Ένα υποθετικό σενάριο δολιοφθοράς

Το Great Sea Interconnector δεν είναι απλώς ένα συνδετικό καλώδιο στον βυθό της Ανατολικής Μεσογείου. Είναι ένα έργο με ενεργειακή, οικονομική, ευρωπαϊκή και, αναπόφευκτα, γεωπολιτική σημασία. Και ακριβώς γι’ αυτό αξίζει να εξετάσουμε ένα υποθετικό σενάριο που μοιάζει σχεδόν ακραίο.

Το καλώδιο ποντίζεται. Ενα άγνωστο υποβρύχιο drone προσεγγίζει την περιοχή. Λίγο αργότερα διαπιστώνεται σοβαρή καταστροφή. Δεν υπάρχει πλοίο που να μπορεί να ταυτοποιηθεί ως δράστης. Δεν υπάρχει πλήρωμα. Δεν υπάρχει άμεση απόδειξη για το ποιος έδωσε την εντολή.

Το πρώτο ερώτημα θα είναι: Ποιος το έκανε;

Το πραγματικά επικίνδυνο, όμως, θα είναι ότι κανείς ίσως δεν θα μπορεί να απαντήσει.

Αθήνα και Λευκωσία θα πρέπει αρχικά να αποκλείσουν το ατύχημα ή την τεχνική αστοχία. Εάν, όμως, τα στοιχεία δείξουν σκόπιμη ενέργεια, τότε το περιστατικό θα μετατραπεί αμέσως από τεχνικό πρόβλημα σε ζήτημα εθνικής και ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Η Τουρκία θα βρεθεί σχεδόν αυτόματα στο επίκεντρο των υποψιών. Οχι επειδή αυτό θα αποδεικνύει ολοφάνερη τουρκική εμπλοκή, αλλά γιατί το περιστατικό θα συμβεί μέσα σε ένα ήδη φορτισμένο γεωπολιτικό περιβάλλον. Η Αγκυρα, από την πλευρά της, θα μπορούσε να καταγγείλει προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων σε θαλάσσιες περιοχές που θεωρεί «αμφισβητούμενες».

Κάπου εδώ βρίσκεται η παγίδα: δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε ποιος έκανε το σαμποτάζ για να αρχίσει μια κρίση. Αρκεί να πιστεύει η μία πλευρά ότι το γνωρίζει η άλλη.

Η παρουσία πολεμικών πλοίων για την προστασία των εργασιών θα αύξανε την ασφάλεια, αλλά ταυτόχρονα και τον κίνδυνο ενός επικίνδυνου επεισοδίου. Ενας ελιγμός, μια λανθασμένη εκτίμηση, μια διαρροή πληροφοριών θα μπορούσαν να αλλάξουν μέσα σε λίγες ώρες το περιβάλλον.

Το Ισραήλ θα είχε επίσης ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Οχι κατ’ ανάγκην με εμφανή στρατιωτική παρουσία, αλλά μέσω πληροφοριών, δορυφορικής επιτήρησης και αξιολόγησης θαλάσσιων κινήσεων. Ετσι, ένα κατεστραμμένο καλώδιο θα μπορούσε να αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη γεωπολιτική διάσταση.

Και υπάρχει κάτι ακόμη πιο ανησυχητικό: η τυχόν δεύτερη επίθεση.

Η πρώτη μπορεί να παραμείνει ασαφής. Η δεύτερη, όμως, ενώ ήδη θα έχουν αναπτυχθεί πολεμικά πλοία και θα έχει αυξηθεί η ένταση, θα μπορούσε να οδηγήσει κάθε πλευρά σε βεβαιότητες. Και τότε το λάθος μπορεί να γίνει στρατιωτικό γεγονός.

Δεν αποκλείεται, άλλωστε, ο δράστης να μην είναι ούτε η Ελλάδα, ούτε η Τουρκία, ούτε το Ισραήλ. Ενας τρίτος παράγοντας θα μπορούσε να επιδιώκει ακριβώς αυτό: να αξιοποιήσει τις υπάρχουσες αντιθέσεις και να οδηγήσει την Ανατολική Μεσόγειο σε αποσταθεροποίηση.

Γι’ αυτό η προστασία του GSI πρέπει να σχεδιαστεί πριν από το πρώτο περιστατικό. Επιτήρηση του θαλάσσιου χώρου, υποθαλάσσιοι αισθητήρες, μη επανδρωμένα μέσα, ανταλλαγή πληροφοριών και σαφείς κανόνες αντίδρασης.

Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να ποντιστεί το καλώδιο. Είναι να μη δοθεί σε ένα άγνωστο drone η δυνατότητα σαμποτάζ. Γιατί τότε το πραγματικό θύμα δεν θα είναι το καλώδιο. Θα είναι η σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου.

Ο δρ Δημήτρης Σταθακόπουλος είναι διεθνολόγος-οθωμανολόγος

Keywords
Τυχαία Θέματα