Περί λαϊκού

14:37 21/9/2026 - Πηγή: Τα Νεα

Υπήρχε μια όχι και τόσο μακρινή εποχή που τα γεγονότα γύρω από τους λαϊκούς καλλιτέχνες – ακόμη και το πιο οριστικό για αυτούς που είναι ο θάνατος – αντιμετωπίζονταν με απλό τρόπο. Συχνά ως κοσμικό θέμα, είτε στην πιο βαθύτερη εκδοχή με επισκόπηση του έργου τους. Ακόμη και στον θάνατο του Στέλιου Καζαντζίδη, του δημοφιλέστερου λαϊκού ειδώλου του 20ού αιώνα για τη χώρα, η δημοσιογραφία περιοριζόταν στα τραγούδια, τα γεγονότα της ζωής του, στις ρήξεις και τις ασυνέχειες που εκείνος είχε με τις δισκογραφικές εταιρείες, με το λαϊκό κοινό, με τα νυχτερινά κέντρα. Βεβαίως μέχρι τις αρχές του 2005

τα κοινωνικά δίκτυα δεν ήταν ακόμα στο κέντρο της δημόσιας σφαίρας.

Η σχολιογραφία περιοριζόταν στον Τύπο, στα συμβατικά ΜΜΕ και σκόρπια σε blogs. Περαιτέρω βαθύτερες αναγνώσεις μπορεί να εντόπιζες και στα ακόμα τότε έγχαρτα περιοδικά. Η ίδια η φόρμα – δηλαδή ο τρόπος έκφρασης – ήταν πιο συγγενής με τα λαϊκά φαινόμενα. Υπήρχε κατά κάποιο τρόπο ένα είδος ιεραρχίας. Κοινό, μεσολάβηση, λαϊκά είδωλα. Ολα αυτά την τελευταία 15ετία έχουν ρευστοποιηθεί. Μαζί τους και τα λαϊκά γεγονότα. Και προφανώς η πρόσληψη γύρω από αυτά.

Η ανάλυση της pop κουλτούρας είναι μια χρήσιμη εκδοχή και στο ακαδημαϊκό σκέλος. Πολλές φορές ερμηνεύεις καλύτερα και τα πολιτικά γεγονότα ανατέμνοντας λαϊκά ήθη ή προσεγγίζοντας τη λαϊκή κουλτούρα. Διαβάζοντας κανείς, για παράδειγμα, στη Μ. Βρετανία τον πρόωρα χαμένο Μαρκ Φίσερ, γύρω από τα pop φαινόμενα, μπορεί καλύτερα να κατανοήσει τα γεγονότα γύρω από τις κοινωνικές τάξεις, τις αντιπαραθέσεις, τις ιδεολογικές διαιρέσεις. Αναλύοντας βαθύτερα τη σκηνή του Μπρίστολ, μπορείς να αντιληφθείς τις αγωνίες όψεων της εργατικής τάξης ή των μεσαίων βρετανικών στρωμάτων.

Ολα αυτά που γράφουμε πιθανώς δεν έχουν καμία σημασία και καμία αξία για τους ανθρώπους που απλά αδιαμεσολάβητα αγάπησαν τα τραγούδια του Γιώργου Μαζωνάκη και στεναχωρήθηκαν με τον αδόκητο θάνατό του. Εχουν όμως σημασία για μια ενδιάμεση κοινότητα δημοσιολόγων που επιχείρησε όλο αυτό το διάστημα μετά το τραγικό γεγονός να προσεγγίσει τη λαϊκότητα, την επίδραση του λαϊκού βάρδου ευρύτερα. Συχνά εύστοχα ή και άστοχα.

Μερίδα αναλυτών δεν έλαβε υπόψη τη βασική αρχή της λαϊκότητας. Οτι βασικά είναι πεδίο. Ανοιχτό. Και γεμάτο αντινομίες. Και πως όποιος εισέρχεται κομίζει το δικό του σκεύος. Πιθανώς αγνόησαν επίσης ότι το λαϊκό διασυνδέεται κάθε φορά με την κοινωνία ανισόμετρα.

Υπάρχουν λαϊκοί που συμπεριφέρονται σαν μικροαστοί και μεσοαστοί που έχουν βαθιά αίσθηση της λαϊκότητας. Το λαϊκό επίσης δεν έχει να κάνει απλώς και μόνο με τη δημοφιλία, αλλά και με τη διάχυσή του ως ρεύματος σε ευρύτερα πεδία της κοινωνικής ζωής. Πολλές φορές και πέραν του πολιτισμικού. Η μόρφωση και τα διανοητικά εργαλεία δεν μπορούν να είναι δικαιολογία για την απόσταση από το λαϊκό, αλλά χρήσιμοι φακοί του.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο >>

Keywords