«Καταπίνοντας την κάμηλον»

Επί της αρχής, όταν στο στόχαστρο παρακολουθήσεων με παράνομο λογισμικό τίθεται τόσο η εκτελεστική, η νομοθετική όσο και η δικαστική εξουσία μιας χώρας, θα έπρεπε να ασκείται δίωξη για κατασκοπεία (και για μία σειρά άλλων εγκλημάτων για να είμαστε ακριβείς).

Τι γίνεται, όμως, όταν επί της αρχής δεν ασκείται δίωξη;

Και τι γίνεται, όταν, παρότι το Πλημμελειοδικείο Αθηνών ρητά διαβίβασε την υπόθεση στην Εισαγγελία Πρωτοδικών για να διερευνήσει την τέλεση

και «άλλων αξιόποινων πράξεων και δη της κατασκοπείας» για την απόπειρα/παγίδευση των υπουργών «Προστασίας του Πολίτη, Μ. Χρυσοχοΐδη, Εξωτερικών, Ν. Δένδια, του ΑΓΕΕΘΑ Κ. Φλώρου, του Αρχηγού της Αστυνομίας, Μ. Καραμαλάκη και άλλων υπουργών που χειρίζονται καίρια χαρτοφυλάκια με κρατικά απόρρητα και μυστικές πληροφορίες αλλά και των απόρρητων κρατικών εγγράφων που ο πρώην υπουργός κ. Χρ. Σπίρτζης διατηρούσε στην κινητή τηλεφωνική του συσκευή σε ηλεκτρονικά μηνύματα (emails), τα οποία εισφέρθηκαν στα αναγνωστέα έγγραφα και μπορούσαν να υποκλαπούν»και πάλι δεν ασκείται δίωξη;

Ας μιλήσουμε νομικά:

Το Πλημμελειοδικείο διαβίβασε για διερεύνηση της κατασκοπείας στην Εισαγγελία Πρωτοδικών. Η Εισαγγελία Πρωτοδικών διαβίβασε proprio motu, με δική της πρωτοβουλία, την υπόθεση στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου. Του αιτήματος για ανάσυρση από το αρχείο επιλήφθηκε ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, κ. Τζαβέλλας, αν και το κώλυμά του, ως πρώην εισαγγελέας της ΕΥΠ, ήταν πασίδηλο, προκαλώντας την κατακραυγή του νομικού κόσμου.

Ομως, ο κ. Τζαβέλλας δεν είδε κρατικά απόρρητα στα κρίσιμα χαρτοφυλάκια των υπουργών, όπως το Πλημμελειοδικείο. Κι όσο για τα emails Σπίρτζη: «Ακόμα κι αν αυτά, πράγματι, κατά το περιεχόμενό τους, θεωρηθούν, ως κρατικά απόρρητα», γράφει ο Εισαγγελέας, «εν προκειμένω, η ύπαρξή τους, στη συσκευή κινητού τηλεφώνου του Χρήστου Σπίρτζη, δεν επιβεβαιώθηκε στο πλαίσιο κατάλληλης σχετικής έρευνας». Conundrum! Ποιος θα διατάξει την έρευνα;

Προσκομίσαμε, λοιπόν, αυτούσια τα αρχεία από το κινητό Σπίρτζη και ζητήσαμε εκ νέου την ανάσυρση της υπόθεσης. Ταυτόχρονα, καταθέσαμε αίτηση εξαίρεσης του εισαγγελέα Τζαβέλλα, ένεκα του ως άνω κωλύματός του. Επειτα από δαιδαλώδεις ερμηνείες, το Δικαστικό Συμβούλιο του Αρείου Πάγου αναγκάστηκε να επιληφθεί.

Ομως, υπό την προεδρία του νυν προέδρου του Αρείου Πάγου, το Δικαστικό Συμβούλιο έκρινε ότι παρέλκει η εξέταση του κωλύματος Τζαβέλλα, αφού αυτός (ο Τζαβέλλας) πριν την αφυπηρέτησή του είχε χρεώσει την υπόθεση σε έτερο εισαγγελέα, τον κ. Μπακέλα (νυν εισαγγελέα του Αρείου Πάγου).

Ωστόσο, το άρθρο 19 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας είναι απολύτως σαφές: «2. Το υπό εξαίρεση πρόσωπο έχει … την υποχρέωση … να απέχει από τα καθήκοντά του στην υπόθεση. Πρέπει όμως να ενεργήσει τις πράξεις που δεν μπορούν ν’ αναβληθούν, αν δεν υπάρχει άλλος που έγκαιρα θα μπορούσε να τον αναπληρώσει σε αυτές σύμφωνα με τον νόμο. Σε αντίθετη περίπτωση τιμωρείται πειθαρχικά. Οι πράξεις του όμως αυτές είναι αυτοδικαίως άκυρες, αν γίνει δεκτή η αίτηση εξαίρεσης».

Τόσο η «αρχειοθέτηση» Τζαβέλλα όσο και η ανάθεση στον Μπακέλα αλλά και η τυπική «αρχειοθέτηση» από τον τελευταίο (καθώς απλά παραπέμπει στην «αρχειοθέτηση» Τζαβέλλα) πάσχουν ακυρότητα.

Το Εφετείο είναι μπροστά μας αλλά ας μιλήσουμε και δικαιοπολιτικά: Τα κρατικά απόρρητα ανάγονται σε υπερατομικά αγαθά. Κι αν με την απόφαση του Πλημμελειοδικείου αποκαταστάθηκε η τρώση του εννόμου αγαθού της ιδιωτικής ζωής των θυμάτων του predator και της πληροφοριακής τους αυτοδιάθεσης, πάντως το έννομο αγαθό της εξωτερικής ασφάλειας του κράτους και της ύπαρξής του σε διεθνές πεδίο (αγαθά που προστατεύει η διάταξη του άρθρου 148 ΠΚ περί κατασκοπείας – ΑΠ 180/2018) έμειναν απροστάτευτα. Η μη προάσπιση, όμως, αυτών των υπερατομικών αγαθών, έχει ανυπολόγιστο τίμημα. Εν τέλει γιατί βάλλει ευθέως κατά του κοινωνικού συμβολαίου. Τη διασάλευση αυτής της συνθήκης αντιμετωπίζουμε σήμερα.

Η Αρτεμησία Παπαδάκη είναι δικηγόρος στη δίκη των υποκλοπών των Χρ. Σπίρτζη και Ο. Γεροβασίλη