Φωτεινή Καπελλάκη

Αν η ποίηση είναι τόπος συνάντησης όπου συμπλέκονται μνήμες, τότε οδηγεί στη συνύπαρξη της εμπειρίας με την ερμηνεία της.

Στο Πρόχειρα θαμμένο αναζήτησα τις στιγμές όπου ο κόσμος παλινδρομεί ανάμεσα στο πένθος, την απώλεια και τη νοσταλγία· τι είναι εκείνο που διαφυλάσσεται στο παρόν ως μελλοντική υπόσχεση ζωής. Με ενδιέφερε η σιωπή που εκτείνεται στη λευκή σελίδα, μακριά από την hype αισθητική του καταιγισμού της πληροφορίας.

Το βιβλίο γράφτηκε στην Αθήνα, σε περίοδο ειρήνης, ενώ σε γειτονικές χώρες συντελούνταν

οριακά γεγονότα: ο πόλεμος και η παλαιστινιακή γενοκτονία. Σε εκείνες τις περιοχές όπου, όπως γράφεται στο ποίημα «Najet», «η έρημος μοιάζει με θραύσμα αποσπασμένο από το άθροισμα των κόσμων». Ένιωσα την ανάγκη να διαμορφώσω μια γλώσσα αξιόπιστη, τη στιγμή που πίστευα πως ο κόσμος έχει υποβληθεί σε μια αδιάκοπη αποσύνθεση. Το ποίημα που ανοίγει τη συλλογή έχει τίτλο «Disintegration». Επέλεξα την αγγλική λέξη, γιατί συμπυκνώνει τις εκδοχές της διάλυσης, πρωτίστως την απορρύθμιση της γλώσσας σε υποσύνολα από τα οποία οι άνθρωποι μένουν εκτός. Καθώς η επιτάχυνση της πραγματικότητας αφαιρεί το βίωμα από το σώμα και το αίσθημα από τη νόηση.

Διαπίστωσα πως δεν είναι πλέον το ίδιο το γεγονός του πολέμου που αναγγέλλει η είδηση, αλλά η εικόνα του γεγονότος, η οποία λειτουργεί ως επιφάνεια πίσω από την οποία το γεγονός αποσύρεται. Εκεί ανοίγεται ένα χάσμα όπου οι λέξεις κατακρημνίζονται, παράγοντας θολά νοήματα. Εντείνεται η οπτικοποίηση της φρίκης και εδραιώνεται η συνήθεια του δράματος.

Χωρίς να πρόκειται για ένα βιβλίο για τον πόλεμο, η συνθήκη αυτή υπήρξε ισχυρή αφορμή ώστε να αναδυθούν κρίσιμα οντολογικά ερωτήματα.

{jb_quote}Αναζήτησα τις στιγμές όπου ο κόσμος παλινδρομεί ανάμεσα στο πένθος, την απώλεια και τη νοσταλγία.{/jb_quote}

Η ρευστότητα της γλώσσας είναι στοιχείο σύμφυτο με την ποίηση· συνδέει το παρελθόν με το παρόν. Δεν μπορώ να φανταστώ πιο δημιουργικό τρόπο χρήσης της σε μια εποχή όπου οι λέξεις αποκλείονται, εντέχνως, από τη σημασία τους.

Άρχισα να παρατηρώ τα συμβαλλόμενα μέρη της καθημερινότητάς μου σε μια πόλη που μεταβάλλεται διαρκώς – συχνά ερήμην των πολιτών, αλλά και εξαιτίας μιας καθολικής ραθυμίας της βούλησης. Συνάντησα το υποκείμενο του ποιήματος στην Πλατεία Αμερικής, στη Μαβίλη, στην Πλατεία Μεγάλου Αλεξάνδρου – σε ένα οικιστικό συνονθύλευμα που παλεύει να υπάρξει, προσδοκώντας τη μακάρια αυτοτέλεια. Κι όμως, την ίδια στιγμή, ξημερώνει ένα πρωινό στη Σίκινο «και οι βράχοι ησυχάζουν κάτω από ένα χαμηλό τέμπο χλωρίδας». Ή ένα παιδί «πατάει πάνω στην τρυφερότητα των κάμπων», στο ποίημα «Ενθύμιο».

Κάλεσα μυθικά πρόσωπα να αφηγηθούν τη δική τους ιστορία σε γ’ πρόσωπο μέσα στον σύγχρονο κόσμο – τον Μινώταυρο, την Ευρυδίκη, την Πηνελόπη, τον Νάρκισσο, μια ξεχασμένη Καρυάτιδα. Με γοητεύουν οι μύθοι, για την επιστροφή τους στο γνώριμο που διαρκώς διαφεύγει, αλλά και για το γεγονός ότι είναι απαλλαγμένοι από ηθικολογία, διατηρώντας το δικό τους μέτρο ηθικής εναντίωσης. Άλλωστε, μήπως η ηθικολογία δεν αποτελεί συχνά μια συνθηκολόγηση της επιθυμίας για ευδαιμονία;

Έγραψα για όσα με συγκινούν ακόμη –την αγάπη και την αυτογνωσία– χωρίς να τους αποδώσω σωτηριολογικό βάρος. Τα είδα ως αναγκαιότητες που μας φέρνουν σε επαφή με τον Άλλον, σε μια ιδιωτική συμφωνία: στην αποδοχή του τραύματος που μας μετατοπίζει στην περιοχή του συν-ανήκειν, ως μια ύστατη πράξη ιερότητας της ύπαρξης.

Πρόχειρα θαμμένο
Φωτεινή Καπελλάκη
Ενύπνιο
70 σελ.
ISBN 978-618-250-015-6
Τιμή €8,00