Ο Πύργος της Βουδαπέστης

Υπήρχε κάποτε μια γηράσκουσα ουγγαρέζα αριστοκράτισσα που ήθελε τόσο απεγνωσμένα να διατηρήσει την ομορφιά της, ώστε έβαζε να βασανίζουν και να δολοφονούν νεαρές παρθένες για να πλένεται με το αίμα τους. Οταν οι δήμιοι-υπηρέτες της κατέθεσαν εναντίον της, την κλείδωσαν μέσα σε έναν πύργο του κάστρου της, αφήνοντάς τη σαν φάντασμα πίσω από τα σιδερένια κάγκελα των παραθύρων.

Είναι τόσο μακάβριες οι λεπτομέρειες αυτής της ιστορίας που η πρωταγωνίστριά της, η κόμισσα Ελισάβετ Μπάτορι (1560-1614) έγινε διαχρονικό αντικείμενο μιας σκοτεινής γοητείας. Τη δεκαετία του 1960, το Βιβλίο των Ρεκόρ

Οπως γράφει για παράδειγμα στο νέο της βιβλίο, με τίτλο «Η Ματωμένη Κόμισσα», η Αμερικανίδα Σέλι Πούχακ, υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να πιστεύει κανείς ότι ο θρύλος της διαστροφικής της αγριότητας κατασκευάστηκε από τους εχθρούς της προκειμένου να καταστρέψουν τη φήμη της και να την απομακρύνουν από τα δημόσια πράγματα. Η Μπάτορι ήταν μια πλούσια χήρα με τεράστια περιουσία. Και μετά τον θάνατο του συζύγου της διοικούσε τεράστιες εκτάσεις. Πολλά από τα στοιχεία εναντίον της βασίστηκαν σε μαρτυρίες υπό πίεση, υπηρέτες της βασανίστηκαν και εκτελέστηκαν. Και η Μπάτορι δεν δικάστηκε ποτέ, ούτε της δόθηκε ποτέ δικαίωμα υπεράσπισης, απλά τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό – γιατί, αν η υπόθεση ήταν τόσο αδιαμφισβήτητη; Η αριστοκράτισσα-τέρας, οι περίτεχνες μέθοδοι βασανισμού, η αδιάκοπη εξόντωση αθώων κοριτσιών σε μια μάταιη προσπάθεια διατήρησης της ομορφιάς της – κατά την Πούχακ, τα περισσότερα, αν όχι όλα, μπορούν να θεωρηθούν ως προϊόν μιας επιθετικής εκστρατείας δυσφήμησης.

Τέσσερις αιώνες μετά τον θάνατο της Ματωμένης Κόμισσας, ένας άλλος Ούγγρος που προσπαθεί να διατηρήσει, φευ, όχι την ομορφιά αλλά την εξουσία του, χρησιμοποιεί ένα αντίστοιχο αφήγημα «στοχοποίησης» για να το καταφέρει. Απευθύνοντας το Σάββατο, δύο ημέρες πριν υποδεχθεί στη Βουδαπέστη τον αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, την ετήσια ομιλία του για την κατάσταση του έθνους, ο Βίκτορ Ορμπαν υποσχέθηκε να «ξεφορτωθεί» οριστικά, μετά τις εκλογές του Απριλίου, «την καταπιεστική μηχανή των Βρυξελλών» και να διώξει από την Ουγγαρία «την ξένη επιρροή» που περιορίζει την εθνική κυριαρχία της, καθώς και «τους πράκτορές της». Παρουσίασε για ακόμα μια φορά τον μεγάλο του αντίπαλο, τον Πέτερ Μάγιαρ, ως «μαριονέτα των Βρυξελλών» και δεσμεύτηκε να συνεχίσει, εφόσον κερδίσει, την επιχείρησή του κατά των «ψευδο-πολιτικών οργανώσεων, των πουλημένων δημοσιογράφων, δικαστών και πολιτικών».

