Στέλλα Πετρίδου

Ύστερα από δύο χρόνια και κάτι, και συνεχίζοντας την προσπάθειά μου για αναβίωση παλαιότερων μορφών έμμετρης ποίησης, όπως των χαϊκού, των τάνκα, των ροντέλων, των τριολέτων, των σονέτων και των λίμερικ, που με οδήγησαν στην αντίστοιχη έκδοση των βιβλίων μου Ανυπόταχτες σκέψεις – 151 χαϊκού, Αύγουστος – ποίηση σε μορφή τάνκα, Ροντέλα 4 εποχών, Τριολέτα γένους θηλυκού, Σονέτα της αγάπης και Μια φορά κι έναν καιρό... – έμμετρο παραμύθι σε μορφή λίμερικ, και που τόσο όμορφα επηρέασαν στο παρελθόν αγαπημένους μας ποιητές, Έλληνες και ξένους, παρουσιάζω πλέον στο αναγνωστικό κοινό τη νέα

Πρόκειται επί της ουσίας για μία συλλογή που υπηρετεί, όπως θα διαπιστώσει ο αναγνώστης εξαρχής παρατηρώντας τον ίδιο τον τίτλο του βιβλίου, το ομώνυμο συμμετρικό, μουσικό, αλλά και με παιχνιδιάρικη διάθεση είδος της μαλαισιανής ποίησης, το παντούμ ή παντούν, όπως είναι και το σωστό του όνομα. Είναι το είδος αυτό που, παρότι μετράει ιστορία ζωής περισσότερη από πεντακόσια χρόνια στη χώρα της γέννησής του, τη Μαλαισία δηλαδή, παραμένει ζωντανό ακόμα και σήμερα και καλλιεργείται παράλληλα με επιτυχία στη χώρα αυτή τόσο στον γραπτό λόγο όσο και στον προφορικό.

Στον πρόλογο του βιβλίου μου, και προκειμένου να εισαγάγω τον αναγνώστη στη γοητεία της τεχνικής αυτού του παραγκωνισμένου πλέον στις μέρες μας και σπάνιου έμμετρου και ομοιοκατάληκτου ποιητικού είδους στον δυτικό κόσμο, τον καλώ σε μία πρώτη γνωριμία με τις ιδιομορφίες του, αλλά και τις ιδιαιτερότητες του περιεχομένου του, γράφοντας τα ακόλουθα: Το παντούμ αποτελεί ένα είδος προφορικής λαϊκής ποίησης, ακαθόριστου αριθμού τετράστιχων στροφών, με πλεκτή (σπάνια με σταυρωτή) ρίμα, κατά την οποία ο δεύτερος και ο τέταρτος στίχος κάθε στροφής γίνονται ο πρώτος και ο τρίτος της επόμενης. Επίσης, ο τέταρτος στίχος της τελευταίας στροφής είναι πάντα ίδιος με τον πρώτο στίχο της αρχικής. Ως προς το περιεχόμενό του, το παντούμ έχει συνήθως ερωτικό ή συμβολικό/διδακτικό χαρακτήρα, κυρίως στις περιπτώσεις που παρουσιάζεται από τους δημιουργούς του ως γνωμικό.

{jb_quote}Επιχειρώ να συνδυάσω την παραδοσιακή εξωτική φόρμα του παντούμ με το σήμερα, εκσυγχρονίζοντας θεματικά ένα πολύ αυστηρό μοντέλο ποίησης.{/jb_quote}

Στον πρόλογο, επίσης, γίνεται εν συντομία λόγος και για την ιστορία του παντούμ, την καθιέρωσή του ως παντούμ και όχι παντούν, καθώς και την παγκόσμια δημοφιλία του από τον Μεσαίωνα και έπειτα, μέχρι και τη σταδιακή παραγκώνισή του τον εικοστό πρώτο αιώνα. Γίνεται λόγος φυσικά και για το πώς αυτό ταξίδεψε στην Ευρώπη με επιτυχία και πώς ενέπνευσε σημαντικούς Ευρωπαίους ποιητές και φυσικά Έλληνες, κυρίως τον δέκατο ένατο αιώνα και έως τα μέσα του εικοστού.

