Συμφωνία για μια «κουτσή» εκεχειρία

Η πρώτη αντίδραση, πριν καλά καλά γίνει ευρέως γνωστό πως είχε ολοκληρωθεί, έπειτα από δύο και πλέον ώρες, η τηλεφωνική επικοινωνία του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ήρθε από τον Κίριλ Ντμίτριεφ, ειδικό απεσταλμένο του ρώσου προέδρου για τη διεθνή οικονομική και επενδυτική συνεργασία. «Υπό την ηγεσία του προέδρου Πούτιν και του προέδρου Τραμπ», έγραψε στο X, «ο κόσμος έγινε σήμερα ένα πολύ πιο ασφαλές μέρος! Ιστορικό, επικό γεγονός!». Λίγες ώρες νωρίτερα, ο ίδιος ρώσος αξιωματούχος είχε «αναγκάσει» τον δημοσιογράφο της «Guardian» που συντηρούσε το «live» της εφημερίδας να γράψει έναν

τίτλο που «δεν περίμενε ποτέ»: «Η Ρωσία θέλει να πετάξει στον Αρη μαζί με τις ΗΠΑ και τον Μασκ». Είναι, και αυτό, ένα από τα περίεργα της εποχής Τραμπ 2.0. Σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα της χθεσινής τηλεφωνικής επικοινωνίας του αμερικανού προέδρου με τον ρώσο ομόλογό του ήταν μάλλον ταπεινό σε σύγκριση με τις πολυήμερες προηγούμενες διαβεβαιώσεις του Λευκού Οίκου πως η ειρήνη είναι «πιο κοντά από ποτέ»: ο Πούτιν συμφώνησε σε μια «κουτσή» 30ήμερη εκεχειρία, που θα αφορά μόνο την ενέργεια και τις υποδομές, ενώ επανέλαβε για πολλοστή φορά την αξίωση να τερματιστεί κάθε ξένη στρατιωτική βοήθεια και παροχή πληροφοριών στο Κίεβο πριν από οποιαδήποτε συμφωνία πραγματικής παύσης του πολέμου.

«Παραγωγική» συνομιλία

«Πολύ καλή και παραγωγική» χαρακτήρισε πάντως ο αμερικανός πρόεδρος, με ανάρτησή του στο Truth Social, την τηλεφωνική συνομιλία του με τον ρώσο ομόλογό του, σημειώνοντας πως «συζητήθηκαν πολλά στοιχεία μιας ειρηνευτικής συμφωνίας». «Συμφωνήσαμε σε μια άμεση κατάπαυση του πυρός σε όλες τις ενεργειακές και άλλες υποδομές, με την προϋπόθεση ότι θα εργαστούμε γρήγορα για μια πλήρη κατάπαυση του πυρός και, τελικά, τον τερματισμό αυτού του φρικτού πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας», πρόσθεσε επαναλαμβάνοντας ότι «αυτός ο πόλεμος δεν θα είχε ξεκινήσει ποτέ αν [ο ίδιος] ήταν πρόεδρος» το 2022. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Λευκού Οίκου, πέρα από την άμεση, πεπερασμένη εκεχειρία στις ενεργειακές υποδομές, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να ξεκινήσουν άμεσα διαπραγματεύσεις στη Μέση Ανατολή, σε επίπεδο τεχνικών κλιμακίων, για την εφαρμογή εκεχειρίας στη Μαύρη Θάλασσα, με απώτερο στόχο την οριστική κατάπαυση του πυρός και τη διαρκή ειρήνη. Για «λεπτομερή και ειλικρινή ανταλλαγή απόψεων» έκανε λόγο και η ανακοίνωση του Κρεμλίνου, όπου όμως επαναλαμβάνονται οι μαξιμαλιστικοί όροι της Μόσχας για μια «συνολική, βιώσιμη και μακροχρόνια» επίλυση της σύγκρουσης. Εν είδει χειρονομίας καλής θέλησης, το Κρεμλίνο γνωστοποίησε πως η Ουκρανία και η Ρωσία θα προχωρήσουν σε ανταλλαγή συνολικά 350 αιχμαλώτων πολέμου. Στα παράξενα της εποχής πρέπει αναγκαστικά να προστεθεί η επισήμανση πως Τραμπ και Πούτιν συζήτησαν την ιδέα να οργανώσουν αγώνες χόκεϊ στις χώρες τους ανάμεσα σε αμερικανούς και ρώσους επαγγελματίες παίκτες.

