Το χωριό μας, η Αθήνα

Ο Ντέιβιντ Τσίπερφιλντ, ένας σταρ της παγκόσμιας αρχιτεκτονικής, βρέθηκε στην Αθήνα. Και στη Στοά του Αττάλου, στο Athens Democracy Forum, δεν είχε να πει μόνο για το Αρχαιολογικό Μουσείο, την επέκταση του οποίου έχει αναλάβει.

Ως έμπειρος αρχιτέκτονας, ο Τσίπερφιλντ

Οσα είπε, προφανώς αφορούν και την Αθήνα – αν και είναι εύλογο ο γερμανός αρχιτέκτονας να μην ξέρει τα προβλήματα της ελληνικής πρωτεύουσας, που είναι πολλά και γίνονται ακόμα πιο σοβαρά εξαιτίας παθογενειών που αφορούν και λάθη και παραλείψεις της Αυτοδιοίκησης, και τις ιδιοτελείς χρήσεις της πόλης από συμφέροντα και, ασφαλώς, την επιβάρυνση στην όψη της από τις ζημιές τις οποίες έχουν προκαλέσει ομάδες και άτομα που συστηματικά την πληγώνουν. Αλλά τι είναι η πόλη; Κατά τον Τσίπερφιλντ, είναι μια οργανωμένη συγκέντρωση πληθυσμού που στηρίζεται στην ιδέα της δημοκρατίας. «Η πόλη θα έπρεπε να αντιπροσωπεύει τις φιλοδοξίες μας», εξηγεί. «Θα έπρεπε να μας προστατεύει. Θα έπρεπε να είναι το κέντρο της δημιουργικής και της κοινωνικής μας ζωής».

Είναι η Αθήνα όλα αυτά; Σε έναν βαθμό – αλλά όχι στον βαθμό που θα ήθελε κανείς. Επειδή σήμερα είναι μια πόλη ανοργάνωτη, με υποβαθμισμένο ιστορικό κέντρο, βρώμικη, με διαλυμένα πεζοδρόμια και τοίχους γεμάτους γκραφίτι ακόμα και στα ιστορικά κτίριά της, χωρίς εύκολη πρόσβαση, σκοτεινή, ανυπόφορη στις καιρικές διακυμάνσεις.

Το κέντρο της πόλης και οι κοντινές στο κέντρο περιοχές έπαθαν τεράστιες ζημιές μετά το 2008 και τα επεισόδια με πρόφαση τον φόνο του Γρηγορόπουλου. Τότε γεννήθηκε η ιδέα της καταστροφής ως επαναστατικής πράξης. Κι άρχισαν τα καψίματα των μαγαζιών και οι λεηλασίες, το επαναστατικό μουντζούρωμα και η υποβάθμιση. Πρακτικές που ολοκληρώθηκαν με τη χρεοκοπία, όταν βγήκε στις πλατείες ο αντιμνημονιακός ριζοσπαστισμός μεγεθύνοντας την ερήμωση που έφερνε η οικονομική κρίση.

Τότε, αν θυμάστε, μεθοδευμένα κάηκε και η οδός Σταδίου – το Αττικόν και ο Απόλλων, αλλά και η Στοά του Ορφέα, τότε του Βιβλίου. Μεθοδευμένες ήταν και οι φθορές στα νέα πολιτιστικά ορόσημα, και κυρίως στους σταθμούς του μετρό, τους οποίους έσπαζαν και προσπαθούσαν να βανδαλίσουν οι αντιμνημονιακοί κουκουλοφόροι.

Η πόλη άρχισε να ανακάμπτει το 2019. Κυρίως, λόγω του τουρισμού και της επιχειρηματικότητας. Δυστυχώς, η ξενοδοχοποίηση των κατοικιών αύξησε το κόστος της στέγης – ενώ τα επιχειρηματικά σχέδια αδιαφορούν για την ιστορία των χώρων, την αισθητική τους ή την εκλεκτική χρήση τους (η αναμορφωμένη Στοά του Ορφέα είναι το παράδειγμα).

