Τα μετά των μετα-
Το πρόθεμα μετα- συνάντησα με δέος σε μετεφηβική ηλικία, πολύ πριν αυτό καταλήξει προσωνύμιο. Απλοϊκός φοιτητής Οικονομικών σε αγγλικό πανεπιστήμιο, γαλουχημένος με μαθηματικά μοντέλα και θετικιστική μεθοδολογία, απορούσα γιατί δεν καταλάβαινα τα αψεγάδιαστα αριστερά αλλά (για μένα) τελείως απροσπέλαστα κείμενα αντίπερα της Μάγχης.
Οι γάλλοι κοινωνιολογούντες της εποχής, ιδιαίτερα όσοι είχαν έλληνικές ρίζες, με τον εμβριθή τους στρουκτουραλισμό έμοιαζαν να λένε πάντοτε περισσότερα από όσα (με το φτωχό οικονομικό μυαλό μου) μπορούσα να καταλάβω. Και μόνο το μήκος των προτάσεων, ο αριθμός
Ηταν αργότερα όταν ανακάλυψα πόσο απελευθερωτικό ήταν εκείνο το μετα- μπροστά από οτιδήποτε ήταν (ή φαινόταν) δύσκολο. Σημασία δεν έχει η ανάλυση, αλλά η μετα-ανάλυση. Οχι τι λες, αλλά τι καταλαβαίνουν άλλοι ότι λες· ή πιθανώς και τι καταλαβαίνουν οι μεταναγνώστες της αρχικής μετα-κατανόησης. Αι γενεαί πάσαι. Το μετα-μοντέρνο είναι πιο προχωρημένο από το σκέτο μοντέρνο. Το σχόλιο επί του σχολίου έκρυβε το χαμογελάκι εκείνου που γνωρίζει περισσότερα από όσα λέει.
Αυτή, θαρρώ, είναι και η σοφία της «Ιθάκης» που μας απασχολεί. Δεν είναι απομνημονεύματα, είναι ήδη μετα-απομνημονεύματα, ενώ στην πραγματικότητα προμνημονεύουν υποθετικές εξελίξεις που ίσως να γίνουν (ίσως και όχι). Γράφτηκαν για να εξάψουν και να ενθαρρύνουν σχόλια. Σημασία δεν έχει η γραφή, αλλά ο σχολιασμός της από τους αναγνώστες-στόχους. Οχι η ανάγνωση, αλλά η μετα-ανάγνωση. Αν έχω δίκιο, εξοικονομώ 25 ευρώ και ψάχνω άλλον τρόπο να κρατάω την πόρτα ανοιχτή όταν φυσάει αριστερό ρεύμα. Και κάτι άλλο για τις κρύες νύχτες του χειμώνα.
Ετσι, λοιπόν, οι 700 σελίδες προσφέρουν ερεθίσματα που στόχο έχουν να προκαλέσουν αντιδράσεις. Το ίδιο κάνουν και αποσιωπήσεις· όταν όλοι θυμόμαστε τι σκεφτόμαστε στις ουρές για τα ημερήσια €60, δεν χρειαζόμαστε άλλα για τη δική μας μετ-επεξεργασία. Το βιβλίο είναι κάτι σαν καντράν με πλήθος κουμπιών, το πάτημα των οποίων εξάπτει αντιδράσεις που προκαλούνται με παβλοφική κανονικότητα. Αλλά και εκεί που το καντράν έχει κενό, πάλι επωφελούμαστε από την αμηχανία όσων περίμεναν εύφημο μνεία αλλά δεν την εντοπίζουν.
Οπως οι καλύτερες μετααναλύσεις, στόχος δεν είναι το πριν αλλά το μετά. Οχι τι έγινε, ούτε καν αυτό που ο συγγραφέας λέει ότι έγινε. Κοιτάμε όλοι τι λένε οι άλλοι για το τι λέει για αυτούς. Και ακόμη περισσότερο, τι λένε οι τέταρτοι για το τι σχολιάζουν οι δεύτεροι για το τι λένε για αυτούς οι τρίτοι.
Η Ιθάκη παραπέμπει στην Οδύσσεια του Νόλαν του 2026 και όχι αυτή του Ομήρου του 826 π.Χ.: Δεν ενδιαφέρει το ταξίδι για το νησί, αλλά ο τζίρος. Πόσα εισιτήρια και βραβεία ο μεν, πόσες ψήφους και κόμματα ο δε.
Για το μετά του μετα-, πρέπει να δούμε πριν την Οδύσσεια: Εκεί ο ήρωας, ως καλός οικογενειάρχης, ζει βίον ανθόσπαρτο με την Πηνελόπη χωρίς σκοτούρες και μνηστήρες. Αυτό το «μετά», όμως, ακολουθεί την Ιλιάδα: Ο φιλόδοξος Αινείας σώζει την παρτίδα και αρχίζει νέα αυτοκρατορία.
