Ερωτας στα χρόνια των likes

Πίσω στο μακρινό 2008, ένας ερωτευμένος 17χρονος απέκτησε το τηλέφωνο του κοριτσιού που τότε νόμιζε πως ήταν ο έρωτας της ζωής του. Εκεί που καθόταν με τους κολλητούς του σε μία καφετέρια της Αθήνας, βγάζει το Nokia κινητό του και τους λέει: «Θα της στείλω μήνυμα». Κι αμέσως οι φάπες πέφτουν βροχή με τους φραπέδες να πετάγονται από το τραπέζι. «Θα την πάρεις τηλέφωνο ρε μπαγλαμά». (Άλλη λέξη από Μ χρησιμοποίησαν).

Οκτώ χρόνια αργότερα, ένας 25χρονος κοιτούσε το απαρχαιωμένο του iPhone καθισμένος ολομόναχος στο παγωμένο και μικροσκοπικό του διαμέρισμα στο Λονδίνο. Το πήρε απόφαση, θα κατεβάσει Tinder.

Πριν πατήσει Install θυμόταν πόσο ντροπιαστικό – κι επικίνδυνο – θεωρείτο το internet dating. «Είναι γεμάτο αποτυχημένους, μόνο άσχημες έχει εκεί κι αν βρεις καμία ωραία θα είναι σίγουρα ψεύτικο προφίλ και θα καταλήξεις σε χαντάκι».

Αλλά αφού κατέβασε το app γρήγορα κατάλαβε πως εισχώρησε στο υπόλοιπο της ερωτικής ζωής. Της δικής του και του υπόλοιπου πλανήτη.

Εννιά χρόνια αργότερα ένας 34χρονος ψηφιακός νομάς κάθεται σ’ ένα ολλανδικό αεροδρόμιο και κοιτάει την οθόνη του καινούργιου του λάπτοπ με απόλυτο τρόμο, λίγο πριν από τις πιο κρίσιμες αμερικανικές εκλογές των τελευταίων γενιών. Πετάγεται τότε ένα άρθρο που λέει ότι ο νεότερος γιος του Ντόναλντ Τραμπ στόχευσε το περίφημο manosphere για ψήφους.

Κι έτσι απλά ο κόσμος απέκτησε τον πρώτο πλανητάρχη που εκλέχθηκε χάρη στο modern dating – και τα στοιχεία δείχνουν πως εξαιτίας των dating apps οι υποφέρουν περισσότερο από τις γυναίκες.

Εφαρμογές όπως το Tinder, Bumble και Hinge δείχνουν ότι οι άνδρες κάνουν like τουλάχιστον στο 53% των προφίλ που συναντούν. Ενώ οι γυναίκες είναι πολύ πιο επιλεκτικές κάνοντας το ίδιο μόνο στο 12% των αρσενικών προφίλ. Επομένως το ποσοστό των matches είναι δέκα φορές υψηλότερο για τις γυναίκες.

Αυτό δημιουργεί ένα πολύ επικίνδυνο αποτέλεσμα: γυναίκες αποκτούν υπερβολικά πολλές επιλογές που τους δίνουν την παραπλανητική ιδέα ότι πάντοτε υπάρχει κάτι καλύτερο – ειδικά σε εκείνες που είναι ιδιαίτερα ελκυστικές – και έτσι απορρίπτουν.

Ας υποθέσουμε ότι είμαστε σε δύο παγωτατζίδικα που μας δίνουν τη δυνατότητα να διαλέξουμε τρεις μπάλες σε ένα κύπελλο. Το ένα κατάστημα έχει δέκα γεύσεις. Το άλλο έχει 100…

Αλλά και η επιπολαιότητα των ανδρών στις εφαρμογές εξαφανίζεται μόλις επιτέλους βγουν ραντεβού, όπου γίνονται πολύ επιλεκτικοί, ειδικά στην αναζήτηση σχέσης. Λόγω αυτής της προχειρότητας στις εφαρμογές, συχνά γυναίκες που δεν τραβούν ιδιαίτερη προσοχή εκτός apps αποκτούν την ψευδαίσθηση πως αντιθέτως είναι εξαιρετικά δημοφιλείς.

Κάτι που δεν επαληθεύεται στην εν γένει πραγματική ζωή που σημαίνει πως πολλές αποκτούν μία λανθασμένη ιδέα σχετικά με τις δυνατότητές τους.

