Νίνα Αβράμενκο: συνέντευξη στη Ράνια Μπουμπουρή

Η Νίνα Αβράμενκο αποφοίτησε από την Κρατική Ακαδημία Χορογραφίας της Μόσχας του Θεάτρου Μπολσόι της Ρωσίας (Ακαδημία Μπολσόι) με ειδικότητα: χορεύτρια μπαλέτου. Σπούδασε στη σχολή του Jacob Pellius και ολοκλήρωσε πρακτική στον θίασο του Peter Anastos (Μασαχουσέτη, ΗΠΑ). Ολοκλήρωσε σπουδές ως παιδαγωγός-χορογράφος στο Ινστιτούτο Ρωσικού Θεάτρου. Από το 1992 υπηρέτησε στο Θέατρο Μπολσόι στη Μόσχα. Δίδαξε χορογραφία στο Κρατικό Καλλιτεχνικό Κολέγιο

στην Κρασνογκόρσκ, σε σχολές μπαλέτου και θέατρα της Ευρώπης. Έχει συμμετάσχει σε περισσότερες από 40 παραστάσεις, μεταξύ των οποίων ως σολίστ: Πολωνικός χορός, όπερα Ιβάν Σουσάνιν· Μπολερό, μπαλέτο Δον Κιχώτης· Βεσσαραβίτισσα τσιγγάνα, όπερα Αλέκο· Κάρμεν Σουίτα, όπερα Κάρμεν (σκηνοθεσία Γιούρι Πόπκο)· Αυτοκράτειρα Αικατερίνη Β’, όπερα Η Ντάμα Πίκα· Περσίδα, όπερα Χοβάντσινα κ.ά. Συμμετείχε σε περιοδείες με το Θέατρο Μπολσόι σε Ελλάδα, Κύπρο, Ισπανία, Ιταλία, Γαλλία, Ιαπωνία, Χονγκ Κονγκ, Κορέα. Μαθητές και μαθήτριές της έχουν βραβευτεί σε διεθνείς διαγωνισμούς, είναι καλλιτέχνες δραματικών θεάτρων και σπουδαστές/-τριες που εισήχθησαν στη Ακαδημία Μπολσόι μετά την προετοιμασία τους μαζί της. Η Νίνα Αβράμενκο τρέφει μεγάλη αγάπη για την Ελλάδα. Η παράσταση Ρωμαίος και Ιουλιέτα, που ήταν sold out στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης και θα ανέβει στο Θέατρο Ακροπόλ στις 27 Σεπτεμβρίου, και η παράσταση Σταχτοπούτα, 50 χρόνια μετά, που θα ανέβει στο ίδιο θέατρο στις 28 Σεπτεμβρίου, μας έδωσαν την αφορμή για την ακόλουθη συνέντευξη.

Πείτε μας δυο λόγια για τα παιδικά σας χρόνια. Πώς και πότε ξεκίνησε η ενασχόλησή σας με τον χορό;

Γεννήθηκα στην πόλη Καλινινγκράντ (σήμερα Κορολιόφ) στην Περιφέρεια της Μόσχας. Στα πέντε μου με έγραψαν για μαθήματα βιολιού. Έπαιζα βιολί για δύο χρόνια όταν, κάποια μέρα, είδα στην τηλεόραση το μπαλέτο Ζιζέλ και ερωτεύτηκα αυτήν την υπέροχη μουσική, αυτά τα μαγευτικά πλάσματα που έμοιαζαν εξωπραγματικά, και κατάλαβα ότι ήθελα πάρα πολύ να χορεύω. Στα οκτώ μου με έγραψαν σε έναν απλό χορευτικό σύλλογο. Για καλή μου τύχη, εκεί δίδασκε μια μπαλαρίνα από το Χορογραφικό Σχολείο του Μινσκ στη Λευκορωσία, η οποία μετά τον γάμο της είχε μετακομίσει στη Μόσχα και δίδασκε κλασικό χορό. Όταν με είδε, είπε ότι έπρεπε να ασχοληθώ σοβαρά με το μπαλέτο, διότι είχα καλές προδιαγραφές. Άρχισε λοιπόν να με προετοιμάζει για την εισαγωγή μου σε χορογραφική σχολή. Πήγα εκεί στα εννιά μου χρόνια αλλά δεν με δέχτηκαν, διότι δεν είχα σωστή στάση: δεν είχα ίσια πλάτη, προεξείχε η κοιλιά μου, στεκόμουν σαν απλό παιδί. Αλλά εγώ ήθελα πάρα πολύ να χορεύω – χόρευα συνεχώς και ένιωθα ότι χωρίς το μπαλέτο θα πέθαινα. Ο πατέρας μου, ένας πολύ φιλόδοξος άνθρωπος, με κάποιον τρόπο (τότε δεν υπήρχε ίντερνετ, ούτε κινητά) μέσω γνωστών στρατιωτικών πιλότων μού βρήκε μία δασκάλα που είχε χορέψει στο Θέατρο Κίροφ (σήμερα Μαριίνσκι). Ήταν η πολύ γνωστή δασκάλα Μίλα Βασίλιεβνα Τσίστοβα, που αργότερα δίδαξε και στην Ακαδημία Χορογραφίας του Μπολσόι. Για έναν ολόκληρο χρόνο κάναμε μαθήματα μιάμιση ώρα κάθε μέρα. Έκλαιγα από την κούραση, τα πόδια μου ήταν ματωμένα από τις πληγές. Αλλά υπέμενα τα πάντα και ξεπερνούσα όλες τις δυσκολίες.