Μαζί με την αναρχία της κίνησης των αυτοκινήτων, που αδιαφορούν για κανόνες οι οποίοι ούτως ή άλλως δεν τηρούνται, την έλλειψη πάρκινγκ, τη μόνιμη βρωμιά των τοίχων, τις διαδηλώσεις που κλείνουν τους δρόμους επειδή αν δεν ταλαιπωρηθεί ο κόσμος οι διαδηλωτές νομίζουν ότι δεν έχουν απήχηση, την αδυναμία του δήμου να καταλάβει ποιες είναι οι προτεραιότητες και την εκλεκτική προτίμηση του δημάρχου Χάρη Δούκα στον ακτιβισμό αντί για την ουσία του ρόλου του, η Αθήνα παραμένει αφόρητη – και διώχνει τους πάντες, ακόμα κι εκείνους που επιθυμούν και αντέχουν οικονομικά να μένουν στο κέντρο.

Ο Tσίπερφιλντ φοβάται την αύξηση των ακινήτων στις πόλεις, εξαιτίας του τουρισμού και των ακριβών επενδυτικών σχεδίων. Μη γνωρίζοντας την πραγματικότητα της Ελλάδας, δεν μπορεί να κατανοήσει την τάση μας να διαλύουμε την κοινωνική ζωή μας, στο όνομα ιδεοληψιών ή εμμονών, πολιτικής ξεροκεφαλιάς, ανευθυνότητας ή αδιαφορίας. Δεν ξέρει, δηλαδή, ο μεγάλος αρχιτέκτονας πόσο χωριάτες παραμένουμε στην Αθήνα.

Η δίκη των Τεμπών συνεχίζει να παράγει ενδιαφέρουσα ύλη για σχολιασμό, στον αντίποδα της υστερίας των κινημάτων που εκμεταλλεύτηκαν όλοι και δυστυχώς για τη Μαρία Καρυστιανού ξεθύμαναν απομυθοποιώντας και την ίδια. Χθες, π.χ., στο δικαστήριο, όπως αναφέρουν τα ρεπορτάζ, έγινε αναφορά στην έκθεση Γιόβετ, μια έκθεση που παρήγγειλαν συγγενείς αλλά ο εφέτης ανακριτής την πήρε από τα αδέλφια Πλακιά. Ο Νίκος Πλακιάς κατέθεσε ότι η έκθεση δεν κατατέθηκε από άλλους, επειδή δεν τους βόλευε.

Γιατί έχει σημασία αυτή η έκθεση; Επειδή αποκλείει την ύπαρξη παράνομου φορτίου, που έλεγε κι ο Νίκος Ανδρουλάκης – αποκλείει δηλαδή τα ξυλόλια, τα τολουόλια, τις ουσίες από τα Σκόπια για νόθευση ποτών ή για το ΝΑΤΟ, όλες τις τερατολογίες που ακούσαμε. Αποδίδει, επίσης, την πυρόσφαιρα στα έλαια σιλικόνης.

Η έκθεση Γιόβετ, όπως και άλλες εκθέσεις πραγματογνωμόνων, καταρρίπτει την αλληλουχία ισχυρισμών που στηρίζουν ποινικές ευθύνες όσων διέταξαν την ενίσχυση μέρους του πεδίου του δυστυχήματος για να πατήσουν οι γερανοί – το λεγόμενο μπάζωμα.

Επιβεβαιώθηκε, επίσης, ότι το βίντεο της Λεπτοκαρυάς κάποιοι δεν το κατέθεταν στον ανακριτή επειδή, κατ’ αυτούς, δεν ήταν αξιόπιστο.

Εκριναν την αξιοπιστία ευρημάτων οι εμπλεκόμενοι! Ευτυχώς, η κανονική Δικαιοσύνη εξαφανίζει τα «λαϊκά δικαστήρια».