Ο καθηγητής του New York University (NYU) Σκοτ Γκάλογουεϊ ανέλυσε επανειλημμένως τη θεωρία του 90/10, που βρίσκει πως στα dating apps το 90% των γυναικών ελκύεται μόνο από το 10% των ανδρών. Ο καθηγητής μάλιστα αστειεύτηκε πως αν το ζευγάρωμα ήταν χώρα, τότε θα ήταν πιο άνιση από τη Βενεζουέλα!

Ο Γκάλογουεϊ επίσης ισχυρίστηκε πως ο μέσος άνδρας χρειάζεται να κάνει 200 likes για μία συνάντηση και τέσσερα εκ των πέντε ραντεβού θα τον απορρίψουν με τη μέθοδο του ghosting – συμπεριφορά που βλέπει ένα άτομο να αγνοεί πλήρως ένα άλλο ξαφνικά και χωρίς εξήγηση.

Ο καθηγητής συμπέρανε πως τα παραπάνω ωθούν σε προβληματικές, δυνητικά επικίνδυνες συμπεριφορές. Το δημοφιλές 10% συχνά αποκτά ναρκισσιστικές τάσεις διότι η βεβαιότητα της εύρεσης ερωτικού συντρόφου το εμποδίζει να βελτιωθεί. Και το αμελημένο 90% εκτίθεται σε ακόμη χειρότερη μοίρα σε έναν κόσμο που γίνεται ολοένα και πιο ψηφιακός.

Άνδρες που αισθάνονται ότι «απορρίπτονται» μπορεί να φτάσουν σε τέτοια απελπισία, που η προσπάθειά τους να εκλογικεύσουν την ερωτική τους απογοήτευση είναι ικανή να τους οδηγήσει στις απλοποιημένες και παραπλανητικές «λύσεις» του διαβόητου manosphere, που χαρακτηρίζεται για τον σεξισμό, τον ρατσισμό και τις βίαιες τάσεις του.

Ηγέτης αυτού του κινήματος θεωρείται ο περιβόητος Αντριου Τέιτ, που έχει χαρακτηρίσει ο ίδιος τον εαυτό του μισογύνη, έχει μιλήσει ανοιχτά υπέρ της βίας κατά των γυναικών και κατηγορείται για βιασμό, εμπόριο λευκής σαρκός και σωματική βλάβη – ο ίδιος αρνείται όλες τις κατηγορίες – ενώ πουλά online «μαθήματα» αρρενωπότητας σε ευάλωτους άνδρες με την υπόσχεση πως θα τους μετατρέψει σε Alpha Males «όπως εκείνον». Το αποτέλεσμα αυτού του φαινομένου οδηγεί ήδη πληγωμένους άνδρες σε μια ζωή μίσους, μιζέριας και κυρίως μοναξιάς.

Ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο του manosphere είναι ότι η πλειοψηφία των μελών είναι νέοι άνδρες ή κι έφηβοι. Ο Γκάλογουεϊ ισχυρίζεται πως λόγω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης το 45% των ανδρών μεταξύ της ηλικίας των 18 με 25 δεν έχει προσεγγίσει ποτέ γυναίκα από κοντά, ενώ στις ΗΠΑ μόνο το ένα τρίτο των ανδρών κάτω των 30 έχει κάνει σεξ τους τελευταίους 12 μήνες.

Τα παραπάνω οδήγησαν σε ένα άλλο επικίνδυνο κίνημα, τους incels, τους αυτοαποκαλούμενους Ακούσια Αγαμους, οι οποίοι ποτέ δεν μπόρεσαν να έρθουν σε σεξουαλική επαφή. Η λέξη γεννήθηκε το 1997 προς έκπληξη όλων από μια γυναίκα ονόματι Αλάνα που ξεκίνησε μία έρευνα.

Αλλά το κίνημα απέκτησε σάρκα και οστά το 2014 με τη φονική επίθεση του Ελιοτ Ρότζερ στην Καλιφόρνια που κατέληξε στον θάνατο έξι ατόμων και τον τραυματισμό 14. Ο Ρότζερ, που κατηγορούσε αποκλειστικά γυναίκες για το ότι ήταν ακόμη παρθένος στην ηλικία των 22 κι αρχικά σκόπευε να δολοφονήσει φοιτήτριες συγκεκριμένης αδελφότητας του πανεπιστημίου του, αυτοκτόνησε και πέρασε στην ιστορία ως ο Βασιλιάς των Incels – ένας τίτλος που ακόμη εμπνέει παρόμοιους νέους.

