ΕΕ: Γερμανικό τελεσίγραφο, ευρωπαϊκός εμφύλιος

Σε τροχιά σύγκρουσης φαίνεται να εισέρχονται οι ούτως ή άλλως εξαιρετικά δύσκολες διαπραγματεύσεις για τον επόμενο ευρωπαϊκό επταετή προϋπολογισμό, λίγες μόνο μέρες πριν από την αναμενόμενη παρουσίαση από την ιρλανδική προεδρία ενός διαπραγματευτικού πλαισίου που θα αποτελέσει τη βάση για την συζήτηση ανάμεσα στους ευρωπαίους ηγέτες στο επικείμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στα μέσα Οκτωβρίου.

Αφορμή αποτέλεσε η πιο πρόσφατη προσπάθεια διατύπωσης μιας ακόμη πιο σκληρής θέσης από τους «φειδωλούς» (frugals) της ΕΕ, οι οποίοι ζητούν από την ιρλανδική προεδρία να περικόψει τον επόμενο μακροπρόθεσμο

Συγκεκριμένα, οι ηγέτες έξι κρατών-μελών – Γερμανίας, Αυστρίας, Δανίας, Φινλανδίας, Ολλανδίας και Σουηδίας – που είναι καθαροί συνεισφέροντες στον προϋπολογισμό της ΕΕ, με επιστολή προς τον ιρλανδό πρωθυπουργό Μιχόλ Μάρτιν, που έχουν δει «ΤΑ ΝΕΑ», ξεκαθαρίζουν ότι «εάν το ιρλανδικό πλαίσιο διαπραγμάτευσης πρόκειται να αποτελέσει τη βάση για περαιτέρω συζητήσεις, πρέπει να καθορίζει έναν συνολικό όγκο που να μπορεί να χρηματοδοτηθεί ρεαλιστικά από εκείνους που επωμίζονται το κύριο οικονομικό βάρος», ενώ τονίζουν ότι «το ζήτημα αυτό δεν μπορεί να αναβληθεί».

Οι «6» είχαν άλλωστε απορρίψει κατηγορηματικά και με σκληρή γλώσσα τον περασμένο Ιούνιο και το διαπραγματευτικό πλαίσιο που είχε παρουσιάσει η Κύπρος, η οποία ασκούσε τότε στην προεδρία της ΕΕ, όπου προβλεπόταν μείωση κατά 2% του προϋπολογισμού που είχε προτείνει η Κομισιόν ύψους σχεδόν 2 τρισ. ευρώ.

«Η πρόταση θα πρέπει να μειωθεί κατά αρκετές εκατοντάδες δισ. ευρώ. Ολες οι κατηγορίες δαπανών πρέπει να συμβάλουν σε αυτές τις εξοικονομήσεις» σημειώνουν στην επιστολή, χαρακτηρίζοντας την πρόταση της Κομισιόν «μη ρεαλιστική». Παράλληλα, οι «6», που αυτοαποκαλούνται «μοντερνιστές», προσδιορίζουν και τους τομείς στους οποίους πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στη χρηματοδότηση: ασφάλεια και άμυνα, ανταγωνιστικότητα, καινοτομία και αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης.

Στην απέναντι πλευρά βρίσκονται οι επονομαζόμενοι «φίλοι της Συνοχής», οι 17 χώρες-μέλη της Κεντρικής, Ανατολικής και Νότιας Ευρώπης, μεταξύ τους και η Ελλάδα, οι οποίες αναγνωρίζουν μεν τις νέες προκλήσεις, όπως την ασφάλεια και την άμυνα, επιμένουν όμως ότι η χρηματοδότησή τους δεν πρέπει να γίνει εις βάρος των «παραδοσιακών» τομέων, της σύγκλισης και των περιφερειακών κονδυλίων.

Ζητούν «φιλόδοξο» προϋπολογισμό και πιέζουν για τη διατήρηση της ισχυρής στήριξης προς την ΚΑΠ, τα κονδύλια για την αλιεία, καθώς και για την Πολιτική Συνοχής, θέσεις που εξέφρασαν εκ νέου σε συνάντηση που διοργάνωσε στις 21 Σεπτεμβρίου στις Βρυξέλλες ο υφυπουργός Εξωτερικών, Τάσος Χατζηβασιλείου.

