Η αναγέννηση της Λε Πεν

Η Γαλλία αγαπά τους πολιτικούς που έχουν περάσει από δοκιμασίες. Ο Σαρλ ντε Γκωλ, ο Φρανσουά Μιτεράν και ο Ζακ Σιράκ κατάφεραν να ανακάμψουν από πολιτικές ήττες και να γίνουν πρόεδροι της Δημοκρατίας. Υπάρχουν σοβαρές πιθανότητες η Μαρίν Λε Πεν να είναι η επόμενη.

Τώρα που το εφετείο του Παρισιού την απάλλαξε από την απαγόρευση συμμετοχής σε εκλογές, η βετεράνος της γαλλικής Ακροδεξιάς έχει διπλό πλεονέκτημα στην κούρσα για τη γαλλική προεδρία. Θα διεκδικήσει, όπως πάντα, την προεδρία ως outsider και ως πολέμια των πολιτικών ελίτ – παρά το γεγονός ότι εκλέγεται ανελλιπώς σε δημόσιο αξίωμα από το 1998. Μπορεί πλέον επίσης να εμφανίζεται ως «θαυματουργή επιζήσασα», «μητέρα-κουράγιο» και «μαχόμενη γιαγιά», όπως μου την περιέγραψαν σε πρόσφατες συζητήσεις στο Παρίσι ανώτερα στελέχη της γαλλικής πολιτικής σκηνής, μεταξύ των οποίων και πρώην υπουργοί.

Η Λε Πεν θα είναι πολύ πιο δύσκολος αντίπαλος από όσο θα μπορούσε να είναι ο νεαρός προστατευόμενός της, Ζορντάν Μπαρντελά. Οι άλλοι υποψήφιοι αντιμετώπιζαν τον Μπαρντελά με επιφυλακτικότητα, αλλά δεν τον φοβούνταν. Μια πολιτικά αναγεννημένη Λε Πεν, αντίθετα, τους προκαλεί φόβο.

Το κόμμα της, η Εθνική Συσπείρωση (RN), έχει πλέον νέο προεκλογικό σύνθημα: «Αναγέννηση». Η αναγέννηση της πολιτικής καριέρας της Λε Πεν, υποστηρίζει το κόμμα, προαναγγέλλει την αναγέννηση της Γαλλίας.

Θα νόμιζε κανείς ότι η Λε Πεν απαλλάχθηκε στις 7 Ιουλίου από την κατηγορία της υπεξαίρεσης ευρωπαϊκών κεφαλαίων. Δεν απαλλάχθηκε. Οι δικαστές ουσιαστικά έκριναν ότι το ποιος θα γίνει πρόεδρος πρέπει να το αποφασίσουν οι ψηφοφόροι και όχι τα δικαστήρια. Μείωσαν την πενταετή απαγόρευση συμμετοχής στην εκλογική διαδικασία που της είχε επιβάλει πέρυσι το ποινικό δικαστήριο του Παρισιού, προσμετρώντας στον χρόνο της ποινής εκείνο που έχει ήδη εκτίσει.

Πλέον είναι δύο φορές καταδικασμένη για υπεξαίρεση άνω των 4 εκατ. ευρώ από κονδύλια της ΕΕ. Αν η τελική προσφυγή της στο ανώτατο δικαστήριο της Γαλλίας εξεταστεί γρήγορα και απορριφθεί, ενδέχεται την ερχόμενη άνοιξη να χρειαστεί να κάνει προεκλογική εκστρατεία φορώντας ηλεκτρονικό βραχιολάκι.

Κι όμως. Δύο δημοσκοπήσεις που πραγματοποιήθηκαν μετά την απόφαση του εφετείου δείχνουν ότι θα μπορούσε να επικρατήσει έναντι όλων των πιθανών αντιπάλων της στον δεύτερο προεδρικό γύρο.

Πρόσφατη δημοσκόπηση της Ifop έδειξε ότι η Λε Πεν θα επικρατούσε στον δεύτερο γύρο με 54% έναντι 46% του πρώην πρωθυπουργού Εντουάρ Φιλίπ, του ισχυρότερου μεταξύ των πολλών υποψηφίων που επιδιώκουν να συνεχίσουν την κεντρώα πολιτική γραμμή του Εμανουέλ Μακρόν. Το προβάδισμά της ήταν σχεδόν ακριβώς το ίδιο μεταξύ των ψηφοφόρων άνω των 65 ετών. Είναι η πρώτη φορά που δημοσκόπηση καταγράφει την RN να προηγείται στους «γκριζομάλληδες ψηφοφόρους».

Υπάρχει, ωστόσο, ένα ακόμη ζήτημα που είναι κρίσιμο για τους μεγαλύτερους σε ηλικία ψηφοφόρους: η οικονομική σταθερότητα.

Η οικονομική πολιτική της RN παραμένει ένα αντιφατικό μείγμα υψηλών κοινωνικών δαπανών και χαμηλής φορολογίας, ελεύθερης αγοράς και κρατικών παρεμβάσεων. Ο Μπαρντελά προσπάθησε να μετακινήσει το κόμμα προς μια πιο παραδοσιακή δεξιά πολιτική χαμηλής φορολογίας και μια πιο μεταρρυθμιστική προσέγγιση απέναντι στην ΕΕ, αντλώντας έμπνευση από την πρωθυπουργό της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι.

Η επιστροφή της Λε Πεν, όμως, σημαίνει και επιστροφή στον «Μαρινόμικς» και σε μια πολιτική που επιδιώκει να υπονομεύσει την ΕΕ εκ των έσω. Με το γαλλικό χρέος στα 3,5 τρισ. ευρώ και τη χώρα να βρίσκεται μονίμως στα πρόθυρα δημοσιονομικής κρίσης, η προοπτική μιας ακροδεξιάς κυβέρνησης ενδέχεται να τρομάξει τους μεγαλύτερους σε ηλικία και τους οικονομικά πιο ευκατάστατους ψηφοφόρους.

Η Λε Πεν θα έχει μια προφανή απάντηση. «Ο Μακρόν σας εξαπάτησε δύο φορές με τα ωραία του λόγια», θα πει. «Δείτε πού σας οδήγησε αυτό: σε άλλο 1 τρισ. ευρώ χρέους. Ηρθε η ώρα να δώσετε μια ευκαιρία σε μια γυναίκα που πατάει στη γη. Δύσκολα θα μπορούσα να τα πάω χειρότερα».

Θα μπορούσε, όμως. Πολύ, πολύ χειρότερα.

Ο Μουτζτάμπα Ραχμάν είναι διευθύνων σύμβουλος για την Ευρώπη στην Eurasia Group, εταιρεία συμβούλων σε θέματα πολιτικού κινδύνου.