Πάπας Φραγκίσκος: «Ελπίδα»

«Όποιος ξεχνάει τον πολιτισμό του, τις ρίζες από τις οποίες προέρχεται –από μια οικογένεια χωρικών όπως ήμασταν εμείς, για παράδειγμα–, αργά ή γρήγορα θα φάει μια ξυλιά που θα του τις υπενθυμίσει». Μ’ αυτό το σκεπτικό πορεύτηκε σ’ όλη του τη ζωή ο Πάπας Φραγκίσκος και, όταν εκλέχθηκε καρδινάλιος του Μπουένος Άιρες το 2001, η πρώτη του κίνηση ήταν να επισκεφθεί τους τόπους των προγόνων του στο Πεδεμόντιο της βόρειας Ιταλίας, όπως γράφει: «Πήρα για τελευταία φορά τον δρόμο για το Μπρίκο Μαρμορίτο. Είδα τους λόφους, τα αμπέλια, το μεγάλο σπίτι. Βύθισα τα χέρια μου στη

Θεωρώντας την αλαζονεία ως το χειρότερο από όλα τα αμαρτήματα, ξεκίνησε από τις πιο χαμηλές θέσεις της ιεραρχίας, έφτασε στο ανώτατο αξίωμα της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και, όταν του παρουσίασαν την παπική λιμουζίνα, είπε ότι προτιμούσε να ταξιδεύει με το λεωφορείο, όπως έκανε όλη του τη ζωή στην Αργεντινή, όπου μεγάλωσε. Όταν του έδωσαν πολυτελή παπούτσια, προτίμησε τα δικά του, που τον βόλευαν εξαιτίας της πλατυποδίας του, απέφυγε τα παπικά διαμερίσματα προτιμώντας τη διαμονή σ’ ένα απλό σπίτι, επιθυμούσε πάντα την επαφή με τους πιο απλούς ανθρώπους, τις υπηρέτριες, τους μετανάστες, τους κάθε λογής κατατρεγμένους. «Μη λησμονείς τους φτωχούς», του είπε ένας καρδινάλιος από το Ρίο Γκράντε ντο Σουλ της Λατινικής Αμερικής τη στιγμή που φαινόταν ότι θα κέρδιζε τον αγώνα της παπικής διαδοχής και, όπως λέει: «Η φράση αυτή με σημάδεψε, την ένιωσα στη σάρκα μου. Και από αυτή προέκυψε το όνομα Φραγκίσκος».

{jb_quote}Όταν του παρουσίασαν την παπική λιμουζίνα, είπε ότι προτιμούσε να ταξιδεύει με το λεωφορείο, όπως έκανε όλη του τη ζωή στην Αργεντινή, όπου μεγάλωσε.{/jb_quote}

«Δυο πράγματα χαρακτηρίζουν τη Λατινική Αμερική: η φτώχεια και ο χριστιανισμός», γράφει στην αυτοβιογραφία του ο πρώτος Λατινοαμερικάνος πάπας. Ο Χόρχε Μάριο Μπεργκόλιο, όπως ήταν το κοσμικό του όνομα, γεννήθηκε στο Μπουένος Άιρες το 1936, μεγάλωσε μέσα σε μια παραδοσιακή ιταλική οικογένεια, που έψαχνε την τύχη της στην άλλη μεριά της υδρογείου, και γνώρισε τη ζωή σε μια πόλη όπου μπορούσες να κοιμηθείς με τις πόρτες ανοιχτές. Στις δύσκολες στιγμές επιζητούσε πάντα τη βοήθεια της Παναγίας, πίστευε ότι η οικογένεια των ανθρώπων θεμελιώνεται στις μητέρες, όμως ήρθε σε αντίθεση με τη δική του μητέρα όταν διάλεξε τον εκκλησιαστικό κλάδο. Τελειώνοντας τις φιλοσοφικές και θεολογικές του σπουδές, άρχισε να περιοδεύει στα φτωχά χωριά της ενδοχώρας, για να γνωρίσει την αληθινή ταυτότητα και την πίστη του λαού, ακολουθώντας το Τάγμα των Ιησουιτών μοναχών.

Στη διάρκεια της θητείας του στον παπικό θρόνο έφερε την Εκκλησία στο επίκεντρο των εξελίξεων παίρνοντας θέση στον πόλεμο της Ουκρανίας, ενώ προσπάθησε με κάθε τρόπο να αποτρέψει τους αιματηρούς πολέμους που ξεσπούν συνεχώς στη βασανισμένη αφρικανική ήπειρο, ικετεύοντας τους Αφρικανούς ηγέτες να θάψουν τα όπλα και να ζήσουν σε αρμονία με τους γείτονές τους. Ανοιχτόμυαλος και ριζοσπαστικός, επιδίωξε τη συμφιλίωση με τα άλλα χριστιανικά δόγματα και τις θρησκείες όλου του κόσμου, απλοποίησε μια σειρά από λειτουργικές διαδικασίες της Καθολικής Εκκλησίας, ενώ προσπάθησε να συγκεράσει τη χριστιανική παράδοση με τις προκλήσεις του καιρού μας, που απαιτούν καινούριες προσεγγίσεις. Δέχτηκε κριτική εκ των έσω, όμως έμεινε αταλάντευτος στις αρχές του μέχρι το τέλος.

«Αν ένας άνθρωπος λέει με απόλυτη βεβαιότητα ότι έχει συναντήσει τον Θεό, δεν μας τα λέει καλά. […] Οι μεγάλοι καθοδηγητές του λαού του Θεού, όπως ο Μωυσής, άφηναν πάντα χώρο στην αμφιβολία. Πρέπει να είμαστε ταπεινοί, ν’ αφήνουμε χώρο στον Κύριο, όχι στην ψεύτικη σιγουριά μας», γράφει κλείνοντας την αυτοβιογραφία του ο Πάπας Φραγκίσκος. Όμως η αμφιβολία πρέπει να συνοδεύεται από το θάρρος και την ελπίδα, κι αυτόν τον τίτλο διάλεξε για το βιβλίο της ζωής του, που το δούλευε έξι χρόνια. Αποτελεί την πρώτη αυτοβιογραφία πάπα στην ιστορία και κυκλοφορεί σε περισσότερες από ογδόντα χώρες. Μέσα από τις σελίδες των αναμνήσεών του βρίσκει την ευκαιρία να αναλογιστεί όλη του την πορεία, τις δύσκολες και τις υπέροχες στιγμές που βίωσε στη διάρκεια μιας περιπετειώδους ζωής, χωρίς ποτέ να εγκαταλείψει την πίστη του.

Ελπίδα
Η αυτοβιογραφία
Πάπας Φραγκίσκος – Κάρλο Μούσο
Μετάφραση: Άννα Παπασταύρου
Gutenberg
350 σελ.
ISBN 978-960-01-2625-9
Τιμή €25,00