Μοντέρνα διπλωματία

Να διαβάσουμε λίγο με κάπως διαύγεια τη σημερινή πραγματικότητα. Kαι ας συμφωνήσουμε καταρχάς ότι ήδη εδώ και μία εικοσαετία σχεδόν ποτέ ένας πόλεμος δεν είναι μεταξύ δύο μερών. Για την ακρίβεια πάντα εμπλέκονται περισσότεροι, ενώ στο εντελώς νέο παράδειγμα της πολυ-κρίσης της Συρίας – τομή για τους γεωπολιτικούς αναλυτές – είδαμε να εμπλέκονται παραπάνω από τέσσερις και πέντε δυνάμεις και όχι απλώς με τη μέθοδο των αντιπροσώπων, δηλαδή ενός

Το ίδιο θα μπορούσε κανείς να δει σήμερα και στο μέτωπο της Ουκρανίας. Η Ρωσία πολεμάει και με το ΝΑΤΟ, και η Συμμαχία πολεμάει με τη Ρωσία, τη Λευκορωσία και άλλες δυνάμεις. Το είδαμε πολύ νωπά και πρόσφατα και στον εν κινήσει πόλεμο στο Ιράν.

Υποτίθεται πως τα δύο μέρη ήταν οι ΗΠΑ – Ιράν αλλά είδαμε να εμπλέκονται και οι χώρες του Κόλπου, όπως επίσης ο Νότιος Λίβανος με ευθύνη βέβαια του Νετανιάχου. Ολο αυτό θα πρέπει να το λάβουμε υπόψη μας δεδομένου πως σχεδόν μαθηματικά θα έχουμε μία κλιμάκωση στη σχέση μας με την Τουρκία προσεχώς. Δεν είναι μόνο πως η Αγκυρα λειτουργεί αμιγώς ως περιφερειακή δύναμη στην ευρύτερη περιοχή και όχι μόνο της ΝΑ Μεσογείου.

Δεν είναι μόνο πως αποτελεί έναν σταθερό παράγοντα αναθεώρησης ακόμα και της Συνθήκης της Λωζάννης και αμφισβήτησης πολλών επίσης διεθνών συνθηκών. Είναι πως επιχειρεί εκτός από το να μετακινεί τις δικές της κρίσεις στο εξωτερικό πεδίο να διεκδικεί και κομμάτια σύμφωνα με το νέο δόγμα της, συνέχεια του «στρατηγικού βάθους» που λέγεται «Γαλάζια Πατρίδα».

Ακριβώς αυτή η στρατηγική της Τουρκίας και οι κίνδυνοι που έχει για την περιοχή και βέβαια για την πατρίδα μας δεν θα πρέπει μονομερώς να εξαντλούνται σε μια «παρηγορητική» εξοπλιστική διάθεση που αν μη τι άλλο επίσης θα πρέπει να συνοδεύεται και από μία ξεκάθαρη και αποσαφηνισμένη διαφάνεια. Η αποτροπή θα πρέπει να συνδέεται με μια ενεργητική διπλωματία, με μια κινητοποίηση των ευρύτερων συμμαχικών δυνάμεων και πάνω από όλα με την υπενθύμιση πως η Ελλάδα αποτελεί μέλος της Ευρώπης αν ακόμα έχει κάποια σημασία αυτό – και άρα υπό αυτή την έννοια οποιαδήποτε απειλή της Τουρκίας αφορά και τα ευρωπαϊκά σύνορα.

Ολα αυτά μπορεί να ακούγονται αυτονόητα ή να γράφονται πολλάκις στον Τύπο και στον δημόσιο λόγο. Μια διπλωΩματία όμως με τα ιστορικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά που έχει η χώρα μας και για τα Βαλκάνια και για τη Μεσόγειο και για όλη την περιοχή δεν μπορεί παρά να αποτελεί έναν σταθερό δείκτη και πυξίδα όπως επίσης με διαρκή στόχο την ειρήνευση, τη γέφυρα μεταξύ των λαών, την προσπάθεια και τη στρατηγική ακριβώς να καταδειχθεί πώς η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί σε μια Ελβετία του Νότου όπως εκφώνησε ο αείμνηστος Μίκης Θεοδωράκης κατά την ανακήρυξή του σε επίτιμο ακαδημαϊκό (Δεκέμβριος του 2013).

Βεβαίως δεν ζούμε στο Βέλγιο ή στην Ολλανδία. Εχουμε δίπλα μας την Τουρκία, έχουμε δυνάμεις που μας επιβουλεύονται. Αυτό θα πρέπει να το λάβει υπόψη της και η προοδευτική πτέρυγα στη χώρα. Ομως σε καμία περίπτωση μια πολεμοκαπηλία ή ένα εθνικιστικό μπαρόκ δεν θα πρέπει να δίνουν τον τόνο που και ιστορικά έχουν αποβεί μοιραία σε άλλες ιστορικές στιγμές του Ελληνισμού.

Επιμύθιον: η εποχή θέλει μοντέρνα διπλωματία και αποτροπή, αλλά πάνω από όλα κινήσεις που να μην ετεροκαθορίζονται από τους άλλους αλλά να προλαμβάνουν τους κινδύνους.