Η θεωρία του χάους

Ποιο δίλημμα θα κυριαρχεί την ώρα της κάλπης; Μπορεί μια τάση υπέρ της «πολιτικής αλλαγής» απέναντι στην «πολιτική σταθερότητα» όχι μόνο να παγιώνεται, αλλά να κυριαρχεί (με 62%), όπως καταγράφηκε και στην τελευταία έρευνα της Metron Analysis για το Mega, αλλά τα επιμέρους στοιχεία της ίδιας έρευνας δεν προδιαθέτουν για σημαντικές μεταβολές στο πολιτικό σκηνικό ούτε δείχνουν μια κοινωνία που προετοιμάζεται για ρήξεις και μεγάλες ανατροπές. Συνεπώς, το βασικό ζητούμενο

την ώρα της εκλογικής επιλογής μπορεί να κρύβεται πίσω από τις γραμμές των δημοσκοπικών αποτελεσμάτων και να μην αναδεικνύεται από τα κεντρικά ερωτήματα. Στην πραγματικότητα, στο δίλημμα που εμπεριέχει η ερώτηση περί πολιτικής αλλαγής ή σταθερότητας συμπυκνώνονται όλα τα άλλα διλήμματα που με τον δικό τους τρόπο επιχειρούν σε κυβέρνηση και αντιπολίτευση να βάλουν στο τραπέζι – από το «Μητσοτάκης ή χάος» μέχρι το «φύγετε» ή ακόμη και το «πρόοδος ή συντήρηση» που, ανάλογα με την οπτική καθενός, υπονοεί ότι είναι ώρα για πολιτική αλλαγή ή για επικρότηση της ασφαλούς πλοήγησης από την υπάρχουσα κατάσταση.

Δεν είναι σαφές, ωστόσο, ότι ένα κεντρικό εκλογικό δίλημμα μπορεί να αποδειχθεί ο καταλύτης των εξελίξεων και να προσθέσει κέρδη σε όποιον το αντιληφθεί εγκαίρως και μπορεί να το εκμεταλλευθεί. Σε οριακές καταστάσεις προφανώς αποτελεί ένα θεμελιώδες στοιχείο που μπορεί να κρίνει το αποτέλεσμα, αλλά οι δημοσκοπήσεις χωρίς καμία εξαίρεση, δεν προαναγγέλλουν μια αμφίρροπη εκλογική μάχη. Ο πρώτος διατηρεί μια υπεροπλία και το πλεονέκτημα να βλέπει τον δεύτερο από μεγάλη απόσταση. Και ο κεντρικός στόχος την ημέρα της κάλπης είναι η πρώτη θέση – τα υπόλοιπα είναι ζητήματα που μπορεί μάλλον ευκολότερα να διαχειριστεί σε σχέση με τους άλλους όποιος βρίσκεται στη θέση του οδηγού.

Για τον Κυριάκο Μητσοτάκη το εκλογικό σχέδιο είναι πιο καθαρό απ΄ όσο νομίζουν οι προβληματισμένοι, εντός κι εκτός κυβερνητικού επιτελείου. Θα κινηθεί ξανά όπως κινήθηκε το 2023. Με δοκιμασμένη συνταγή, δεν θεωρεί ότι χρειάζεται πολλά να διαφοροποιήσει, πρωτίστως επειδή το γενικότερο σκηνικό δεν φαίνεται να έχει υποστεί σοβαρές αλλοιώσεις. Το μεγαλύτερο δικό του πρόβλημα έχει να κάνει με την κόπωση και τη φθορά της εξουσίας ύστερα από δύο τετραετίες. Μια εναλλακτική πρόταση ανανέωσης θα μπορούσε να αποτελεί δισεπίλυτο πρόβλημα, αλλά αυτό στην παρούσα φάση αναζητείται και δεν φαίνεται να καθορίζει την εξέλιξη των πραγμάτων.

Την εικόνα αυτή επεξεργάζεται επί μήνες ο Αλέξης Τσίπρας, ψάχνοντας τον δρόμο που θα τον αναδείξει ως εναλλακτική λύση. Η καμπάνια προώθησης της δικής του «Ιθάκης» είναι ξεκάθαρο ότι έχει ενταχθεί σε έναν σχεδιασμό που οδηγεί στην εξαγγελία ενός νέου πολιτικού φορέα. Αλλά, παρά τις προσδοκίες, κανένας σταθμός μέχρι τώρα δεν έχει δημιουργήσει πολιτικό γεγονός. Ούτε καν η πρεμιέρα στο «Παλλάς», που εξαντλήθηκε στο ποιους μέχρι πρότινος συντρόφους άφησε στον εξώστη. Οι περιοδείες του Τσίπρα ανά τη χώρα δεν κινητοποιούν τις μάζες, ακόμη περισσότερο δεν δημιουργούν ένα πολιτικό ρεύμα. Αυτό δεν συνεπάγεται ακύρωση των σχεδίων – όσοι αποτελούν τον νέο κύκλο του πρώην πρωθυπουργού εκτιμούν ότι τον Μάιο θα έρθει η ώρα των επίσημων ανακοινώσεων για το νέο κόμμα. Από τα μηνύματα που ο ίδιος εκπέμπει από το περασμένο φθινόπωρο, προκύπτει ότι δεν θέλει ο νέος φορέας να συνδέεται με τον ΣΥΡΙΖΑ ούτε να καταγράφεται ως συνέχειά του.

Ο Τσίπρας δεν στοχεύει μόνο στην Κεντροαριστερά και κατ΄ ουσίαν έχει διαγράψει τους περισσότερους από την παλαιά ομάδα με τους οποίους βρέθηκε στο Μαξίμου. Σε ένα νέο εγχείρημα ουδείς από τους πρωτοκλασάτους της Κουμουνδούρου δείχνει επιλογή για το μέλλον. Αλλά, ταυτόχρονα, δεν προκύπτει ότι υπάρχουν αρκετοί από τον ευρύτερο κεντροαριστερό χώρο που δελεάζονται ή αναμένουν με προσμονή την κίνηση Τσίπρα. Και η αναμονή περιορίζει ακόμη περισσότερο την όποια δυναμική μπορεί να αναπτύξει το εγχείρημα. Αναζητώντας το δίλημμα των επόμενων εκλογών, ο Τσίπρας αναγνωρίζει ότι δεν μπορεί να επενδύσει στο «χάος» απέναντι στον Μητσοτάκη. Κυρίως επειδή ως επιλογή του πολιτικού «χάους» αναδείχθηκε ο ίδιος στα σκληρά μνημονιακά χρόνια – και για το μεγάλο ακροατήριο δεν μπορεί να το υπηρετήσει…