Η ποιητική συλλογή μου Παντούμ περιέχει τριάντα εκτενή ποιήματα, για την ακρίβεια είκοσι εννιά οκτάστροφα και ένα εννιάστροφο, ερωτικού και υπαρξιακού περιεχομένου τα περισσότερα, κάποια από τα οποία έχουν συμβουλευτικό, διδακτικό αλλά και ανθρωπιστικό και αντιπολεμικό χαρακτήρα, ενώ κάποια άλλα διακατέχονται από μία έντονη αίσθηση μετρημένης αισιοδοξίας και ελπίδας ως απαραίτητη προϋπόθεση για τη συνέχιση της ζωής. Κάποια ποιήματά μου επίσης αποτυπώνουν ξεκάθαρα τη χαότητα, την αστάθεια, τον διχασμό και τη σκληρότητα της σύγχρονης παγκόσμιας πραγματικότητας ως μία απόπειρα από μέρους μου για μία πιστή αποτύπωση της αλήθειας, που πηγάζει ακριβώς από την ίδια τη διάθεση της παραδοχής και της αποδοχής των συνεπειών που φέρουν στον άνθρωπο τα εγκληματικά του λάθη και ο ανεξέλεγκτος υπέρμετρος εγωισμός του.

Αγγίζοντας σύγχρονες θεματικές, που άλλοτε έχουν να κάνουν με τον ίδιο τον άνθρωπο και άλλοτε με τη συνθήκη που βιώνει στην καθημερινότητά του και που τον επηρεάζει, είτε άμεσα είτε έμμεσα, είτε αρνητικά είτε θετικά, όπως για παράδειγμα το πέρασμα του χρόνου, το γήρας, η εξασθένηση της μνήμης, η μοναξιά, η εγκατάλειψη, η περιθωριοποίηση, η καταδίωξη, η νοσταλγία, ο φόβος, η ασυδοσία κι η διαφθορά, αλλά και ό,τι αυτό συνεπάγεται (πόλεμος, προσφυγιά, διεκδίκηση καινούριας ζωής) κι αντίστοιχα από την άλλη η αγάπη, το νοιάξιμο, ο έρωτας, η συντροφικότητα, η ενθάρρυνση, η προσφορά και η γενναιοδωρία, χαρακτηριστικά μίας υγιούς και ποθητής ζωής, επιχειρώ να συνδυάσω την παραδοσιακή εξωτική φόρμα του παντούμ με το σήμερα, εκσυγχρονίζοντας θεματικά ένα πολύ αυστηρό μοντέλο ποίησης που φέρει συγκεκριμένους κανόνες και ιδιαιτερότητες και συγκεκριμένη μορφολογία και δομή, κάνοντάς το περισσότερο οικείο, προσιτό και αγαπητό στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό.

Εύχομαι η παρούσα ποιητική συλλογή να αγγίξει συναισθηματικά τον αναγνώστη και όχι απλά να τον εντυπωσιάσει η γνωριμία του με αυτό το πολύ σπάνιο πλέον στις μέρες μας, όπως ήδη αναφέρθηκε, ποιητικό είδος. Εύχομαι επίσης να αποτελέσει μία πολύ καλή αφορμή για εσωτερικό στοχασμό, για προβληματισμό και για επαναπροσδιορισμό των ηθικών αξιών και προτεραιοτήτων του, που συνειδητά ή μη έχει θέσει στη ζωή του ως πρότυπο. Αν καταφέρει δε να αποτελέσει και πηγή έμπνευσης και δημιουργίας, αλλά και πρόκληση για τους λάτρεις της έμμετρης ποίησης για σταδιακή αναβίωση του παντούμ με τη δική τους έμπρακτη ενθάρρυνση, θα ήταν πραγματικά ευχής έργο.

Παντούμ
Στέλλα Πετρίδου
Μετρονόμος
48 σελ.
ISBN 978-618-5748-90-6
Τιμή €10,60