Ριάλιτι στο Καπιτώλιο

Είναι εγωιστικό, το κατανοώ. Ομως ξύπνησα στις 3.45 το πρωί, για να παρακολουθήσω σε απευθείας μετάδοση την ομιλία του Τραμπ στο Κογκρέσο, οπότε θα με υποστείτε. Αξιζε τον κόπο η ταλαιπωρία, σας βεβαιώ, γιατί ο Τραμπ είναι ένα κάτι μοναδικό και, τολμώ να πω, ανεπανάληπτο. Ως προσωπικότητα, συγκρότηση, μόρφωση, καλλιέργεια, βάθος και τα συναφή, ο Ντόναλντ είναι σαν ένα χοντροκομμένο αστείο. Συμβαίνει όμως το παράδοξο ότι αυτό το κωμικό πρόσωπο βρίσκεται στη θέση του ισχυρότερου ανθρώπου στον πλανήτη, είναι ο πρόεδρος των ΗΠΑ.

Και δεν είναι ταινία αυτό που βλέπουμε, συμβαίνει στ’ αλήθεια, είναι η πραγματικότητα. Κατά κάποιον περίεργο τρόπο, η σάτιρα έχει εισβάλει στην πραγματικότητα και μάλιστα με τη δημοκρατική εντολή του λαού, που ποτέ δεν κάνει λάθη. (Εκτός αν αυτό ισχύει μόνο για τον ελληνικό λαό, επειδή ως γνωστόν είναι ο εξυπνότερος του κόσμου…) Γίνεται, λοιπόν, να περιμένω μέχρι το επόμενο πρωί, όταν μάλιστα επίκειται πόλεμος με το Ιράν;

Η χθεσινή ομιλία, πάντως, για την κατάσταση της ένωσης (state of the union), παρέχει από μόνη της έναν σοβαρό λόγο για να μην έχει πέσει ακόμη ούτε σφαίρα στον Περσικό. Αυτή η ετήσια ομιλία είναι συνταγματική υποχρέωση του εκάστοτε προέδρου και, κατά κανόνα, έχει χαρακτήρα απολογιστικό. Αν είχε ξεκινήσει ο πόλεμος, εκ των πραγμάτων θα ήταν το θέμα που θα κυριαρχούσε, αν όχι στην ομιλία, οπωσδήποτε στην σκέψη των ακροατών. Ο πόλεμος θα επισκίαζε τα πάντα και ειδικά για κάποιον όπως ο πρόεδρος Τραμπ, που επιδιώκει να είναι αυτός διαρκώς στο κέντρο της προσοχής, κάτι τέτοιο θα ήταν λάθος. Γιατί, θυμίζω, ο Ντόναλντ Τραμπ είναι ένα ριάλιτι σόου που ασκεί την προεδρία των ΗΠΑ.

Για τον λόγο αυτόν, λοιπόν, θα ήταν ανακριβές αν λέγαμε «ομιλία» το χθεσινό. Ηταν ένα σόου, ένα θέαμα, με καλεσμένους – έκπληξη, χειροκροτήματα και άφθονη συγκίνηση. Είμαι βέβαιος ότι αν μπορούσε να είχε και μουσική, ευχαρίστως θα έβαζε ένα – δύο από τα αγαπημένα του κομμάτια για να χορέψει κιόλας, όπως στις προεκλογικές ομιλίες του. Ηταν, πρώτα απ’ όλα, ένας κατάλογος των επιτυχιών του, πραγματικών και φανταστικών, διατυπωμένων σε σύντομες κοφτές προτάσεις, ώστε να μένει χώρος για αυτοσχεδιασμό, νάζια και κατηγορίες προς τους αντιπάλους του.

Ενδιαμέσως καλούσε τους προσκεκλημένους να εμφανιστούν, χρησιμοποιώντας την παρουσία τους για να εικονογραφεί, τρόπον τινά, τις πολιτικές για τις οποίες μιλούσε. Εννοείται, δε, ότι ο συναισθηματισμός, του είδους που έχουμε συνηθίσει από το Χόλιγουντ, έπεφτε με το φτυάρι. Η ομιλία τελείωσε με μια έκρηξη ή, καλύτερα, ένα «ντισκομπομπιουλέισον» ποιητικού λυρισμού, σχετικά με τις αξίες και τις δυνατότητες της Αμερικής. Κράτησε σχεδόν δύο ώρες και ήταν μάλλον η μεγαλύτερη σε διάρκεια στην ιστορία του θεσμού. Ακόμη μία απόδειξη της ανάγκης του Τραμπ να είναι το κέντρο της προσοχής.

Ας μη μας ξεγελάει όμως το χθεσινό υπερθέαμα στο Κογκρέσο. Στο σημείο της ομιλίας του, που ο Τραμπ τόνισε ότι δεν θα επιτρέψει στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά, το εννοούσε κι ας μην επεκτάθηκε περαιτέρω, λόγω του χαρακτήρα της ομιλίας. Σε διαφορετική περίπτωση, οι Αμερικανοί δεν θα είχαν συγκεντρώσει τέτοια ισχύ πυρός στην περιοχή του Περσικού.

ΑΡΚΕΤΑ ΚΡΑΤΗΣΕ

Τον λυπάμαι και το λέω με ειλικρίνεια και, τολμώ να πω, με συμπόνοια, χωρίς την παραμικρή διάθεση να τον ειρωνευτώ ή να τον θίξω. Εννοώ τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά, οποίος χθες διέπραξε γκάφα ολκής. Κάποιος του είπε ότι η συμφωνία με τη αμερικανική Chevron για έρευνες υδρογονανθράκων περιείχε όρους που συνιστούσαν εκχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Στην πραγματικότητα, επρόκειτο για καθαρά τεχνικές πρόνοιες, του είδους που περιλαμβάνεται πάντα σε αυτού του τύπου τα συμβόλαια. Ο κ. Σαμαράς δεν το γνώριζε και δικαιολογημένα, διότι αυτά μόνον οι ειδικοί τα κατέχουν. Οφειλε, όμως, να ρωτήσει και να βεβαιωθεί, προτού σπεύσει να αναλάβει την ευθύνη του πρώην πρωθυπουργού, όπως λέει στην ανακοίνωσή του, για να καταγγείλει τη μειοδοσία. Ο Σταύρος Παπασταύρου είναι φίλος του, στο κάτω κάτω. Αυτός τον έβαλε στην πολιτική, διορίζοντας τον γενικό γραμματέα του Υπουργικού Συμβουλίου, αν θυμάμαι καλά. Τον έβαλε μάλιστα στην ομάδα διαπραγμάτευσης με την Τρόικα, ακριβώς επειδή ως δικηγόρος είναι ξεφτέρι στα εταιρικά και εμπορικά. Τόσο δύσκολο ήταν να κάνει ένα τηλεφώνημα;