Ομοψυχία στον παράλογο πόλεμο

Επομένως η αρχή που ακούμε είναι: «Rally ’round the flag effect». Συσπείρωση δηλαδή γύρω από τη σημαία και την κυβέρνηση τώρα και μη μιλάτε και πολύ. Να το βολικό και το ασφαλές για τον κυρίαρχο λόγο, τους κυβερνητικούς βουλευτές που με προφανή άνεση γεμίζουν τα πάνελ τούτες τις μέρες και τους συναδέλφους που δεν θέλουν και πολύ ψάξιμο σε όσα συμβαίνουν εδώ και μία εβδομάδα στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή. Αίφνης τα ερωτήματα για τα χαρακτηριστικά του πολέμου σβήστηκαν και δεν απασχολούν κάτω από το χαλί μιας νέας συναίνεσης και μιας εθνικής περηφάνιας για το πέπλο στην αδελφή Κύπρο.

Τα επιχειρήματα είναι δε εύκολα: οι κακοί είναι κακοί, θέλανε πυρηνικά, θέλανε καταστροφή χωρών και για άλλη μία φορά η συλλογική Δύση – πλην του εσωτερικού εχθρού Σάντσεθ – επιχειρεί μια καλώς εννοούμενη και απελευθερωτική σταυροφορία που δεν έχει ανάγκη καν το αμερικανικό Κογκρέσο ή τον φουκαρά τον ΟΗΕ και το Συμβούλιο Ασφαλείας του. Ούτε η Κύπρος κείται μακράν πια, ούτε το κακό Ιράν. Και πάμε τώρα στα ανορθόδοξα των παραπάνω επιχειρημάτων.

Εκτός του ότι αυτό που εξελίσσεται δεν είναι καν πόλεμος με τη συμβατική έννοια του όρου, οι ίδιοι που υμνούν την επιθετική Δύση σε πολύ λίγο χρόνο από τώρα θα μετρούν ζημιές στις οικονομίες της. Οι ίδιοι, δε, σε άλλες πολλές περιπτώσεις ομνύουν στο διεθνές δίκαιο. Παρεμπιπτόντως το τελευταίο δεν είναι μια αόρατη συνθήκη που την επικαλούμαστε με όρους στερεοτυπικού λόγου. Είναι ένα σύνολο δεσμευτικών κανόνων και όρων που συμφωνούμε να τηρούμε ακριβώς για να μη γίνει ζούγκλα ο πλανήτης.

Η Ελλάδα μάλιστα έχει πολλούς και ενισχυμένους λόγους να καθιστά τον εαυτό της εγγυητή του διεθνούς δικαίου και επίσης να μη θυμάται λογής λογής αναθεωρήσεις κατά το δοκούν. Αντίθετα: η χώρα μας και λόγω θέσης και λόγω ιστορικότητας έχει την ευκαιρία να μετέχει σε μια δέσμη πρωτοβουλιών για ειρήνευση. Κι αν ακούγεται παράλογο, θα είχε ενδιαφέρον οι ίδιοι που επαναλαμβάνουν την ισχυροποίηση του ρόλου μας να μη δέχονται και αυτή την εκδοχή των πραγμάτων.

Το τέλος της διπλωματίας μπορεί άμεσα να μην έχει επενέργεια σε εμάς, τώρα που νιώθουμε υψηλό το φρόνημα για τη συνδρομή στην Κύπρο, μακροχρόνια όμως είναι καταστροφικό και θα συνδέεται με δυσμενείς εκπλήξεις από τις όντως ισχυρές χώρες. Κανείς δεν λέει πως η συνθήκη είναι εύκολη. Και κανείς δεν λέει πως είναι χρήσιμα διάφορα ευχολόγια εκ του ασφαλούς από άλλα κόμματα. Στις κρίσεις όμως κρίνονται οι κυβερνήσεις. Που να θυμίσουμε δεν αποτελούν ή δεν πρέπει να είναι παρακολούθημα της καταστροφικής λογικής κανενός συμμάχου.

Ο ηθοποιός και ποιητής Χρήστος Βαλαβανίδης που έφυγε από τη ζωή κατάφερε κάτι μοναδικό. Μέσα σε δύο δεκαετίες, αναπαρέστησε δύο διαφορετικούς ήρωες της νεο- Ελλάδας: Με την ταινία «Τα κουρέλια τραγουδάνε ακόμα» (1979) του Νίκου Νικολαΐδη, ήταν ο χαρακτήρας μιας γενιάς – μαζί με τον Παναγιωτίδη και τον Τζούμα στο εν λόγω φιλμ – που ακατάτακτη στα μεγάλα σχήματα του ’60, άρθρωσε τη δική της κραυγή. Με τη σειρά «Αυθαίρετοι» (1989 – 1991) εμψύχωσε έναν μικροαστό και φιλόδοξο ιδιοκτήτη ενός πιάνο-μπαρ στο φόντο του τότε δικομματισμού που καθόριζε τις αντιθέσεις. Κουρέλι και μεσοαστός.

Τελικά δεν ήταν προϊόν ΑΙ όπως διάφορα ακροδεξιά τρολ ήθελαν. Μιλάμε για τις φωτογραφίες που σωστά απέκτησε το υπουργείο Πολιτισμού. Και μερικές εκ των οποίων καταγράφουν τη συγκλονιστική εκτέλεση των 200 κομμουνιστών πατριωτών της Καισαριανής το 1944 από τις ναζιστικές δυνάμεις Κατοχής. Και η αναβίωση του εγκλήματος δεν είναι τώρα μόνον χρήσιμη για να

επικαιροποιήσουμε τη συλλογική μνήμη. Είναι και μια ευκαιρία να δούμε και πιο δυσάρεστες όψεις του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου όπως εξελίχθηκαν στο εσωτερικό της πατρίδας μας. Μια καλή στιγμή να εντάξουμε τη συζήτηση για την Ιστορία σε μια θεσμικά ώριμη διαδικασία και όχι να την αφήνουμε έρμαιο είτε των διαφόρων συνωμοσιολόγων είτε συγγραφέων που δεν έχουν τα επαρκή εργαλεία.