξέρει εκτός από τον κάθε φορά εκφραζόμενο λαό.

#Hahtag: Βιβλία

Η στήλη ξεχώρισε ένα δημοσίευμα στους «Νew York Τimes» για έναν τριαντάχρονο ενοικιαστή ενός διαμερίσματος στο Μανχάταν που το γέμισε με βιβλία (10 χιλιάδες!) – φανατικός αναγνώστης και συλλέκτης ο ίδιος μα και αποθησαυριστής – και που γρήγορα ήρθε σε ρήξη με τον ιδιοκτήτη του. Ο τελευταίος θεώρησε επισφαλή για το σπίτι τη μεγάλη συλλογή και κινήθηκε νομικά. Οι φίλοι του νέου, κάτι σαν μια άτυπη αναγνωστική λέσχη πήραν το μέρος του, εξάλλου εξοφλούσε τα ενοίκια με συνέπεια. Το σπίτι, από το οποίο τελικά έφυγε, ήταν κάτι σαν εντευκτήριο διανοητικό. Τα βιβλία μεταφέρθηκαν στο σπίτι των γονιών του. Συχνά και στη γνώση γίνεται έξωση.