Ο Πλάτων Τήνιος είναι οικονομολόγος, ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πειραιά
- Δημοφιλέστερες Ειδήσεις Κατηγορίας Ειδήσεις
- Ζάκυνθος: Με δαγκωματιές στο λαιμό από σκύλο το 2χρονο αγόρι που έχασε τη ζωή του - Συγκλονίζει ο πατέρας του
- Εργατικό δυστύχημα στο Ελληνικό: Νεκρός 25χρονος που έπεσε από οικοδομή
- «Το παιδί μου με είδε, μου χαμογέλασε και πέθανε»: Συγκλονίζει ο πατέρας μετά την επίθεση του πίτμπουλ στη Ζάκυνθο
- Τζο Μπάιντεν: H viral γκάφα του σε ομιλία – Μπέρδεψε την Αμερική – Δείτε βίντεο
- Επιστρέφει ο Ομπράντοβιτς στον Παναθηναϊκό;
- «Μου χαμογέλασε και έκλεισε τα μάτια»: Ραγίζει καρδιές ο πατέρας του 2χρονου που πέθανε μετά την επίθεση σκύλου
- Θεσσαλονίκη: «Λύγισε» κτηνοτρόφος για τον θάνατο 450 προβάτων του - Νοσηλεύεται στο νοσοκομείο
- Εκτεταμένες Ζημιές στο Κέλυφος του Τσερνόμπιλ Μετά από Πλήγμα Drone, Προειδοποιεί η ΔΟΑΕ
- Θεσσαλονίκη: Ανθρωποκυνηγητό της ΕΛΑΣ για τον εντοπισμό των "τιμωρών παιδόφιλων" - Η δράση των vigilante
- “Mου έφαγε το παιδί μου”: Συγκλονίζει ο πατέρας του 2χρονου αγοριού μετά τη φονική επίθεση από το πίτμπουλ της οικογένειας
- Δημοφιλέστερες Ειδήσεις Τα Νεα
- Απόστολος Τζιτζικώστας: «Παρεμβάσεις στρατιωτικής κινητικότητας σε πάνω από 500 σημεία»
- Οι άσοι Πιερρακάκη για την προεδρία του Eurogroup
- Η κατάρα του Γολιάθ
- Τραγωδία στη Ζάκυνθο: Συγκολίνίζει ο πατέρας του 2χρονου αγοριού – «Μου έφαγε το παιδί μου»
- Τσίπρας σε replay
- Βαθιά… νέα θάλασσα και δεκάδες νέα θαλάσσια είδη
- Τα «Όσκαρ» της ελληνικής ναυτιλίας – Το βραβείο «πλοίο της χρονιάς» πήρε το «Active» της Capital Group
- Επιθέσεις σκύλων σε ανθρώπους: Χιλιάδες περιστατικά καταγράφονται κάθε χρόνο στην Ελλάδα
- Ο Σαρκοζί περιγράφει στο νέο του βιβλίο τις 20 μέρες που έμεινε στη φυλακή
- Ο αγρότης και η αγριότητα
- Τελευταία Νέα Τα Νεα
- Τα μετά των μετα-
- Στο νοσοκομείο με συμπτώματα εγκεφαλικού ο κτηνοτρόφος που «λύγισε» για τη θανάτωση των ζώων του
- Η κατάρα του Γολιάθ
- Γαλλία: Τέσσερις νεαροί Πορτογάλοι σκοτώθηκαν σε τροχαίο κοντά στα σύνορα με την Ελβετία
- Ντέιβιντ Σολόι: «Δεν προτιμώ τα βιβλία που κολακεύουν τους αναγνώστες»
- Ο αγρότης και η αγριότητα
- Τα «Όσκαρ» της ελληνικής ναυτιλίας – Το βραβείο «πλοίο της χρονιάς» πήρε το «Active» της Capital Group
- Ριζική ανασύνθεση και αποσύνθεση
- Αθήνα, Mission Possible
- Τραγωδία στη Ζάκυνθο: Συγκολίνίζει ο πατέρας του 2χρονου αγοριού – «Μου έφαγε το παιδί μου»
- Τελευταία Νέα Κατηγορίας Ειδήσεις
- Η γνωστή Μπαρτσελόνα: Δέχτηκε γκολ και νίκησε 5-3!
- Ήττα με κακή εμφάνιση για την Βικτόρια Πλζεν πριν τον Παναθηναϊκό
- Το Σώμα Πεζοναυτών των ΗΠΑ αποκτά πάνω από 600 drones «καμικάζι» Rogue 1
- Ο τουρισμός είναι γέφυρα φιλίας ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία, δήλωσε η Όλγα Κεφαλογιάννη
- Δοκιμή MV Agusta Turismo Veloce
- Ο ΠΟΥ αναγνωρίζει την παχυσαρκία ως χρόνια νόσο - Νέες οδηγίες για τα φάρμακα
- Φιντάν: «Πρέπει να γίνει το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας»
- Νίκος Βέρτης: «Ο κάθε άνθρωπος αντλεί ψυχική δύναμη από κάπου - Εγώ έχω τον Χριστό»
- Ο Κριστιάνο Ρονάλντο τηλεφώνησε στον Ντόναλντ Τραμπ: «Με ευχαρίστησε για την ξενάγηση στον Λευκό Οίκο»
- Μουντιάλ 2026: Το αναλυτικό πρόγραμμα των ομίλων – Όλες οι ημερομηνίες και οι ώρες των αγώνων αλλά και του τελικού
