Ο Τσαγανέας του ΠΑΣΟΚ

Θα ήταν μεγίστη παράλειψη, ισότιμη της γαϊδουριάς, αν αυτή η στήλη δεν αφιέρωνε τον χώρο που πρέπει για τον αποχαιρετισμό του Χάρη του Καστανίδη. Ο πρώην υπουργός και επί σειρά ετών βουλευτής Θεσσαλονίκης παραιτήθηκε προσφάτως από το ΠΑΣΟΚ, θυμίζω, αφού πρώτα η ηγεσία του κόμματος του έσπασε τα νεύρα επί τρία χρόνια, μέχρι να καταλάβει ο ίδιος ότι έπρεπε να φύγει. Και μόνο η υπομονή που έδειξε αυτά τα χρόνια ο κ. Καστανίδης

ήταν άθλος, δεδομένου ότι ως χαρακτήρας είναι υπερβολικά έως ανυπόφορα εύθικτος με οτιδήποτε εκλαμβάνει ως προσβολή ή αμφισβήτηση της αυθεντίας του, οι δε εκρήξεις του θυμού του είναι φαντασμαγορικές. Γι’ αυτό και μέχρι το 2023, που ήταν στη Βουλή, στην κοινοβουλευτική διάλεκτο υπήρχε η έκφραση «έπαθε Καστανίδη», για τον βουλευτή που απασφαλίζει και εκρήγνυται.

Ο Χάρης ο Καστανίδης ήταν ένας μοναδικός χαρακτήρας στην κοινοβουλευτική πανίδα των τελευταίων δεκαετιών – και, βεβαίως, παραμένει μοναδικός, χρησιμοποιώ όμως χρόνο αόριστο, επειδή αναφέρομαι στο κοινοβουλευτικό παρελθόν του. Ηταν ο σοφολογιότατος του ΠΑΣΟΚ, χάρη στο, κατά Λογγίνο, υψηλό ύφος του και τον απαράμιλλο στόμφο του – κατηγορία στην οποία ήταν ο αδιαμφισβήτητος πρωταθλητής. Η φράση «διά τούτο λέγω», λ.χ., ήταν η χαρακτηριστική του.

Ο λόγος του ήταν ένα μείγμα αριστερής μπουρδολογίας του συρμού, δικανικού ύφους, λόγιων όρων και κλασικών ρητορικών σχημάτων. Το υποστήριζε, δε, άψογα με τη φυσική παρουσία του. Με την τέλεια, σχεδόν θεατρική, άρθρωσή του. Με την ευθυτενή στάση του σώματος και τις μελετημένες κινήσεις των χεριών. Με τον έλεγχο του ρυθμού στην ομιλία του, τις σκόπιμες δραματικές παύσεις, που γίνονταν για να εντείνουν την αγωνία του ακροατηρίου και να τονίσουν τον ρητορικό παροξυσμό που θα ακολουθούσε.

Ολα αυτά, η αρμονία ύφους και περιεχομένου δηλαδή, τον έκαναν εντελώς ξεχωριστό. Συχνά, λ.χ., παρακολουθώντας τον στη Βουλή, ιδίως όταν μιλούσε από το βήμα, έπιανα τον εαυτό μου να τον φαντάζεται με την τόγκα του ρωμαίου συγκλητικού. Γενικώς, είχε κάτι από μορφή της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας πάνω του, αλλά στην εκδοχή που θα τον συναντούσαμε στον Αστερίξ. Ηταν ανυπόφορος, αλλά ανεπανάληπτος.

Το τραγικό στην περίπτωσή του είναι ότι το βαρύ ύφος του δεν αντιστοιχούσε στο πολιτικό βάρος του. Πολιτικός του πατερναλιστικού κρατισμού, ο Καστανίδης δεν μπόρεσε να προσαρμοσθεί στις εποχές που άλλαζαν. Ως υπουργός Μεταφορών, επί πρωθυπουργίας Σημίτη, αρνήθηκε να προχωρήσει στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, παραιτήθηκε και έκτοτε έμεινε στην απέξω, όπως θα λέγαμε στην κοινή πασοκική. Εμεινε προσκολλημένος ιδεολογικά στις αποτυχημένες πολιτικές της δεκαετίας του 1980 και στο στυλ του 1950. Οπως ήταν φυσικό, λοιπόν, τα τελευταία χρόνια ήταν πια ένα απολίθωμα, σχεδόν χωρίς αναφορά στο παρόν. Η αναγνώριση, που περίμενε και προφανώς πίστευε ότι την άξιζε και δικαιούνταν, δεν ήλθε ποτέ και αυτό τον γέμισε πικρία. Ετσι, η υπεροψία, που πάντοτε τον χαρακτήριζε, μεταλλάχτηκε σε υπέρμετρη ευθιξία και μόνιμη δυσθυμία. Παρέμενε πάντα ανεπανάληπτος, είχε γίνει όμως ακόμη περισσότερο ανυπόφορος.

Κρίμα που χάνεται ένας τέτοιος χαρακτήρας από τον πλούτο του θεάτρου της πολιτικής. Ομως ο Χάρης ο Καστανίδης ήταν πολύ βαρύς ως τύπος και, δυστυχώς, τελείως εκτός εποχής. Ηταν, ας πούμε, ο Τσαγανέας του ΠΑΣΟΚ, για να θυμηθούμε τον εκλεκτό ηθοποιό του περασμένου αιώνα. Θα του ταίριαζε πολύ και ένα μονόκλ, όπως φορούσε ο αείμνηστος Τσαγανέας σε αρκετούς ρόλους του. Ισως τώρα που βγαίνει στη σύνταξη να το δοκιμάσει – γιατί όχι; Συνδυασμένο με μπαστούνι με ασημένια λαβή και, φυσικά, με μακρύ παλτό μέχρι τους αστραγάλους – ει δυνατόν και το καλοκαίρι, για το στυλ.

ΜΠΟΥΝΚΕΡ

Χαίρομαι πολύ, γιατί οι ιστορικές αναλογίες έρχονται και ταιριάζουν! Διαβάζω, συγκεκριμένα, ότι ο Πούτιν διαμένει πια – ακριβέστερα, κρύβεται – σε μπούνκερ, παρά τις πολυτελείς κατοικίες που διαθέτει. Πόσο χαίρομαι! Αντε, με το καλό, να αφήσει και ένα μικρό τετράγωνο μουστάκι, κάτω από τα ρουθούνια. Θα του πηγαίνει τρελά! Τσουλούφι, αλίμονο, δεν γίνεται να βάλουμε με τέτοια έκταση φαλάκρας. Θα χρειάζονταν πολλές εγχειρήσεις μεταφύτευσης τριχών και ιώβεια υπομονή μέχρι να φυτρώσουν κανονικά οι ρίζες και να αναπτυχθεί το τσουλούφι. Δεν μας πειράζει, λοιπόν, αν δεν έχει τσουλούφι. Το συγχωρούμε, υπό την προϋπόθεση ότι το έργο που εκτυλίσσεται στο μπούνκερ θα έχει την ίδια κατάληξη με το ιστορικό υπόδειγμα που ακολουθεί ο Πούτιν…