Οπως φάνηκε και από συνέντευξη που έδωσε στα «ΝΕΑ» την περασμένη εβδομάδα ο Λιθουανός υπουργός, Σιγκίτας Μίτκους, θα είναι δύσκολο για πολλές χώρες της ΕΕ να δεχτούν περικοπές εκατοντάδων δισ. από τον επόμενο προϋπολογισμό.

Η επιστολή των «έξι» αναδεικνύει για άλλη μία φορά ότι το διακύβευμα είναι μεγάλο, ενώ η προθεσμία για επίτευξη συμφωνίας μέχρι το τέλος του έτους που έχει θέσει ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ενόψει και των κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων σε μεγάλα κράτη-μέλη το 2027, φαίνεται ασφυκτική.

Από την πλευρά του, πάντως, ο στόχος παραμένει σταθερός – σε αυτό, άλλωστε, «συμφώνησαν όλοι οι ηγέτες» κατά τη διάρκεια του κύκλου επισκέψεων που έκανε στις πρωτεύουσες της ΕΕ, όπως διαβεβαιώνει στα «ΝΕΑ» η εκπρόσωπος Τύπου του.

«Στο διάστημα που μεσολαβεί έως το τέλος του έτους, το αργότερο, ο στόχος θα είναι να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ του συνόλου των εθνικών θέσεων και μιας ισορροπημένης συνολικής συμφωνίας, η οποία θα είναι αποδεκτή από όλους και επωφελής για την Ευρώπη» επεσήμανε η Μαρία Τομάσικ. «Είναι απολύτως φυσιολογικό, σε αυτή τη φάση των διαπραγματεύσεων, τα κράτη-μέλη να υπερασπίζονται και να επαναδιατυπώνουν τις θέσεις τους. Ολα τα κράτη-μέλη πράττουν αναλόγως».

Ο Κόστα θα προσπαθήσει να γεφυρώσει εκ νέου τις διαφορές κατά τις συνήθεις προπαρασκευαστικές του τηλεφωνικές κλήσεις με τους ηγέτες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής στις 15-16 Οκτωβρίου, ενώ επίκειται συνάντηση την επόμενη Παρασκευή με έναν εκ των «φειδωλών» τον ολλανδό πρωθυπουργό στη Χάγη, τον οποίο δεν έχει ακόμη συναντήσει στο πλαίσιο της περιοδείας του, όπως άλλωστε και την ηγεσία της Σουηδίας λόγω εκλογών.

Σημειώνεται ότι εκτός από τη συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Οκτωβρίου, αναμένεται ότι οι ευρωπαίοι ηγέτες θα συναντηθούν εκ νέου τον Νοέμβριο – αν και δεν έχει ακόμη επισημοποιηθεί η ημερομηνία – καθώς και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου, το οποίο θα διαρκέσει «όσες μέρες χρειαστεί» προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία.

Κατά πληροφορίες, οι συζητήσεις στο επικείμενο Συμβούλιο θα επικεντρωθούν στην αναζήτηση αποδεκτής σύνθεσης νέων ιδίων εσόδων, ώστε να βρεθούν νέες πηγές πόρων για το επόμενο ΠΔΠ, μειώνοντας έτσι την ανάγκη επιβάρυνσης των χωρών που αποτελούν τους καθαρούς συνεισφορείς. Αλλωστε, και η ιρλανδική προεδρία βλέπει ότι οι ίδιοι πόροι θα μπορούσαν να γεφυρώσουν το χάσμα, ενώ σαφές μήνυμα υπέρ τους έστειλε η Φον ντερ Λάιεν στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ενωσης.

Οι ίδιοι πόροι αποτελούν ένα από τα στοιχεία, που θεωρεί απαραίτητα ο Κόστα για μια συμφωνία, μαζί με το συνολικό μέγεθος και την κατανομή του προϋπολογισμού και το ύψος των εθνικών συνεισφορών. Ομως, και στην περίπτωση των ιδίων πόρων, η οποία μάλιστα απαιτεί ομοφωνία στη λήψη απόφασης, υπάρχουν έντονες διαφωνίες ως προς το είδος τους, κάτι που δεν βλέπουν θετικά οι «φειδωλοί», όπως φαίνεται στην επιστολή τους, οι οποίοι απορρίπτουν κατηγορηματικά και τη λύση του κοινού χρέους, που είχαν φέρει στο τραπέζι ο γάλλος πρόεδρος και ο έλληνας Πρωθυπουργός. «Ο κοινός δανεισμός δεν μπορεί να αποτελεί την απάντηση» δηλώνουν στην επιστολή τους οι «έξι».