Ενώ δεν υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία σχετικά με βίαιες επιθέσεις των Ιncels, ευρήματα του Violence Prevention Project που μελετά τις μαζικές δολοφονίες στις ΗΠΑ δείχνουν πως το 98% των δολοφόνων είναι νεαροί άνδρες μεταξύ της ηλικίας των 18 με 22 και η ζωή πολλών χαρακτηριζόταν από το έντονο στοιχείο της μοναξιάς.

Κι ευρήματα δείχνουν πως παρόμοιοι νέοι ταυτίζονται με ακροδεξιά κινήματα όπως το MAGA του Τραμπ, που έχει υιοθετήσει ιδεολογίες που υπόσχονται σε απογοητευμένους άνδρες να ανακαλύψουν εκ νέου τη δήθεν χαμένη τους αρρενωπότητα απέναντι στην υποτιθέμενη «χούντα της πολιτικής ορθότητας».

Τα παραπάνω στοιχεία δείχνουν πως οι γυναίκες νομίζουν ότι είναι μονίμως σε μεγάλη ζήτηση, αλλά από την άλλη μεριά οι άνδρες νιώθουν ανεπιθύμητοι ή και αόρατοι σε μία κοινωνία όπου η απόρριψη είναι συνεχής και σε άλλους τομείς όπως η αγορά εργασίας, η εύρεση κατοικίας και η κάλυψη υγείας.

Οι άνδρες δεν είναι φυσικά αθώοι για την ερωτική τους αποτυχία. Ερευνα του Pew Research Center δείχνει ότι το 57% των γυναικών μεταξύ της ηλικίας των 18 με 34 λαμβάνει ανεπιθύμητες κι άσεμνες εικόνες, το 60% υπόκειται σε αθέμιτη επικοινωνία από άνδρες στους οποίους έχουν εκφράσει την απόφασή τους να μην προχωρήσουν μαζί τους και το 88% βιώνει σεξουαλική παρενόχληση στα dating apps. Κι αυτό, ενώ οι γυναικοκτονίες αυξάνονται: το ποσοστό της αύξησής τους τα τελευταία δέκα χρόνια στην Ελλάδα φτάνει το 36,1%.

Και η «άνεση» των dating apps, που δίνουν τη δυνατότητα σε όλους να αναζητήσουν το ταίρι τους από τον καναπέ με τις πιτζάμες, όπως όταν παραγγέλνουν φαγητό, αφαιρεί την αναγκαιότητα των ανδρών να προσπαθήσουν να βρουν σύντροφο. Οπως δηλαδή έκαναν παλιά, όταν πλένονταν, χτενίζονταν και μάθαιναν πώς να μιλούν σε μία γυναίκα. Πρόσφατα στοιχεία του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ δείχνουν πως η συντριπτική πλειοψηφία των παντρεμένων ζευγαριών στην Αμερική γνωρίστηκε online. Το 2024 το 61,13% γνωρίστηκε μέσω social media, εν αντιθέσει με το 13,75%, το 4,68% και το 0,7% που συστήθηκαν χάρη σε κοινές παρέες, κέντρα διασκέδασης (βλ. μπαρ) και πανεπιστήμιο αντίστοιχα.

Την ίδια στιγμή, έρευνα των «Financial Times» δείχνει πως από την ίδρυση των iPhone το 2007, το ποσοστό γεννήσεων μειώθηκε δραματικά παγκοσμίως.

Αλλά και πρόσφατη έρευνα της εφημερίδας «The Observer» δείχνει πως τα dating apps αναγκάζουν χρήστες να αγοράσουν συνδρομές δυσκολεύοντάς τους να βρουν ταίρι μέσω της δωρεάν οδού. Πηγή μάλιστα δήλωσε στην εφημερίδα πως ο αλγόριθμος είναι προγραμματισμένος να κρατάει άτομα επίτηδες στην εφαρμογή με το να τους αποτρέπει να βρουν αυτό που ψάχνουν.

Κι έτσι σήμερα ένας 36χρονος με το τελευταίο iPhone γυρίζει στους κολλητούς του και τους λέει πως θα στείλει μήνυμα στη γυναίκα που νομίζει πως είναι ο έρωτας της ζωής του αλλά δεν έχει γνωρίσει ποτέ από κοντά. Και οι φίλοι του τον χτυπούν ελαφρά στην πλάτη.