Τα απόρρητα της Κυψέλης

Το πιο καλά κρυμμένο μυστικό του ελληνικού κράτους δεν είναι η διάταξη των ενόπλων δυνάμεών του. Είναι τι ακριβώς γίνεται στην Κυψέλη. Από τον περασμένο Απρίλιο, που εμφανίστηκαν τα πρώτα προβλήματα κατά την εκσκαφή της Γραμμής 4, ακούμε μόνο μισόλογα, κι αυτά παρφουμαρισμένα, όπως π.χ. ότι «η κατασκευή της σήραγγας της Γραμμής 4 του μετρό εκτελείται σε πλήρη συμμόρφωση με τα πιο σύγχρονα πρότυπα ασφαλείας για την κατασκευή σηράγγων σε αστικό περιβάλλον» (15.7.2026).

Η μυστικότητα της εταιρείας αποδίδει καρπούς. Οπως η

ίδια αναφέρει στην ανακοίνωση της 15ης Ιουλίου: «Από τις 08/05/26 οι εργασίες του TBM (Σ.Σ.: μετροπόντικας) έχουν ανασταλεί καθώς διαπιστώθηκαν μη αναμενόμενες και ανιχνεύσιμες συνθήκες στο ιδιαίτερα ασθενές γεωλογικό υπόβαθρο».

Επρεπε να εμφανιστούν οι ρωγμές στις πολυκατοικίες, να προσφύγουν οι κάτοικοι στον Δήμο Αθηναίων και στη Δικαιοσύνη, για να ανακοινώσει η εταιρεία – δύο μήνες μετά! – το πρόβλημα.

Ορθώς ο Χάρης Δούκας ξέσπασε κατά των υπευθύνων, μιλώντας στο Mega News 104,6: «Τρεις μήνες αφού είχε σταματήσει ο μετροπόντικας στην Κυψέλη δεν το ήξερε ούτε ο δήμαρχος ούτε ο υπουργός. (…) Μας έδωσαν ύστερα από πολλές πιέσεις και προφανώς και την εισαγγελική παρέμβαση, δεδομένα ημιτελή, αλλά και αυτά τα δεδομένα για 14, μόλις, πολυκατοικίες, από τις 35 που είπε ο υπουργός ότι διερευνούνε, και φαίνεται ότι σε αρκετές από αυτές, οι καθιζήσεις γενικά είναι 4 φορές μεγαλύτερες από το επιτρεπτό όριο. Το είχαν αποκρύψει αυτό» (3.10.2026).

Προχθές η εταιρεία εξέδωσε μια νέα ανακοίνωση 209 λέξεων, αναφέροντας ότι «παραδόθηκαν στην Ελληνικό Μετρό Α.Ε. οι πρώτες ενδιάμεσες εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) για 14 κτίρια στην περιοχή της Κυψέλης».

Τι λένε αυτές οι εκθέσεις; Απόρρητο. Τι ευρήματα υπάρχουν; «Η Ελληνικό Μετρό αξιολογεί», λέει η ανακοίνωση. Δεν αναφέρει καν ποια είναι τα 14 κτίρια που «αξιολογούνται», έτσι για να ξέρουμε να μην περνάμε από κάτω. Μόνο από δημοσιογραφικές πληροφορίες μπορούν να εντοπιστούν κάποια από αυτά. Να σημειώσουμε ότι μετά έναν σεισμό, η πρώτη καταγραφή τελειώνει σε μια εβδομάδα. Οι άνθρωποι που κατοικούν στην περιοχή δεν πρέπει να γνωρίζουν, έξι μήνες μετά;

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η λογοδοσία, που αποτελεί δημοκρατικό καθήκον όλων των εμπλεκομένων, από την κυβέρνηση μέχρι το ΤΕΕ και την κατασκευάστρια εταιρεία. Είναι και η άθλια διαχείριση αυτής της κρίσης. Αυτή αφενός τροφοδοτεί τη δυσπιστία των πολιτών στο σύστημα· στο σκοτάδι και με τα μισόλογα φουντώνουν διάφορα κακά.

