Παράπλευρες απώλειες ζωής χωρίς ευθύνη;

Μέχρι να διαλευκανθεί από αστυνομικής πλευράς η εμπρηστική επίθεση με γκαζάκια στα σπίτια τριών πολιτικών της ΝΔ, που είχε ως τραγικό αποτέλεσμα τον θάνατο της μητέρας μιας πολιτικού-στόχου και μέχρι να δηλωθούν τα κίνητρα της τρομοκρατικής αυτής ενέργειας – ενδεχομένως μία προκήρυξη με ανάληψη ευθύνης από κάποια οργάνωση – ,θα πρέπει ως πολιτικό σύστημα και ως κοινωνία να θέσουμε και ν’ απαντήσουμε με ειλικρίνεια

Το οποιοδήποτε έλλειμμα δημοκρατίας – λόγω αδικιών, ανισοτήτων, καταστολής – , ακόμα κι αν δημιουργεί κοινωνική σκέψη αντίστασης, νομιμοποιεί την ατομική ή συλλογική εγκληματική τρομοκράτηση των όποιων πολιτικών αντιπάλων; Η πολιτική βία παίρνει πολλές μορφές και συχνά διαπλέκεται με την πολιτική ανυπακοή – Θορώ – , όμως η σύγκρουση ελευθεριών, δικαιωμάτων και ασφάλειας δεν παρέχει στην αντιεξουσιαστική βιοπολιτική της «δημιουργικής καταστροφής» κάποια βάση για σύσταση ενόπλων κινημάτων – διαφόρων αποχρώσεων – χωρίς λαϊκή συναίνεση και συμμετοχή. Σε κάθε περίπτωση, όπως «δεν νοείται πολιτικός εγκληματίας δίχως αντίστοιχη πολιτική οργάνωση» (Ιωάννης Μανωλεδάκης), έτσι δεν νοείται «τρομοκράτης» χωρίς την ύπαρξη ενεργού τρομοκρατικής οργάνωσης

Το ερώτημα που τίθεται είναι αν η λεγόμενη Νεοτρομοκρατία των διαφόρων αντικρατικών μορφωμάτων πληροί τέτοιες προϋποθέσεις δομής και λειτουργίας ή μήπως απλώς κάποιοι φανατικοί προβαίνουν σε ad hoc πράξεις – παρεμβατικής; – βίας, χωρίς βέβαια να μπορούν, όπως δυστυχώς αποδείχτηκε, να ελέγξουν την πιθανότητα παράπλευρης απώλειας, δηλαδή εγκληματικής αφαίρεσης ανθρώπινης ζωής; Και συνακόλουθα: θα επιδείξουν οι δράστες το οφειλόμενο θάρρος να αναλάβουν την ευθύνη ή θα κρυφτούν πίσω από την ανωνυμία και τη συγκάλυψη του χώρου τους; Η όποια «παρέμβαση/σαμποτάζ», εν είδει δήθεν κοινωνικοπολιτικής βίας απέναντι στον όποιον κρίνουν ως εκπρόσωπο [sic] του Κατεστημένου, δεν αυτονομιμοποιεί εγκληματικές ενέργειες, επειδή ορισμένοι ισχυρίζονται ότι ο δικός της τρόμος έχει θετικό πρόσημο σε σχέση με αυτόν της Εξουσίας.

Οι απόψεις των αυτόκλητων τιμωρών, προστατών και σωτήρων του καταπιεσμένου λαού,οι οποίοι γνωρίζουν καλύτερα από τον καθένα τι σημαίνει Δημοκρατία κι Ελευθερία (;) και οι οποίοι χαρακτηρίζουν, ως συλλογική δράση, την ολιγομελή ομάδα τους, έχει αποδειχθεί ότι ενέχουν περισσότερο προσωπικά, παρά πολιτικά αφηγήματα.

Το ερώτημα που τίθεται είναι όχι τόσο το αν «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα», αλλά το «ποιος αγιάζει τον σκοπό» (τους). Η φτώχεια, ο αποκλεισμός, η περιθωριοποίηση, η απόγνωση αποτελούν βάσιμους λόγους για μια ειρηνική αντίδραση / αντίσταση του λαού. Δικαιολογεί όμως και την «υφαρπαγή» της αγανάκτησης από μια μερίδα «μαχητών», οι οποίοι προβαίνουν σε «τρομοκρατικές» – συχνά θανατηφόρες – ενέργειες για να «εκδικηθούν»; Ποιος όμως είναι ο κριτής που σταθμίζει και χαρακτηρίζει την ποιότητα της Δημοκρατίας και την αγαθότητα των κινήτρων και των στόχων αυτών που θέλουν να την αντικαταστήσουν μ’ ένα άλλο «δικαιότερο» σύστημα [sic];

Δυστυχώς το πολιτικό σύστημα δεν συζήτησε στη Βουλή την πολιτική και κοινωνική πτυχή των τρομοκρατικών οργανώσεων στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης και αρκέστηκε στις ποινικές καταδίκες των μελών τους. Δυστυχώς η κουλτούρα της βίαιης δράσης κατά του μη αρεστού τρόπου λειτουργίας των θεσμών, καθώς και ο ακραίος τοξικός λόγος, έχουν επικρατήσει και οπλίζουν τα χέρια κάποιων, οι οποίοι κινούνται στο σκότος των υπόγειων διασυνδέσεων. Δυστυχώς θα βρεθούν ορισμένοι ιδεοληπτικοί που θα πουν «καταδικάζουμε μεν, αλλά…». Είθε το τραγικό γεγονός του αδόκητου θανάτου ενός αθώου ανθρώπου να οφείλεται σε διαφορετικά κίνητρα, κι όχι σε ψευτοεπαναστατικές ενέργειες. Είθε… διότι σε αντίθετη περίπτωση (ξανα)μπαίνουμε σε μεγάλες περιπέτειες για την ίδια τη Δημοκρατία.

ΥΓ: Την ίδια προφανώς προσέγγιση θα είχα, αν τα εν λόγω εγκλήματα στρέφονταν κατά πολιτικών άλλων κομμάτων.

Ο Γιάννης Πανούσης είναι ομότιμος καθηγητής Εγκληματολογίας