Πώς βρεθήκατε στο Μπολσόι;

Κάναμε μαθήματα για καιρό, και τη δεύτερη φορά που πήγα ήμουν πιο προετοιμασμένη – με ίσια πλάτη, σφιγμένη κοιλιά και μακρύ λαιμό, και ήδη είχα καταλάβει τι είναι το μπαλέτο. Πέρασα από τρεις φάσεις. Η πρώτη φάση είναι για να δουν τα σωματικά σου χαρακτηριστικά. Η δεύτερη είναι ιατρική εξέταση. Η τρίτη είναι η χορευτικότητα. Εκεί ξεχώρισα κατά πολύ, διότι έκανα ένα πολύ δύσκολο άλμα – η επιτροπή έμεινε άφωνη, επειδή ήταν άλμα επιπέδου δευτέρου έτους της σχολής, και φαίνεται πως γι’ αυτό με δέχτηκαν. Σπούδασα εκεί οκτώ δύσκολα, αλλά υπέροχα και αξέχαστα χρόνια, και μετά με προσκάλεσαν στο Θέατρο Μπολσόι της Ρωσίας, αν και υπήρχαν προτάσεις κι από άλλα θέατρα. Ήταν να φύγω για το εξωτερικό, αλλά την τελευταία στιγμή ήρθε πρόσκληση από το Μπολσόι, κι έτσι έμεινα. Η μητέρα μου ήταν ευτυχισμένη που στα δεκαοκτώ μου δεν έφυγα από το πατρικό μας. Έτσι, υπηρέτησα στο Μπολσόι για πάνω από τριάντα χρόνια.

Ποιες ήταν οι σημαντικότερες στιγμές στην καριέρα σας;

Οι πιο σημαντικές ήταν οι στιγμές της υπέρβασης, όταν καταλάβαινες ότι έπρεπε να φτάσεις μέχρι το τέλος. Συμβαίνει καμιά φορά, στη διάρκεια μιας παράστασης, ενώ χορεύεις στη σκηνή να νιώθεις ότι θα πεθάνεις, ότι θα καταρρεύσεις. Δεν έχεις πια δυνάμεις, ούτε αναπνοή. Αλλά όταν συνειδητοποιείς ότι σε παρακολουθούν πάνω από χίλια μάτια, αναγκάζεις τον εαυτό σου, ξεπερνάς τα όριά σου και συνεχίζεις. Ανοίγει μια δεύτερη, τρίτη, τέταρτη ανάσα. Αυτό είναι που χτίζει τον χαρακτήρα. Αυτές είναι, ίσως, οι πιο αξέχαστες στιγμές.

Ασχολείστε πολλά χρόνια με τη διδασκαλία χορού στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Πώς κρίνετε το επίπεδο των σπουδών χορού στη χώρα μας;