Οπως και στην περίπτωση της Ματωμένης Κόμισσας, βέβαια, τα θρυλούμενα «είναι πολύ λιγότερο τρομακτικά από την αλήθεια»: στην πραγματικότητα, ο ούγγρος δεσπότης χρησιμοποιεί τις «Βρυξέλλες», τον «Τζορτζ Σόρος», τις «φιλελεύθερες ελίτ» κ.ο.κ. ως αποδιοπομπαίο τράγο προκειμένου να δικαιολογήσει τον απολυταρχισμό του και να συσπειρώσει τους ψηφοφόρους του. Η διαφθορά της κυβέρνησής του είναι πολλάκις καταγεγραμμένη. Η διαστροφή της σκέψης του είναι προφανής στα απανωτά σεξουαλικά σκάνδαλα που αποκαλύπτονται τα τελευταία δύο χρόνια σε ουγγρικά ιδρύματα προστασίας ανηλίκων, την ώρα που ο ίδιος διακηρύττει πως θέλει να προστατεύσει τα παιδιά από τη «ΛΟΑΤ+ προπαγάνδα». Η υποκρισία του θα έπρεπε να θεωρείται αυταπόδεικτη: ο Ορμπαν είναι απολύτως ελεύθερος αλλά δεν θέλει να φύγει από την «καταπιεστική» ΕΕ. Eίναι πολλά τα λεφτά, «Αρη».

Κανείς δεν πρέπει να έχει την παραμικρή αμφιβολία: ο ούγγρος πρωθυπουργός θα κάνει ό,τι μπορεί για να παραμείνει στη θέση του. Το ίδιο και ο Ντόναλντ Τραμπ, ανανεώνει άλλωστε τακτικά τη στήριξή του στον Ορμπαν – όπως είπε χθες και ο Μάρκο Ρούμπιο, «δεν νομίζω ότι είναι μυστήριο και δεν πρέπει να είναι μυστήριο για κανέναν εδώ πώς αισθάνεται ο πρόεδρος για εσάς». Σε αυτό το πλαίσιο, οι «Financial Times» θέλουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ρίχνει, ενόψει των εκλογών, τους τόνους της κριτικής προς την κυβέρνηση Ορμπαν, ώστε να μη θεωρηθεί, λέει, ότι παρεμβαίνει και να μη δώσει επιπλέον όπλα στον ούγγρο πρωθυπουργό. Η Κομισιόν σκέπτεται μάλιστα να χορηγήσει νέα ευρωπαϊκά κεφάλαια στη Βουδαπέστη, ίσως όχι από τα 17 δισ. που έχουν παγώσει αλλά από τα 16 δισ. που έχει λαμβάνειν η Ουγγαρία για την άμυνα, στο πλαίσιο του SAFE. Κάποιοι συμφωνούν, λένε πως οι Βρυξέλλες δεν έχουν επί του παρόντος 54 ημέρες πριν από τις εκλογές, καλύτερη εναλλακτική επιλογή, άλλοι πάλι τα θεωρούν όλα αυτά παράλογα πράγματα.

Αν το καλοσκεφτεί κανείς, είναι όντως παράλογο: είναι ελάχιστοι οι ευρωπαίοι ηγέτες, οι ευρωπαίοι πολίτες, που τολμούν σήμερα να υπερασπιστούν την ΕΕ, να διακηρύξουν – όπως έκανε ο Εμανουέλ Μακρόν ή η Κάγια Κάλας – πως δικαιούται και πρέπει και καλά θα κάνει να είναι υπερήφανη για πολλά, όσο και αν χρειάζεται μεταρρύθμιση. Και προσοχή: η μεταρρύθμιση που οι φίλοι της Ευρώπης θεωρούν ότι χρειάζεται δεν έχει την παραμικρή σχέση με τη «μεταρρύθμιση» που θέλουν να της επιφυλάξουν οι εχθροί της. Αλίμονό μας αν εμπιστευτούμε την υπεράσπιση του ευρωπαϊκού και γενικότερα του δυτικού πολιτισμού στον Ορμπαν, τον Τραμπ και τους απανταχού χειροκροτητές τους. Από την άλλη, ελεύθεροι είμαστε να αυτοκαταστραφούμε.