Στόχος η υγιής γήρανση

Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται παγκοσμίως μια επιμήκυνση του προσδόκιμου χρόνου επιβίωσης. Παρά την πρόσκαιρη μείωσή του λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού, έχει επανέλθει και πάλι σε ανοδική πορεία. Η χώρα μας παρουσιάζει ένα προσδόκιμο ζωής, λίγο υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρώπης, δηλαδή γύρω στα 81,9 έτη, μεγαλύτερο στις γυναίκες από τους άνδρες (84,4 έναντι 79,3 έτη).

Ομως το προσδόκιμο της υγιούς ζωής των Ελλήνων παρουσιάζει μία υστέρηση. Συγκεκριμένα υπάρχει ένα χάσμα νοσηρότητας που

αυξήθηκε μεταξύ 1990 και 2023 στα 11,9 έτη επιβίωσης με κακή υγεία έναντι 10 ετών αύξηση 18% ή 1,9 έτη.

Κατά συνέπεια οι Ελληνες περνούν το 14,7% της ζωής τους με κακή υγεία και κακή ποιότητα ζωής που οφείλεται κυρίως σε χρόνιες παθήσεις. Βέβαια, το ποσοστό αυτό είναι πολύ κοντά με τα αντίστοιχα των κυριότερων ανεπτυγμένων χωρών της Δύσης, σύμφωνα με πρόσφατο άρθρο στο «The Lancet Public Health». Δηλαδή το ποσοστό των ατόμων που ζουν με κακή υγεία και ποιότητα ζωής αυξήθηκε κατά περίπου 2 έτη μεταξύ 1990 και 2023 παγκοσμίως.

Μια σημαντική πρόκληση, λοιπόν, για τη δημόσια υγεία στη χώρα μας είναι η ελάττωση της επίπτωσης των χρόνιων παθήσεων φθοράς του οργανισμού και η διατήρηση κατά το δυνατόν μιας καλής σωματικής, πνευματικής και ψυχικής υγείας ακόμα και σε προχωρημένη ηλικία. Η πρόληψη, λοιπόν, παίζει τον σημαντικότερο ρόλο στη διατήρηση της ευεξίας μέχρι τα βαθιά γεράματα του ατόμου.

Είναι, όμως, απαραίτητη η υιοθέτηση υγιών συνθηκών διατροφής, σωματικής και πνευματικής άσκησης και αποφυγής κακών συνηθειών όπως το κάπνισμα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, η τήρηση των κατευθυντήριων οδηγιών για τους εμβολιασμούς και η διατήρηση ορθού σωματικού βάρους. Αυτοί οι κανόνες πρέπει να εφαρμόζονται από τη βρεφική και παιδική ηλικία μέχρι και την προχωρημένη ηλικία, δηλαδή διά βίου. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη συνετή και συνεπή σωματική δραστηριότητα, χωρίς υπερβολές και χωρίς μακροχρόνιες περιόδους αποφυγής της.

Παράλληλα με τις υγιείς αυτές συνθήκες διαβίωσης εξίσου σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν οι τακτικοί προληπτικοί έλεγχοι από κλινικούς ιατρούς και τα ετήσια προσωποποιημένα check-up καθενός ανάλογα με την ηλικία και τους πιθανούς παράγοντες κινδύνους εκάστου. Προβλήματα όπως η αθηρωματική νόσος αποτέλεσμα της υπερλιπιδαιμίας, η αρτηριακή υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης, η οστεοπόρωση, η νοσογόνος παχυσαρκία αλλά και η σαρκοπενία, η νεφρική νόσος, η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, ο καρκίνος και η κατάθλιψη καθώς και γνωσιακές διαταραχές που μπορούν να εμφανιστούν σε διάφορες χρονικές περιόδους της ζωής πρέπει να ανιχνεύονται έγκαιρα και να τυγχάνουν της αντίστοιχης στοχευμένης θεραπευτικής αντιμετώπισης.

Η αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης θα πρέπει να συνοδευτεί με τη διατήρηση καλής ποιότητας ζωής που πέρα από την αποφυγή της νόσου είναι απαραίτητο να συνδυάζεται με μια ομαλή κοινωνική ζωή με ενδιαφέροντα και χόμπι μέχρι την προχωρημένη ηλικία. Αλλιώς η αυξανόμενη μακροζωία δεν θα συνοδεύεται απαραίτητα από αύξηση των χρόνων με αντίστοιχη καλή υγεία και ευεξία.

Ο Ιωάννης Γ. Καραϊτιανός είναι καθηγητής Χειρουργικής, πρόεδρος της Ελληνικής Γεροντολογικής και Γηριατρικής Εταιρείας

Keywords
Τυχαία Θέματα