Εκτός από κλασικό χορό, διδάσκω και σκηνική κίνηση, χορό χαρακτήρων, contemporary, μοντέρνο μπαλέτο και σύγχρονο χορό. Στο σύγχρονο μπαλέτο υπάρχουν πολλά ρεύματα, πολλές διαφορετικές σχολές – υπάρχει η σχολή της Μάρθα Γκράχαμ, η σχολή της Πίνα Μπάους… όλα αυτά είναι σύγχρονος χορός. Θα παρακαλούσα, μάλιστα, να μη συγχέουμε, όπως γίνεται μερικές φορές, το contemporary με τον νεοκλασικισμό – πρόκειται για εντελώς διαφορετικές κατευθύνσεις. Όσον αφορά το μπαλέτο στην Ελλάδα, θεωρώ πως το εκπαιδευτικό σύστημα δεν είναι επαρκές, δυστυχώς. Το μπαλέτο είναι ένα πολύ απαιτητικό επάγγελμα. Για παράδειγμα, στη ρωσική σχολή, είτε πρόκειται για την Αγία Πετρούπολη, τη Μόσχα, το Περμ ή τη Λευκορωσία, σπουδάζουμε οκτώ χρόνια. Στο ευρωπαϊκό θέατρο σπουδάζουν έξι χρόνια, ενώ στην Ελλάδα σπουδάζουν τρία χρόνια. Κατά τη γνώμη μου, αυτό είναι πολύ λίγο, ειδικά για το ελληνικό DNA. Υπάρχουν, φυσικά, πολύ ταλαντούχα παιδιά, αλλά πιστεύω πως τα τρία χρόνια δεν αρκούν για να αποκτήσει κανείς πλήρη γνώση και να κατακτήσει ολοκληρωμένα το επάγγελμα. Γι’ αυτόν τον λόγο η σχολή μπαλέτου εδώ πρέπει οπωσδήποτε να αναπτυχθεί.

{jb_quote}Θέλω το ελληνικό κοινό να δει τους καλύτερους καλλιτέχνες όχι μόνο του μπαλέτου, αλλά και της όπερας και του δραματικού θεάτρου.{/jb_quote}

Επίσης, τα τελευταία χρόνια ασχολείστε με μεγάλη επιτυχία και με την παραγωγή παραστάσεων χορού. Πώς έγινε αυτή η στροφή στην καριέρα σας;

Ερχόμoυν στην Ελλάδα για περιοδείες και μια φορά με πλησίασε ένας ατζέντης που συνεργαζόταν με το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης και μου μίλησε με ενθουσιασμό για τον τρόπο που χόρεψα. Συζητήσαμε και μου ζήτησε να συγκεντρώσω και να φέρω καλλιτέχνες για την επόμενη χρονιά. Έτσι μαζευτήκαμε, κάναμε πρόβες, προετοιμαστήκαμε και πραγματοποιήσαμε μια μεγάλη περιοδεία στην Ελλάδα με μια συναυλία γκαλά από διάφορα κλασικά νούμερα: τον Δον Κιχώτη, όπου χόρεψα η ίδια το Bolero, το Adagio από τη Λίμνη των Κύκνων, την Μπαγιαντέρα, τη «Φλόγα του Παρισιού», καθώς και μουσικά νούμερα από τα «Εαρινά χρόνια» του Ραχμάνινοφ και άλλα. Ήταν περιοδεία του θεάτρου Μπολσόι, όπου υπήρχαν μπαλέτο, μουσική και όπερα. Από τότε άρχισα να συνεργάζομαι με αυτόν τον ατζέντη, αργότερα και με άλλον, κι εγώ η ίδια ενδιαφέρθηκα γι’ αυτήν την κατεύθυνση. Έστελνα αιτήσεις σε διάφορα θέατρα και πολλά ανταποκρίνονταν. Επίσης, έκανα τις δικές μου παραστάσεις. Έχω το δικό μου ανανεωμένο μπαλέτο Καρυοθραύστης, το οποίο έκανα στη Μόσχα κάθε χρόνο τα Χριστούγεννα. Εκτός Ελλάδας συνεργάζομαι και με άλλα ευρωπαϊκά θέατρα, και φυσικά με θέατρα της Μόσχας. Και τώρα έχω τη δική μου θεατρική εταιρεία.

Η τελευταία σας παραγωγή, Ρωμαίος και Ιουλιέτα, στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης τον Μάιο ήταν sold out και άφησε τις καλύτερες εντυπώσεις. Η παραγωγή αυτή, με διεθνείς σολίστ και κορυφαίους χορευτές από την Ευρώπη, θα ανέβει και στο Θέατρο Ακροπόλ της Αθήνας στις 27 Σεπτεμβρίου. Τι αναμένει να δει το αθηναϊκό κοινό;

