Αφ’ υψηλού

Πριν από λίγες μέρες συνοδεύσαμε ένα ανιψάκι μας, του οποίου οι γονείς ζουν στο εξωτερικό, στο κέντρο παρουσίασης του Αυλώνα. Πολύ καλό σκηνικό για το μονόπρακτο της μέσης ελληνικής οικογένειας «Το παιδί μας πάει φαντάρος», αλλά δεν είναι αυτό το θέμα μου.

Τα περισσότερα παλικαράκια ήταν εκεί με στόχο την αναβολή, οι μανάδες τα ενθάρρυναν, οι περισσότεροι πατεράδες έβριζαν μέσα από τα δόντια τους τα παιδιά που είναι σήμερα μαμόθρεφτα και αναπολούσαν «ένδοξες» στιγμές της δικής τους θητείας. Ανάμεσά τους ένα παλικαράκι που φαινόταν σαστισμένο και χαμένο. Πιάσαμε την κουβέντα (είναι κάπως άβολο και σκληρό να παρουσιάζεσαι στον στρατό μόνος σου ακόμη και αν είναι για αναβολή), μας είπε τα ζόρια του και τον λόγο για τον οποίο θα ζητούσε να αναβληθεί η στράτευσή του.

Ο πατέρας είχε πεθάνει, η μάνα είχε μια σύνταξη γύρω στα εξακόσια ευρώ, στην οικογένεια υπήρχε και ένα κορίτσι στο Γυμνάσιο ακόμη. Το παιδί ήθελε να πάρει αναβολή για να δουλέψει, να συνεισφέρει στη συντήρηση της οικογένειάς του. Τα μάτια του σχεδόν βούρκωναν, καθώς μας έλεγε ότι είχε βρει μια «καλή» δουλειά, δηλαδή εξουθενωτικές συνθήκες και ωράρια, αλλά, τουλάχιστον, ένα αξιοπρεπές μεροκάματο· και ότι ήταν κρίμα να τη χάσει. Να δούλευε έναν χρόνο ακόμη ήθελε, να μάζευε κάτι, να ήταν πιο σίγουρος. (Για την ιστορία, την πήρε τελικά την αναβολή).

Αργά το βράδυ τις ίδιας μέρας, έπεσα σε ένα βίντεο της Ολγας και της Νίκης Σκιαδαρέση. Πρόκειται για τις δίδυμες κόρες της Μπέσυ Μάλφα και του Γεράσιμου Σκιαδαρέση, κορίτσια με ταλέντο στη μουσική που κάνουν καριέρα ως «Σκιαδαρέσες». Με επιτυχία, με κοινό που τις ακολουθεί και με, ήδη, δικό τους αποτύπωμα στην εναλλακτική μουσική σκηνή που είναι πια αρκετά μεγάλη.

Η Ολγα και η Νίκη λοιπόν, στο συγκεκριμένο βίντεο, δηλώνουν πολύ θυμωμένες με την προηγούμενη γενιά (δεν κατάλαβα ακριβώς τον λόγο), αλλά κυρίως με την έννοια της δουλειάς, ως αξία. «Η γενιά μας», λέει η μία – και συγγνώμη που δεν ξέρω ποια είναι ποια – «σκέφτεται αν είναι πια τόσο σημαντική η δουλειά […] Μάθαμε από τους παππούδες και τους μπαμπάδες μας ότι η δουλειά είναι ιερή, αλλά η δική μας γενιά που την αναγκάζουν να δουλεύει το αναθεωρεί αυτό […] Είναι πολύ πιο σημαντικό για τη ζωή μου να κάτσω και να δω μία ταινία που θα την ευχαριστηθώ από το να βγάλω δουλειά».

Σκέφτηκα τους γονείς τους. Εξαιρετικοί καλλιτέχνες και επαγγελματίες και οι δύο που, παρακολουθώντας την καριέρα τους, καταλαβαίνω ότι έκαναν δουλειές μόνο και μόνο για να μοσχαναθρέψουν αυτά τα παιδιά που σήμερα έχουν την πολυτέλεια να κάνουν το κέφι τους και να ακολουθούν το ταλέντο τους. Σκέφτηκα και το παλικαράκι στον Αυλώνα. Ποιος ξέρει, μπορεί κι αυτό να έχει ταλέντο στη μουσική, αλλά οι ανάγκες της ζωής δεν του επιτρέπουν ούτε καν να το ανακαλύψει. Μήπως λοιπόν και οι Σκιαδαρέσες, που έχουν τόση επιρροή στη νεολαία και μπράβο τους, πριν μιλήσουν εκ του ασφαλούς, να σκεφτούν όλα αυτά τα παιδιά εκεί έξω; Για τα οποία η δουλειά δεν είναι θέμα υπαρξιακό αλλά ο μόνος τρόπος να έχουν την άλλη μέρα ψωμί στο τραπέζι τους.