«Η δική τους Γιάλτα»

Σχολιάζοντας εκ των προτέρων την τηλεφωνική επικοινωνία των δύο ηγετών, οι «New York Times» είχαν εικάσει πως θα μπορούσε να αποδειχθεί «η δική τους Γιάλτα». Ο ίδιος ο Τραμπ είχε άλλωστε κάνει λόγο προχθές για «μοίρασμα ορισμένων περιουσιακών στοιχείων», ενώ, σύμφωνα με τον αμερικανικό ιστότοπο Semafor, ο Λευκός Οίκος εξετάζει το ενδεχόμενο να αναγνωρίσει επίσημα την Κριμαία, η οποία προσαρτήθηκε αυθαίρετα από τη Ρωσία το 2014 ως ρωσικό έδαφος, στο πλαίσιο ενδεχόμενης ειρηνευτικής συμφωνίας. Αποκλεισμένη από τις συνομιλίες, η Ευρώπη ενημερώθηκε μέσω των εκατέρωθεν ανακοινώσεων και δηλώσεων. Για μια «καλή αρχή» έκαναν λόγο τόσο ο Ολαφ Σολτς όσο και ο Εμανουέλ Μακρόν, ωστόσο τόνισαν μετά τη συνάντηση που είχαν χθες το βράδυ στο Βερολίνο πως κάθε κατάπαυση πυρός πρέπει να είναι «επαληθεύσιμη» με την Ουκρανία «γύρω από το τραπέζι». «Συμφωνούμε και οι δύο πως η Ουκρανία μπορεί να βασίζεται πάνω μας, πως η Ουκρανία μπορεί να βασίζεται στην Ευρώπη και πως δεν θα την απογοητεύσουμε», διαβεβαίωσε ο γερμανός καγκελάριος.

Η αντίδραση του Ζελένσκι

«Η Ευρώπη πρέπει να είναι στο διαπραγματευτικό τραπέζι, και ό,τι αφορά την ευρωπαϊκή ασφάλεια πρέπει να συναποφασίζεται με την Ευρώπη», είχε δηλώσει από την πλευρά του νωρίτερα ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι φτάνοντας στο Ελσίνκι, όπου πραγματοποιεί σήμερα επίσημη επίσκεψη.

Σε διαδικτυακή συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε μετά την τηλεφωνική συνομιλία του Τραμπ με τον Πούτιν, ο ουκρανός πρόεδρος δήλωσε ότι είναι υπέρ της διακοπής των επιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις για 30 ημέρες, που αποδέχθηκε ο ρώσος πρόεδρος, αν και θέλει «λεπτομέρειες» από την Ουάσιγκτον. Ο ίδιος επεσήμανε ωστόσο πως οι όροι που έθεσε ο Βλαντίμιρ Πούτιν – ιδιαίτερα ο τερματισμός του «επανεξοπλισμού» των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων και η «πλήρης διακοπή» της δυτικής βοήθειας προς το Κίεβο – δείχνουν ότι δεν είναι έτοιμος «να βάλει τέλος» στον πόλεμο και «θέλει να αποδυναμώσει» την Ουκρανία. Οι σειρήνες αεροπορικού συναγερμού που ήχησαν εκ νέου χθες το βράδυ στο Κίεβο ήρθαν απλώς να επιβεβαιώσουν πόσο μακριά παραμένει η ειρήνη.