Δεν είμαι εδώ βρε αδελφέ

Κυκλοφορεί ένα ανέκδοτο στον κόσμο του θεάτρου, σχετικό με τον Αλέξη Μινωτή. Βέβαια, ποτέ δεν ξέρουμε αν κάτι που κυκλοφορεί από στόμα σε στόμα έχει διατυπωθεί ακριβώς έτσι, πάντως το συγκεκριμένο ταιριάζει απόλυτα με το λανγκάζ και τον χαρακτήρα του Μινωτή.

Συνέβη στην Επίδαυρο, τη δεκαετία του 1980. Νεαρή σκηνοθέτις αυτοσυστήνεται στον κορυφαίο θεατράνθρωπο και αρχίζει να του απαριθμεί, με παραληρηματικό σχεδόν λόγο, τα επιτεύγματά της. Και έχω κάνει αυτό και έχω κάνει το άλλο και είμαι η πρώτη

Εκείνος την ακούει αμίλητος κοιτώντας το κενό, εκείνη εξακολουθεί να μιλάει, εκείνος εξακολουθεί να κοιτάει το κενό μέχρι που κάποια στιγμή λέει με τη χαρακτηριστική φωνή του, απευθυνόμενος επίσης στο κενό: «Δεν είμαι εδώ βρε αδελφέ».

Δεν έχω ακούσει πιο ευρηματικό, πιο «χειρουργικό» τρόπο, για να διατυπώσει κάποιος την απόσταση που παίρνει απ’ όσα συμβαίνουν γύρω του, όχι από γενική αδιαφορία (δεν θα μπορούσε ο Μινωτής να αδιαφορεί για τα νέα πρόσωπα στο θέατρο), αλλά από μία αίσθηση ότι αυτό που γίνεται, όπως γίνεται, έχει ξεφύγει από τις νόρμες, τη δεοντολογία και τις αρχές που γνωρίζει ο ίδιος. Ενώ είσαι παρών δηλαδή, να δηλώνεις την απουσία σου.

Αυτό το «Δεν είμαι εδώ βρε αδελφέ», το νιώθω όλο και πιο συχνά τον τελευταίο καιρό. Ναι, ξέρω, η δουλειά μου είναι να αποκωδικοποιώ την επικαιρότητα με τους τρέχοντες όρους της. Ολο και πιο συχνά, όμως, διαπιστώνω ότι η επικαιρότητα δεν αποτυπώνει ακριβώς την πραγματικότητα. Μια «μεταπραγματικότητα» περισσότερο φωτίζει, όχι δηλαδή το τι ακριβώς συμβαίνει, αλλά το πώς παρουσιάζεται ότι συμβαίνει, μετακινώντας τον προβολέα από την ουσία στα παραφερνάλιά της.

Ναι, είμαι εδώ για τα αιτήματα των μαθητών σε ό,τι αφορά την κατάσταση των σχολικών κτιρίων ή την ανεπάρκεια του διδακτικού προσωπικού, παρούσα και όταν το κόστος της φοιτητικής στέγης αποτρέπει παιδιά από το να συνεχίσουν τις σπουδές τους, αλλά δεν είμαι εδώ βρε αδελφέ όταν διαπιστώνω ότι δεν θίγονται θέματα που αφορούν την ουσία της Παιδείας.

Η θέση κατάταξης στην PISA δεν ενοχλεί μαθητές και φοιτητές; Δεν αισθάνονται ότι τους προσβάλλει; Προχθές έβλεπα ένα τηλεοπτικό ριάλιτι όπου συμμετέχουν νέα παιδιά· όμορφα, συμπαθέστατα, να τα βλέπεις και να ανοίγει το μάτι σου. Ενα μια χαρά αγόρι λοιπόν, σχολίαζε με κάποια συμπαίκτριά του μία φωτογραφία της, όπου υποτίθεται ότι θα έπρεπε να αποτυπώνει την αγνότητα. «Εδώ φαίνεσαι πολύ αγνή, βγάζεις μεγάλη άγνοια» της έλεγε.

Ε, εγώ γι’ αυτήν τη σχεδόν συγκινητική «άγνοια» θα κατέβαινα στους δρόμους να διαμαρτυρηθώ για το πώς ασφυκτιούν τα νέα παιδιά στην προσπάθειά τους να διατυπώσουν τη σκέψη τους. Διότι όταν κάνεις λέξεις τις σκέψεις σου, μόνο τότε μπορείς να τις βάλεις απέναντί σου, να τις διαχειριστείς και να τις επικοινωνήσεις. Δεν είπε στο ντούκου ο Βίτγκενσταϊν ότι τα όρια της γλώσσας μου είναι τα όρια του κόσμου μου.

Δεν είμαι εδώ βρε αδελφέ όταν βλέπω τον Αδωνη Γεωργιάδη να χοροπηδά και να κραυγάζει, όπως δεν είμαι εδώ και κάθε φορά που κάποιος πολιτικός, απ’ όλο το ιδεολογικό φάσμα, εκφράζεται με κραυγές – προτιμώ τους βροντερούς ψίθυρους, έτσι έμαθα.

Δεν είμαι εδώ βρε αδελφέ, όταν βλέπω πολιτευόμενους να πηδάνε, σαν τις μελισσούλες, από κόμμα σε κόμμα. Οτι τι δηλαδή; Οταν βλέπουμε έναν παρουσιαστή, τον κρίνουμε, ως καλό ή κακό· δεν έχει σημασία το κανάλι, δηλαδή το σηματάκι πάνω αριστερά στην οθόνη. Ε, το ίδιο ακριβώς είναι.

Δεν είμαι εδώ βρε αδελφέ, όταν βλέπω αρχηγούς κομμάτων να παρουσιάζουν νέα στελέχη και, όταν πρόκειται για γυναίκες, να σχολιάζεται αποκλειστικά η εμφάνισή τους, πολύ περισσότερο όταν υποψιάζομαι ότι και γι’ αυτό επιλέγονται. Δεν είμαι εδώ βρε αδελφέ, όταν βλέπω πολιτικά ή δημόσια πρόσωπα να συνωθούνται στην «πόρτα» του Αλέξη Τσίπρα, περιμένοντας ένα νεύμα, για να περάσουν όπως τα μπακούρια στις ντίσκο της δεκαετίας του 1980.