Δυσκολεύει η μείωση επιτοκίων

Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Ντένις Χίλι (υπουργός Οικονομικών των Εργατικών την περίοδο 1974-79 και υπουργός Αμυνας στο διάστημα 1964-70, στις κυβερνήσεις του Χάρολντ Ουίλσον) δεν έχουν πολλά κοινά. Ενας από τους πιο σημαντικούς πρωθυπουργούς τον οποίο η Βρετανία δεν απέκτησε ποτέ δεν μοιάζει παρά σε πολύ λίγα με εκείνον τον οποίο αρκετοί ιστορικοί αντιμετωπίζουν ως έναν από τους χειρότερους ενοίκους του Λευκού Οίκου.

Παρ’ όλ’ αυτά, ο Τραμπ καλό είναι να μάθει από τους συμβούλους του πως οφείλει να μάθει τον πρώτο νόμο του Χίλι για τις τρύπες – από τη στιγμή που κανείς έχει πέσει μέσα σε μία

Αντί να το κάνει, ωστόσο, αφότου είδε το Ανώτατο Δικαστήριο να ακυρώνει τους σαρωτικούς δασμούς του σε διεθνές επίπεδο, ο Τραμπ έβγαλε το φτυάρι του, ανακοινώνοντας έναν νέο δασμό με γενική ισχύ για όλο τον πλανήτη – αρχικά της τάξης του 10%, τον οποίο στη συνέχεια αύξησε σε 15%. Αυτό είναι κάτι που μπορεί να έφτιαξε τη διάθεση του προέδρου, μετά το πλήγμα που δέχθηκε από τους κορυφαίους δικαστές των ΗΠΑ, ενέχει όμως τον κίνδυνο να λειτουργήσει ως μπούμερανγκ υπονομεύοντας τις ελπίδες του για δραστικές μειώσεις επιτοκίων φέτος.

Ο εμπορικός πόλεμος, ο οποίος συνοδεύτηκε από την προτροπή προς τις επιχειρήσεις να παράγουν τα προϊόντα τους στις ΗΠΑ εφόσον γνωρίζουν ότι αυτό θα είναι καλό για τις ίδιες, αποτελεί μια από τις εμβληματικές πολιτικές του Τραμπ. Η λογική στη βάση της είναι η δημιουργία ευημερίας και μακροπρόθεσμων ευκαιριών μέσω της προσέλκυσης περισσότερων επενδύσεων και καινοτομίας στις ΗΠΑ, κάτι που θα αυξήσει τα εισοδήματα.

Με τον νέο δασμό του 15%, οι αμερικανοί εισαγωγείς θα κληθούν να πληρώσουν υψηλότερες τιμές για τα εισαγόμενα προϊόντα, κάτι που θα έχει επίπτωση στον πληθωρισμό. Από την πλευρά του, ο Τραμπ κατέστησε σαφές προς τον νέο επικεφαλής της Fed, Κέβιν Γουόρς ότι «αναμένει τα επιτόκια να μειωθούν δραστικά. Ο Γουορς, ωστόσο, βαδίζει επί ξυρού ακμής, καθώς η Fed εμφανίζεται διχασμένη – τα πρακτικά από την τελευταία συνεδρίαση δείχνουν πως ορισμένοι αξιωματούχοι της θέτουν το ερώτημα κατά πόσο θα απαιτηθούν αυξήσεις επιτοκίων σύντομα προκειμένου να παραμείνει υπό έλεγχο ο πληθωρισμός, ενώ άλλοι αναμένουν μειώσεις.

Το σίγουρο είναι πως μια αύξηση από την πλευρά της Fed θα προκαλούσε την έκρηξη του ανά πάσα στιγμή εύφλεκτου Τραμπ. Μόλις τον περασμένο μήνα είπε στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ ότι έκανε λάθος στην εκτίμησή του ότι οι αγορές υποχώρησαν όταν οι ΗΠΑ έκαναν λόγο για «εξαιρετικό τρίμηνο, εξαιρετικό μήνα και εξαιρετικά κέρδη», επειδή ακριβώς οι επενδυτές θεώρησαν πως το αποτέλεσμα θα είναι μια αύξηση στα επιτόκια.

Η παραπάνω πολιτική αβεβαιότητα ενέχει τον κίνδυνο υπονόμευσης του δολαρίου και ευρύτερα των αγορών στη διάρκεια του 2026. Με έναν πρόεδρο δε ο οποίος σκάβει χαρακώματα για να διεξαγάγει τον εμπορικό του πόλεμο, ο Γουόρς ενδέχεται να χρειαστεί τεράστια προσπάθεια για να πείσει τους υπόλοιπους στην επιτροπή της Fed να ψηφίσουν υπέρ της μείωσης των επιτοκίων.

Παρ’ όλ’ αυτά, θα μπορούσε να θυμάται ένα ακόμη απόφθεγμα του Χίλι: «Δεν μπορούμε να ελπίζουμε σε πλήρη απασχόληση και να τη διατηρήσουμε μέχρις ότου έχουμε κυριαρχήσει απέναντι στον πληθωρισμό».