Κώστας Μπαλαχούτης: «Βασίλης Σκουλάς»

Επειδή ανέκαθεν ασχολιόμουν με αυτό που λανθασμένα αποκαλούν οι περισσότεροι κλασική μουσική –και όχι λόγια μουσική, όπως θα ήταν το ορθότερο–, θεωρούσα πως μία βιογραφία ενός από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες στον τομέα της παραδοσιακής μουσικής δεν θα ήταν κάτι το οποίο με αφορά αναγνωστικά. Πήρα, ωστόσο, να διαβάσω τη βιογραφία του Βασίλη Σκουλά, ενός από τους μεγαλύτερους λυράρηδες της Κρήτης και αναγνωρισμένου παγκοσμίως, περισσότερο λόγω της κοινής μας καταγωγής από τον Νομό Ρεθύμνης – και, πιο συγκεκριμένα, εγώ

Πρωτίστως, όπως συμπεραίνει κάποιος διαβάζοντας το κείμενο που τόσο αριστοτεχνικά δομεί ο συγγραφέας, ερευνητής του ελληνικού τραγουδιού και δημοσιογράφος Κώστας Μπαλαχούτης, ο Βασίλης Σκουλάς είναι άνθρωπος με Α κεφαλαίο. Και αυτό ίσως είναι το πιο σημαντικό που έχει να μας δώσει ο μεγάλος αυτός καλλιτέχνης, πέρα από την ομορφιά της μουσικής του, δηλαδή μαθήματα ανθρωπιάς και ήθους: είναι ένας άνθρωπος έντιμος, με αρχές, που σέβεται τον καλλιτεχνικό χώρο στον οποίο κινείται, όπως και τους συναδέλφους του, γι’ αυτό και έχει κερδίσει επάξια και τη δική τους αποδοχή και τον θαυμασμό.

{jb_quote}«Η Κρήτη δεν είναι τόπος. Είναι τρόπος. Κι όποιος τη φέρει στην καρδιά, δεν γερνά ποτέ».{/jb_quote}

Ο Βασίλης Σκουλάς ήταν ο καλλιτέχνης που επιλέχτηκε για να τραγουδήσει τα τραγούδια στη γνωστή τηλεοπτική σειρά Σασμός, που βασίζεται στο ομότιτλο βιβλίο του Σπύρου Πετρουλάκη. Ενδεικτικά αναφέρουμε εδώ ορισμένους από τους γνωστότερους καλλιτέχνες με τους οποίους συνεργάστηκε ο Βασίλης Σκουλάς στη μακρόχρονη καριέρα του εκτός Κρήτης: Γιάννης Μαρκόπουλος, Μίλτος Πασχαλίδης, Μαρία Τζομπανάκη, Παντελής Θαλασσινός, Μελίνα Ασλανίδου και άλλους πολλούς. Στις συνεργασίες του περιλαμβάνονται και ορισμένοι από τους γνωστότερους Έλληνες ηθοποιούς του ελληνικού κινηματογράφου, όπως ο Μίμης Φωτόπουλος και ο Γιάννης Βόγλης.

Ο καλλιτέχνης αυτός, με την πλούσια δισκογραφία, με τις εμφανίσεις του στο Ηρώδειο, στην Αυστραλία, τη Γερμανία και την Αμερική, γεννήθηκε στα Ανώγεια το 1946, δυο χρόνια μετά το ολοκαύτωμα του χωριού από τους ναζί (1944). Παρότι μεγάλωσε φτωχικά, κατάφερε να μάθει μόνος του λύρα, το μεγάλο του πάθος από νεαρή ηλικία, μετοικώντας στο Ηράκλειο και ξεκινώντας να παίζει σε γάμους, βαφτίσεις και γλέντια από την ηλικία των δώδεκα χρόνων. Η λύρα, όπως μας μεταφέρει ο ίδιος, είναι ένα παραδοσιακό όργανο που έλκει ξεκάθαρα την καταγωγή του από το Ρέθυμνο.

Η βιογραφία είναι καλογραμμένη και εξαιρετικά ευκολοδιάβαστη, ενώ ο Κώστας Μπαλαχούτης δίνει πολλές φορές τη σκυτάλη της αφήγησης στον ίδιο τον Βασίλη Σκουλά. Το βιβλίο ξεκινά με τις προλογίσεις προσωπικοτήτων που είχαν την τύχη να γνωρίσουν τον Βασίλη Σκουλά από κοντά: Χρήστος Νικολόπουλος, Πάνος Σόμπολος, Κώστας Βερνίκος, Κώστας Φασουλάς, Πέτρος Σφυράκης, Γιώργος Τσούκαλης και Μελίνα Ασλανίδου. Εν συνεχεία, ο Μπαλαχούτης ασχολείται με τα παιδικά χρόνια του Βασίλη Σκουλά και με τον πατέρα του, Αλκιβιάδη Σκουλά, τον επονομαζόμενο και Γρυλιό, ο οποίος ήταν γνωστός γλύπτης και ζωγράφος στα Ανώγεια, ενώ διατηρούσε και το καφενείο του χωριού, στο οποίο μεγάλωσε ουσιαστικά ο Βασίλης μαζί με τα οκτώ αδέλφια του. Κατόπιν, η βιογραφία επικεντρώνεται περισσότερο στη δουλειά του Βασίλη Σκουλά, στις συνεργασίες και στη δισκογραφία του και λιγότερο στην οικογενειακή ζωή του. Μάλιστα, δεν ήταν λίγες οι φορές που ο Σκουλάς απέρριψε επαγγελματικές προτάσεις που άλλοι θα είχαν θεωρήσει μοναδικές ευκαιρίες. Ο ίδιος, όμως, δρούσε πάντα με άλλα κριτήρια, κριτήρια που δεν τοποθετούν το χρήμα και το κέρδος υπεράνω όλων.

Το βιβλίο μπορεί να χαρακτηριστεί λεύκωμα, καθώς περιέχει πάμπολλες φωτογραφίες τόσο από την προσωπική ζωή του Βασίλη Σκουλά, όσο και από τις στιγμές της δουλειάς του, τις βραβεύσεις, τις συναυλίες και τα εξώφυλλα των δίσκων του. Από τα λεγόμενα του ίδιου του καλλιτέχνη, μπορεί ο αναγνώστης να συμπεράνει τι άνθρωπος είναι, τον χαρακτήρα, τις απόψεις και τις προτιμήσεις του, οπωσδήποτε όμως φαίνεται η μεγάλη αγάπη που τρέφει για τη μουσική και το τραγούδι, τη λύρα και την Κρήτη, για την οποία είπε κάποτε: «Η Κρήτη δεν είναι τόπος. Είναι τρόπος. Κι όποιος τη φέρει στην καρδιά, δεν γερνά ποτέ».

Βασίλης Σκουλάς
Στο μετερίζι τσ' ανθρωπιάς – Βιογραφία
Κώστας Μπαλαχούτης
Εκδόσεις Όγδοο
212 σελ.
ISBN 978-618-5886-11-0
Τιμή €19,00