Αφετέρου, έχει ήδη αρχίσει να βγάζει τους κατοίκους στο πεζοδρόμιο. Το περασμένο Σάββατο έγινε η πρώτη διαμαρτυρία στην Πλατεία Κυψέλης. «Ζητάμε να μας δοθούν τα πλήρη στοιχεία του έργου για να δούμε τα αίτια που προκάλεσαν τις ζημιές. Επίσης, τα αποτελέσματα των ελέγχων για τη στατικότητα, τις γεωτεχνικές και γεωλογικές μελέτες…», είπε ο Χρήστος Ρόκας, μέλος της πρωτοβουλίας κατοίκων Κυψέλης (Αθήνα 984, 3.10.2026).

Ο,τι γίνεται στην Κυψέλη δεν μπορεί να μένει στα συρτάρια των ιθυνόντων…

Οι ρωγμές ως ευκαιρία

Είχε «μαλλιάσει» η πένα του Στέφανου Μάνου γράφοντας για τη «δίκαιη αξιοποίηση του Ελληνικού». Η ιδέα του ήταν απλή: «είχα προτείνει επί κυβερνήσεως Σημίτη να οργανωθεί για να υποδεχθεί το Ελληνικό (μια ζώνη) με πολυτελείς κατοικίες πνιγμένες στο πράσινο και με τα λεφτά που θα εισπραχθούν να δημιουργηθούν (…) 20 πάρκα σε μπετονόπληκτες πυκνοκατοικημένες περιοχές της ευρύτερης Αθήνας» (fb 3.10.2017). Η κρίση, όμως, δημιούργησε στο κράτος ανάγκη για έσοδα. Το Ελληνικό χτίστηκε περισσότερο απ’ όσο πρότεινε ο Στέφανος Μάνος, και οι πυκνοκατοικημένες περιοχές παρέμειναν «μπετονόπληκτες».

Ο νυν πρόεδρος της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης, είχε υποσχεθεί ως υποψήφιος δήμαρχος το 2006 να γκρεμίσει πολυκατοικίες για να κάνει χώρους πρασίνου. Τελικώς κατεδάφισε ένα κτίριο του ΝΑΤ στην Ομόνοια και υποσχέθηκε συνέχεια στην Κυψέλη.

Σύμφωνα με την Eurostat (Population density, 2024) ο Κεντρικός Τομέας Αθηνών έχει 11.142 κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, ενώ η Ανατολική Αττική έχει 343 και ο μέσος όρος της χώρας είναι 81/τ.χλμ. Μήπως οι ρωγμές είναι ευκαιρία να αποζημιωθούν ή να μετεγκατασταθούν οι «μετρόπληκτοι», και εκεί που υπάρχει ο κύριος όγκος των πληγεισών πολυκατοικιών να φτιαχτεί μια πλατεία που θα λέγεται «Αττικό Μετρό»;

Το «αυτό δεν γίνεται», έγραφε ο Στέφανος Μάνος, «είναι φρένο σε κάθε προσπάθεια προόδου, σε κάθε προσπάθεια λύσης ενός προβλήματος (…) Πριν από 40 χρόνια η Ελένη Βλάχου, θρυλική εκδότρια της “Καθημερινής”, με κύρια άρθρα της στόλιζε την πρότασή μου να γίνει η Βουκουρεστίου πεζόδρομος: “Ωραία ιδέα, αλλά δεν γίνεται!”. Εγινε όμως!»

Τάδε Έφη: Μπιλ Μάερ

Παλιά, όταν γλιστρούσε κάποιος, όλοι έτρεχαν να βοηθήσουν. Τώρα τρέχουν να τον βιντεοσκοπήσουν (…) Ο Αντι Γουόρχολ προφήτευσε ότι «στο μέλλον όλοι θα είναι διάσημοι για 15 λεπτά». Δεν πρόβλεψε ότι αυτό θα γίνεται ενάντια στη θέλησή μας.

Ο διάσημος αμερικανός παρουσιαστής σχολιάζει τα βίντεο με παθήματα ανθρώπων που γίνονται δημοφιλή (viral) στα κοινωνικά δίκτυα.