Πολιτικό κίνητρο

16:04 22/9/2026 - Πηγή: Τα Νεα

Δύο ήταν τα βασικά χαρακτηριστικά των τελευταίων εκλογών που διεξήχθησαν σε γερμανικά κρατίδια. Το πρώτο ήταν η γεωγραφική πόλωση: η Ακροδεξιά κερδίζει κυρίως στις αγροτικές περιοχές, ενώ η Αριστερά κυριαρχεί στις πόλεις. Το δεύτερο, και εκείνο που καθόρισε στην πραγματικότητα τα αποτελέσματα, ήταν η «αντισυστημική» ψήφος ενός μεγάλου μέρους των ψηφοφόρων που δεν είχαν προσέλθει στις κάλπες τις προηγούμενες φορές. Πρόκειται για ανθρώπους που δεν βρίσκουν πια απαντήσεις στα παλιά μαζικά κόμματα όπως είναι οι Χριστιανοδημοκράτες και οι Σοσιαλδημοκράτες.

«Ο κόσμος δεν είναι πια διατεθειμένος να δεχθεί τον παλιό τρόπο άσκησης της πολιτικής, που ήταν οργανωμένος γύρω από δύο μεγάλα κόμματα», λέει στη Repubblica ο γερμανός αναλυτής Βόλφγκανγκ Σρέντερ, από το Πανεπιστήμιο του Κάσελ. «Ο κόσμος αυτός δεν εμπιστεύεται πια την κυβέρνηση. Θέλει κάτι καινούργιο. Ζούμε το παράδοξο να έχουμε σταθερούς θεσμούς και ένα κομματικό σύστημα σε κρίση. Το πρόβλημα είναι πως οι παλιοί σχηματισμοί δεν ξέρουν πώς να απαντήσουν σε αυτές τις δυνάμεις και πώς να οικοδομήσουν μια μεταρρυθμιστική στρατηγική».

Στις εκλογές που έγιναν τον Ιούνιο του 2023 στην Ελλάδα, η αποχή έφτασε σε ύψος-ρεκόρ: 47,17%. Ενα μέρος των ψηφοφόρων που είχαν απόσχει τότε είναι πιθανό να επιστρέψει στις προσεχείς εκλογές. Και το ερώτημα δεν είναι τόσο αν μπορούν να καθορίσουν το αποτέλεσμα (η διαφορά ανάμεσα στο πρώτο και το δεύτερο κόμμα παραμένει μεγάλη), όσο αν η ψήφος τους θα έχει τον ίδιο «αντισυστημικό» χαρακτήρα που είχε στη Γερμανία. Και ποιους περιλαμβάνει τελικά το «σύστημα» στην Ελλάδα; Η ΕΛΑΣ του Τσίπρα είναι μέσα ή όχι; Ο Σαμαράς;

Προσπαθώντας να απαντήσει στο τι θα ψηφίσουν όσοι επιστρέψουν στις κάλπες, ο διευθυντής ερευνών της GPO Αντώνης Παπαργύρης έχει χρησιμοποιήσει στο παρελθόν τον όρο «πολιτικό κίνητρο». Ενα τέτοιο κίνητρο αυτή τη φορά θα είναι χωρίς αμφιβολία η σταθερότητα, εξού και το πρωθυπουργικό δίλημμα ανάμεσα στην ελπίδα και την περιπέτεια. Είναι αρκετό αυτό το κίνητρο όμως για να ξαναφέρει στη Νέα Δημοκρατία ψηφοφόρους που έχουν απομακρυνθεί απ’ αυτήν; Αν οι δημοσκοπήσεις άφηναν ανοιχτό το ποιος θα κατακτήσει την πρώτη θέση, ίσως η απάντηση στο ερώτημα αυτό να ήταν θετική. Με δεδομένο όμως ότι η Νέα Δημοκρατία θα είναι πρώτη, και ότι το εκλογικό σύστημα αποκλείει τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης χωρίς το πρώτο κόμμα, τι ακριβώς έχει να φοβηθεί ο απογοητευμένος δεξιός;

Ενα άλλο κίνητρο είναι η διαμαρτυρία. Για την έκταση της διαφθοράς, ας πούμε, που σύμφωνα με τον Τάσο Γιαννίτση είναι 200 φορές μεγαλύτερη σε σχέση με την περίοδο Τσοχατζόπουλου. Ή για την υποχώρηση του κράτους δικαίου. Πού θα κατευθυνθεί όμως αυτή η ψήφος, προς τα δεξιά ή προς τα αριστερά;

Προχθές, στη Γερμανία, έγιναν και τα δύο. Αλλά η Ελλάδα δεν έχει κρατίδια. Και ο Μητσοτάκης δεν είναι Μερτς.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο >>

Keywords