Συστήνω ανεπιφύλακτα να παρακολουθήσετε αυτήν την παράσταση, γιατί θα έρθουν κορυφαίοι/-ες καλλιτέχνες. Πρόκειται για Ρώσους/-ίδες καλλιτέχνες που είναι principal dancers σε διάφορα ευρωπαϊκά θέατρα: Βουδαπέστης, Πολωνίας, Γαλλίας, Γερμανίας, Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Όλοι αυτοί είναι χορευτές μπαλέτου της ρωσικής σχολής, που έχουν χορέψει στο Μπολσόι, στο θέατρο Στανισλάφσκι και Νεμέροβιτς-Νταντσένκο και σε άλλα μεγάλα θέατρα της Μόσχας. Στην παράσταση θα συμμετάσχουν η Chinara Alizade – Prima Ballerina του Εθνικού Μπαλέτου Πολωνίας, Oleg Karatsev – χορογράφος και σολίστ στο Εθνικό Θέατρο του Σαράγεβο, Ivan Salonsky – καλλιτέχνης του Εθνικού Θεάτρου του Σαράγεβο, και η Anastsia Belokon – σολίστ στην Εθνική όπερα της Βαρσοβίας. Η παράσταση είναι πολύ αξιόλογη, με σκηνικά και αληθινές μονομαχίες, όπου χρησιμοποιούμε πραγματικά ξίφη, δηλαδή όχι πλαστικά. Στην παράσταση υπάρχουν πολλά ειδικά εφέ και εντυπωσιακά κοστούμια, για να μεταφερθούμε ολοκληρωτικά σ’ εκείνη την εποχή. Πρόκειται για κλασικό μπαλέτο – κληρονομιά του μεγάλου Λεονίντ Λαβρόφσκι, σε μουσική του μεγάλου Σεργκέι Προκόφιεφ. Σας προσκαλώ όλους να το παρακολουθήσετε.

Μία μέρα μετά, στις 28 Σεπτεμβρίου, στο Θέατρο Ακροπόλ θα ανέβει η παράσταση σωματικού θεάτρου Σταχτοπούτα, 50 χρόνια μετά, της φημισμένης παριζιάνικης θεατρικής εταιρείας Glaza. Πείτε μας δυο λόγια γι’ αυτήν την παραγωγή.

Πρόκειται για μια παράσταση χωρίς λόγια αλλά κατανοητή σε όλους, όπου τα συναισθήματα και η ποίηση ζωντανεύουν μέσα από την κίνηση, τη μουσική και τον χορό. Συμμετέχουν καταπληκτικοί καλλιτέχνες από το Παρίσι, οι Polina Rebel και Sacha Bourdo, με πολλά ενδιαφέροντα έργα. Είναι μια συγκινητική παραγωγή για όλη την οικογένεια, με πολύ χιούμορ, απρόοπτα, δάκρυα, μουσική μεγάλων συνθετών, όπως ο Μότσαρτ, και αλληλεπίδραση των ηθοποιών με το κοινό. Είναι ένα εκπληκτικό παραμύθι για παιδιά και ενήλικες, που δεν πρέπει να χάσετε!

Ποια είναι η σχέση σας με την Ελλάδα;

Είναι πολύ παράξενο, αλλά η Ελλάδα είναι το μέρος στο οποίο πάντα επιστρέφω. Όσες φορές έφυγα από εδώ, άλλες τόσες επέστρεψα. Οι Έλληνες και ο ελληνικός πολιτισμός με έφερναν πάντα πίσω. Προφανώς, είναι απλά η χώρα μου. Εδώ βρίσκω φίλους, συναδέλφους, ενδιαφέροντες ανθρώπους και, φυσικά, το κοινό. Νομίζω ότι αυτή είναι πλέον μια φάση που θα με κάνει να ριζώσω εδώ για πάντα.

Τι θα συμβουλεύατε τα παιδιά που θέλουν ν’ ασχοληθούν με τον χορό;

Η βασική συμβουλή μου είναι να πραγματοποιήσετε οπωσδήποτε το όνειρό σας. Κάντε αυτό που θέλετε, επιδιώξτε τον στόχο σας και να κοιτάτε πάντα μπροστά!

Ποια είναι τα σχέδιά σας για το μέλλον;

Έχω πολλά σχέδια. Ελπίζω να έχω την υγεία να τα πραγματοποιήσω όλα. Θέλω το ελληνικό κοινό να δει τους καλύτερους καλλιτέχνες όχι μόνο του μπαλέτου, αλλά και της όπερας και του δραματικού θεάτρου. Στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και σε άλλες πόλεις και νησιά. Επίσης, σε λίγα χρόνια θα ήθελα να ανοίξω μια σχολή τέχνης, όπου θα υπάρχει μπαλέτο, ζωγραφική, τραγούδι, μουσική και άλλες τέχνες. Αν έχω τη δυνατότητα να πραγματοποιήσω αυτό που έχω σχεδιάσει, θα είναι μια πολύ καλή σχολή, αυτό το υπόσχομαι.

Προπώληση εισιτηρίων για την παράσταση μπαλέτου Ρωμαίος και Ιουλιέτα: https://www.more.com/gr-el/tickets/dance/romaios-kai-ioulieta/
Προπώληση εισιτηρίων για την παράσταση σωματικού θεάτρου Σταχτοπούτα, 50 χρόνια μετά: http://more.com/gr-el/tickets/dance/staxtopouta-50-xronia-meta