Στα άδυτα των χρηματιστηρίων

Στη διάρκεια των δεκαετιών του 1980 και 1990, οι Αμερικανοί ερωτεύθηκαν το χρηματιστήριο. Τα χρόνια της ανάπτυξης του 1960, είχαν ανεβάσει τις μετοχές. Πολλά νοικοκυριά όμως, φοβόντουσαν τις μετοχές των επιχειρήσεων εξαιτίας της οικονομικής στασιμότητας που προέκυψε τη δεκαετία του 1970. Από το 1982 όμως, μέχρι το 2000, τα χρηματιστήρια πήραν φωτιά.Σήμερα, η άσχημη απόδοση των μετοχών της τελευταίας δεκαετίας, κάνει ακόμη και τα 1970`ς να φαίνονται αξιοζήλευτα. Ειδικά τώρα, που δεν μπορεί να κατηγορηθεί ο μπαμπούλας του πληθωρισμού.Η οικονομική κρίση του 2008 έπαιξε μεγάλο ρόλο στη πτώση της αξίας των μετοχών. Στη διάρκεια της ανάκαμψης του 2010, όλα έδειχναν πως θα πάνε και πάλι καλά, με την αγορά να κινείται, τις μετοχές να ανεβαίνουν, μέχρι που προέκυψε η κρίση για την οροφή του αμερικανικού δανεισμού.Τι πρόκειται να γίνει στο μέλλον; Ανέκαθεν το χρηματιστήριο ήταν κάτι σαν καζίνο. Αυτό ισχύει ακόμη και για τα περίφημα blue chip από εταιρίες με μεγάλη κερδοφορία και καθαρά μητρώα. Ο όρος blue chip προέκυψε στη διάρκεια της άνθησης των χρηματιστηρίων στη δεκαετία του 1920, και πάρθηκε από το χρώμα της μάρκας με την υψηλότερη αξία στο πόκερ. Ήρθε όμως η κατάρρευση του 1929, και οι «παίχτες» έμαθαν πως ακόμη και με τα blue chip, δυστυχώς δεν είναι ποτέ ασφαλείς.Παρόλα αυτά, οι αυξομειώσεις των μετοχών δεν είναι τόσο τυχαίες όπως σε μια παρτίδα πόκερ. Εκτός από περιπτώσεις καθαρής απάτης, οι εισηγμένες μετοχές εκδίδονται από επιχειρήσεις που λειτουργούν σωστά και παράγουν προϊόντα και υπηρεσίες που έχουν ζήτηση στον έξω κόσμο. Αν μια εταιρία μάθει πώς να παράγει ένα προϊόν ή να προσφέρει μια υπηρεσία πιο φτηνά και πιο καλά από κάποια άλλη, τότε μπορεί να κερδίσει πολλά. Η τιμή της μετοχής της θα ανέβει, όχι από τυφλή τύχη, αλλά επειδή είναι μια καινοτόμος επιχείρηση που γνωρίζει βιώσιμη ανάπτυξη. Όταν η καινοτομία είναι αυτή που «τρέχει» το χρηματιστήριο, οι μετοχές μιας επιχείρησης ανεβαίνουν μετά την καινοτομία, όταν το κοινό που συναλλάσσεται έχει ήδη μάθει για την επιτυχία της.Η καινοτομία είναι μόνο μια από τις δυνάμεις που καθορίζουν τις κινήσεις του χρηματιστηρίου. Μια άλλη είναι η κερδοσκοπία, με τους  παίχτες να αγοράζουν και να πουλάνε μετοχές, με στόχο να νικήσουν την αγορά. Σήμερα, οι χρηματιστές υψηλής ταχύτητας πετυχαίνουν βραχυπρόθεσμα κερδοσκοπικά οφέλη πριν οι κανονικοί παίχτες μάθουν καν  τι γίνεται. Μακροπρόθεσμα όμως, η κερδοσκοπία υστερεί της καινοτομίας. Μια επιχείρηση πετυχαίνει στην εμπορική αγορά και στη συνέχεια ανακαλύπτεται από τους χρηματιστές, που αρχίζουν και ανεβάζουν της αξία της μετοχής της πολύ πιο πέρα από τα όρια που θέτει η όποια καινοτόμος συμπεριφορά και απόδοση της επιχείρησης.Ας δούμε το παράδειγμα της Cisco Systems, της μεγαλύτερης εταιρίας ιντερνετικού εξοπλισμού στον κόσμο. Χάρη στη καινοτομία της, η τιμή της μετοχής της ανέβηκε κατά 200 φορές από την αρχική της  τον Μάρτιο του 1990 έως το 1998, οπότε και η Cisco έγινε η πιο γρήγορα αναπτυσσόμενη εταιρία στην ιστορία των ΗΠΑ. Όμως, όπως γράφτηκε σε έκθε