Η ΕΕ σε έναν «κόσμο λύκων»

Οι ηγέτες της ΕΕ συγκεντρώθηκαν στις Βρυξέλλες χθες για μια διήμερη σύνοδο κορυφής προκειμένου να συζητήσουν τις πιο πιεστικές οικονομικές και γεωπολιτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν. Πρώτο είναι το ζήτημα της ανταγωνιστικότητας και του εμπορίου, καθώς οι κυβερνήσεις ζυγίζουν πώς να ανταποκριθούν στην αυξανόμενη πίεση από την Κίνα και στις ανησυχίες ότι οι ευρωπαϊκές εταιρείες χάνουν έδαφος σε βασικούς κλάδους.

Οι ηγέτες ξεκίνησαν χθες να συζητούν τρόπους για την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς και την τόνωση

των επενδύσεων σε τομείς που θεωρούνται κρίσιμοι για το μέλλον της Ευρώπης. Διπλωμάτες της ΕΕ λένε ότι υπάρχει σταδιακή σύγκλιση απόψεων μεταξύ των 27 μελών της ΕΕ για το πρόβλημα με το έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο αγαθών με την Κίνα, το οποίο τώρα ανέρχεται σε περίπου 1 δισ. ευρώ την ημέρα. Η κατάσταση είναι πιο κρίσιμη καθώς οι διατλαντικοί δασμοί μειώνουν την πρόσβαση στην αγορά των ΗΠΑ.

«Ζούμε σε έναν κόσμο λύκων τώρα. Δεν ζούμε πλέον σε έναν κόσμο ροζ πόνι και ουράνιων τόξων», δήλωσε ευρωπαίος διπλωμάτης στο Politico. Το πλεόνασμα στο εμπορικό ισοζύγιο αγαθών της Κίνας με την ΕΕ έφτασε τα 360,6 δισ. ευρώ το 2025, αύξηση 15% σε σχέση με το 2024, και έχει επεκταθεί κατά 10% τους πρώτους τέσσερις μήνες του τρέχοντος έτους, καθώς οι κινεζικές εταιρείες έχουν πουλήσει περισσότερα στην ΕΕ και έχουν εισαγάγει λιγότερα. Το Πεκίνο εκμεταλλεύτηκε επίσης την κυριαρχία του στην επεξεργασία κρίσιμων ορυκτών, επιβάλλοντας περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών τον Απρίλιο του 2025, σε απάντηση στους δασμούς του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, οι οποίοι έπληξαν και εταιρείες της ΕΕ.

Οι ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να ζητήσουν από την Κομισιόν, η οποία επιβλέπει την εμπορική πολιτική του μπλοκ, να συνεργαστεί με την Κίνα, ενισχύοντας παράλληλα την εμπορική άμυνα της ΕΕ. Υπάρχει, ωστόσο, λιγότερη ενότητα σχετικά με το πώς πρέπει να γίνει αυτό. Χώρες όπως η Γαλλία υποστηρίζουν μια πιο αυστηρή γραμμή, ενώ η Γερμανία, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας της ΕΕ, και η Ισπανία, η οποία προσελκύει ολοένα και περισσότερο κινεζικές επενδύσεις, είναι πιο επιφυλακτικές.

Η Ουκρανία, η Μέση Ανατολή και η άμυνα κατέχουν επίσης εξέχουσα θέση στην ατζέντα. Ο ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι μίλησε στους ηγέτες καθώς το Κίεβο πιέζει να προωθήσει την υποψηφιότητά του για ένταξη στην ΕΕ και να διατηρήσει την υποστήριξη από τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Δαπάνες

Οι σημερινές συζητήσεις θα στραφούν στον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ, για τον οποίο οι κυβερνήσεις παραμένουν διχασμένες σχετικά με τον τρόπο κατανομής των δαπανών μεταξύ παραδοσιακών προτεραιοτήτων όπως η γεωργία και η περιφερειακή χρηματοδότηση και νεότερων απαιτήσεων, όπως η άμυνα, η ανταγωνιστικότητα και η οικονομική ασφάλεια. Η κυπριακή προεδρία της ΕΕ, η οποία ολοκληρώνεται αυτό τον μήνα, πρότεινε την περασμένη εβδομάδα έναν προϋπολογισμό για την ΕΕ που ήταν 2% μικρότερος από αυτόν που προτάθηκε πέρυσι, δίνοντας το έναυσμα για διαπραγματεύσεις που προβλέπεται να διαρκέσουν μήνες. Ηδη χθες ο ολλανδός πρωθυπουργός Ρομπ Γέτεν τόνισε ότι η υπάρχουσα πρόταση «δεν είναι αρκετά καλή». Πάντως οι αναλυτές θεωρούν πως οι ευρωπαίοι ηγέτες θέλουν να έχει εγκριθεί ο προϋπολογισμός μέχρι τον Απρίλιο, επειδή τότε θα διεξαχθούν οι προεδρικές εκλογές στη Γαλλία – οι δημοσκοπήσεις δίνουν το προβάδισμα στην Ακροδεξιά.

Η σύνοδος κορυφής της ΕΕ που ξεκίνησε χθες και ολοκληρώνεται σήμερα είναι η πρώτη από τότε που οι αλλαγές ηγεσίας σε τέσσερις χώρες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Ουγγαρίας και της Βουλγαρίας, αναδιάταξαν την πολιτική αριθμητική γύρω από το τραπέζι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.